Nahcivan’ın Jeobotaniki Bölgelendirilmesine Katkılar
Öz
Bu araştırma ile Nahcivan arazisi flora ve vejetasyon özelliklerine göre detaylı jeobotaniki-coğrafi bölgelere ayrılmıştır. Araştırma alanı; 7 vejetasyon kuşağı, 20 bölge, 24 alt bölge ve 17 mikro bölge olmak üzere toplam 62 jeobotaniki birime ayrılmıştır. Vejetasyon tiplerinin bölgede dikey kuşaklanmasına göre; halofitik çöl, yavşanlı yarı çöl, dağ-bozkır ve frigana kuşakları daha geniş, yüksek dağ çayır, subnival-nival ve dağ-tundra kuşakları ise daha dar alanları kapsamaktadır. Bölgenin bitki örtüsünde karakter olan vejetasyon tiplerinden birisi de seyrek arid orman ve frigana birlikleridir. Astragalus ve Acantholimon cinsine ait olan türlerin yaygın olduğu birliklerde bazen Onobrychis cornuta türü de yaygın olarak Şerur ve Ordubad il sınırları içerisinde öne çıkmaktadır. Dağ-kserofit ve arid seyrek orman birliklerinin florasında; Pyrus salicifolia, P. oxyprion, Rosa sosnovskyana, R. subafreliana, R. brotherorum, R. buschiana, R. foetida, Crataegus pontica, C. sanguinea, Tamarix florida, T. oktandra, T. ramosissima, Betula pendula, Juniperus communis, J. sabina, J. excelsa, J. foetidissima, Pistacia mutica, Paliurus spina-christi, özellikle Celtis caucasica, C. tournefortii, C. glabrata, Amygdalus fenzliana, Rhus coriaria vb. yaygın olan karakter taksonlar olduğu belirlenmiştir. Bu araştırma ile bölgenin düzlük kesimlerinde; Anabasis aphylla, Halocnemum strobilaceum, Halostachys belangeriana, Kalidium caspicum, Petrosimonia brachiata, Suaeda altissima, S. dendroides, Salsola dendroides, S. crassa, S. nodulosa, Seidlitzia florida gibi bitkilerinin iştiraki ile halofitik çöl birliklerinin alanının genişlediği yönünde suksesyon gerçekleştiği ilk defa olarak belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Flora, vejetasyon, kuşaklanma, jeobotaniki-cografik, Nahçıvan
Kaynakça
- 1. Azizbeyova Ş.A. Geomorfologiya Nahçıvanskoy ASSR. Gos.nauç.-tekn.izd.literaturı po geologii i okrane nedr., M., 1961, s.13-198.
- 2. Atamov, V.V., Azerbaycan’ın bozkır vejetasyonunun fitocoğrafik bölgeleri. Ot sistematik Botanik Dergisi, 9, 2, İSSN 1300-2953, 2002 , s. 101-116.
- 3. Atamov, V.V. (2008). Phytosociological Characteristics the Vegetation of the Caspian`s Shores inAzerbaijan. International Journal of Botany, 4(1),1-13.
- 4. Beydeman I.N., Metodika fenologiçeskich nablyudenii prigeobotaniçeskich issledovaniyach. İzd. AN SSSR, M.-L.: 1954.
- 5. Grossheym A.A., Sosnovskiy D.İ. Opıt botaniko-geografiçeskogo rayonirovaniya Kavkazskogo ktaya.// İzv. Tifl.inst., v III, Tiflis, 1927, s.160.
- 6. Grossheym, A.A. (1936). Rastitelnıy resursı Kafkaza. M., MOİP, 435.
- 7. Grossheym A.A. (1948). Rastitelnıy pokrov Kavkaza. Izd. MOIP, M.-L., 248.
- 8. Good R. The Gegraphy of the Flowering Plants, 3-rdedition. White Plains, NY, London, Longman, 1964.
- 9. Djabbarov T.M., Gurbanov E.M., İbragimov A.Ş. Friganoidı na territorii Nakhçıvanskoy AR. //Trudı Sentralnogo Botaniçeskogo sada. Tom X. Baku, “Elm”2012, s.295-300.
- 10. Kuznetsov N.İ. Principı deleniya Kafkaza botaniko-geografiçeskogo provintsii.//S-Pb. Zap.İperatorskoy AN, 1909, ser.8, t.24, No1, s.164.