Derleme

Tehlikeli Atık Sınıfında Olan Elektrik Ark Fırını Baca Tozlarından Hidrometalurjik Yöntemler Kullanılarak Çinkonun Geri Kazanılması: Güncel Değerlendirmeler

Cilt: 5 Sayı: 3 30 Eylül 2020
Ahmet Kalpaklı , Şevval Ayaz , Sedat İlhan , Mert Zorağa *
PDF İndir
EN TR

Tehlikeli Atık Sınıfında Olan Elektrik Ark Fırını Baca Tozlarından Hidrometalurjik Yöntemler Kullanılarak Çinkonun Geri Kazanılması: Güncel Değerlendirmeler

Öz

Çelik üretiminde birincil hammadde kaynağı olarak demir cevheri kullanılırken; ikincil hammadde kaynağı ise çelik hurdalarıdır. Ülkemizde çelik üretiminin % 80’i hammadde olarak çelik hurdalarının kullanıldığı Elektrik Ark Fırınlarında (EAF) gerçekleştirilmektedir. EAF’de çelik üretimi sırasında 1 ton çelik başına hurda bileşimine bağlı olarak % 25-45 Zn içeren 14-20 kg baca tozu oluşmaktadır. Oluşan baca tozu önemli miktarda çinko, demir ve kurşun içerdiğinden tehlikeli atık olarak sınıflandırılmaktadır. EAF baca tozunun hem yüksek miktarda Zn içermesi hem de tehlikeli atık olarak sınıflandırılmasından dolayı son yıllarda EAF baca tozundan Zn kazanımı ile ilgili çalışmalar yoğunluk kazanmıştır. Bu nedenle son yıllarda EAF baca tozundan çinko kazanımı için hidrometalurjik uygulamalar yoğun bir şekilde araştırılmaktadır. Hidrometalurjik yöntemlerde amaç, asidik veya bazik çözeltiler kullanarak çinkoyu çözeltiye almak ve sonrasında liç çözeltisinden solvent ekstraksiyon veya elektroliz ile Zn’yi kazanmaktır. Bu çalışmanın amacı EAF baca tozundan hidrometalurjik yöntemlerle Zn kazanımı ile ilgili günümüze kadar gerçekleştirilen çalışmaların incelenmesi ve derlenerek sunulmasıdır.

Anahtar Kelimeler

Tehlikeli Atık , Elektrik ark fırını , Baca tozları

Kaynakça

  1. Abdel Basir, S.M. & Rabah, M.A., (1999). Hydrometallurgical recovery of metal values from brass smelting slag, Hydrometallurgy, 53, 31-44.
  2. Agatzini-Leonardou, S., Zafiratos, I.G. & Oustadakis, P., (2000). Process for the removal of aluminium and/or chromium from nickel and/or cobalt sulphate solutions at atmospheric pressure, Greek Patent: GR1003419. Antrekowitsch, J. & Antrekowitsch, H., (2001). Hydrometallurgically recovering zinc from elektric arc furnace dust, The Journal of The Minerals, Metals & Materials Society, 53 (12), 26-28.
  3. Caravaca, C. & Alguacil, F.J., (1991). Study of the ZnSO4-Cyanex 302 extraction equilibrium system, Hydrometallurgy, 27, 327-338.
  4. Caravaca, C., Cobo, A. & Alguacıl, F.J., (1994). Considerations about the recycling of EAF flue dusts as source for the recovery of valuable metals by hydrometallurgical processes, Conservation and Recycling, 10, 35-41.
  5. Cole, P.M. & Sole, K.C., (2003). Zinc solvent extraction in the process industries, Mineral Processing & Extractive Metallurgy Review, 24(2), 91-137.
  6. Diaz, G. & Martin, D., (1994). Modified zincex process: The clean, safe and profitable solution to zinc secondaries treatment, Resources, Conservation and Recycling, 10, 43-57.
  7. Dreisinger, D., (1990). A challenge for the 1990s: the hydrometallugical treatment of waste and residues, JOM, 42(1), 27-27.
  8. Dreisinger, D.B., Peters, E. & Morgan, G., (1990). The hydrometallurgical treatment of carbon steel electric arc furnace dusts by the UBC-Chaparral process, Hydrometallurgy, 25, 137-152.
  9. [30] Dutra, A.J.B., Paiva, P.R.P. & Tavares, L.M., (2006). Alkaline leaching of zinc from electric arc furnace steel dust, Minerals Engineering, 19, 478-485.
  10. Halli P., Hamuyuni J., Leikola M. & Lundström M., (2018). Developing a sustainable solution for recycling electric arc furnace dust via organic acid leaching. Minerals Engineering, 124, 1-9.

Kaynak Göster

APA
Kalpaklı, A., Ayaz, Ş., İlhan, S., & Zorağa, M. (2020). Tehlikeli Atık Sınıfında Olan Elektrik Ark Fırını Baca Tozlarından Hidrometalurjik Yöntemler Kullanılarak Çinkonun Geri Kazanılması: Güncel Değerlendirmeler. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 5(3), 274-282. https://doi.org/10.35229/jaes.726394