Etik İlkeler ve Yayın Politikası

1. Amaç ve Etik Standartlar

Journal of Anatolian Geography (JAG), bilimsel kayıtların bütünlüğünü, güvenilirliğini, şeffaflığını ve erişilebilirliğini korumayı taahhüt eder.

Dergi, editoryal ve yayın süreçlerini Yayın Etiği Komitesinin (Committee on Publication Ethics–COPE) rehberleri ve temel uygulamaları ile Bilimsel Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkeleri başta olmak üzere uluslararası kabul gören yayın etiği ilkelerine uygun biçimde yürütür.

Bu politikalar; dergiye gönderilen veya dergide yayımlanan bütün makaleler, derlemeler, ek materyaller, özel sayılar, editoryal içerikler ve diğer bilimsel materyaller için geçerlidir.

Dergi; intihal, veri uydurma, veri çarpıtma, atıf manipülasyonu, hakemlik sürecinin manipülasyonu, uygunsuz yazarlık, mükerrer yayın, gereksiz tekrar yayın, görsel manipülasyonu, açıklanmamış çıkar çatışmaları ve diğer araştırma veya yayın etiği ihlallerini belirlemek ve önlemek için makul tedbirleri uygular.

Dergi, editörler, hakemler, yazarlar, yayıncı ve editoryal personel, etik ve mesleki standartların korunmasına ilişkin ortak sorumluluk taşır.

2. Editoryal Bağımsızlık, Tarafsızlık ve Ayrımcılık Yapmama

Editoryal kararlar yalnızca aşağıdaki ölçütlere dayanır:

  • Bilimsel nitelik;
  • Özgünlük;
  • Yöntemsel yeterlilik;
  • Etik uygunluk;
  • Açıklık ve konuya uygunluk;
  • Coğrafi bilgi birikimine katkı;
  • Derginin amaç ve kapsamıyla uyum.

Editoryal kararlar aşağıdaki unsurlardan etkilenmez:

  • Milliyet;
  • Etnik köken;
  • Cinsiyet;
  • Din;
  • Siyasi görüş;
  • Kurumsal bağlılık;
  • Akademik unvan;
  • Mesleki statü;
  • Engellilik;
  • Kişisel özellikler;
  • Ticari çıkarlar;
  • Herhangi bir ücretin ödenmesi veya ödenmemesi.

Yayıncı, dergi sahibi, finansman sağlayan kurum, üniversite yönetimi, reklam verenler, sponsorlar veya diğer dış taraflar; editoryal değerlendirmeye, hakemlik sürecine, kabul, ret, düzeltme veya geri çekme kararlarına müdahale edemez.

Baş Editör, derginin yayımlanmış politikalarına ve etik sorumluluklarına bağlı kalmak koşuluyla editoryal kararlardan nihai olarak sorumludur.

3. Yayın Modeli, Diller, Erişim ve Ücretler

JAG, elektronik ortamda sürekli yayın modeliyle yayımlanır.

Dergi Türkçe ve İngilizce makaleleri kabul eder. Yayımlanan bütün makalelerde İngilizce başlık, özet ve anahtar kelimeler bulunmalıdır.

JAG, anında açık erişimli bir dergidir. Yayımlanan içerikler abonelik, kayıt veya makale başına erişim ücreti olmaksızın okuyuculara açık hâle getirilir.

Dergi aşağıdaki ücretleri talep etmez:

  • Makale gönderim ücreti;
  • Editoryal işlem ücreti;
  • Makale işlem ücreti;
  • Yayın ücreti;
  • Sayfa ücreti;
  • Renkli şekil ücreti;
  • DOI ücreti;
  • Hızlandırılmış değerlendirme ücreti.

Ayrıntılı bilgiler derginin Ücret Politikası ve Finansman Modeli sayfasında sunulmaktadır.

4. Hakem Değerlendirme Politikası

4.1 Editoryal Ön Değerlendirme

Bütün başvurular, dış hakem değerlendirmesinden önce editoryal ön değerlendirmeden geçirilir.

Editörlük aşağıdaki hususları inceler:

  • Amaç ve kapsamla uyum;
  • Bilimsel ve yöntemsel yeterlilik;
  • Özgünlük;
  • Etik uygunluk;
  • Zorunlu beyanların eksiksizliği;
  • Dil ve sunum kalitesi;
  • Anonimleştirme;
  • Adil ve etkili bir hakem değerlendirmesine uygunluk.

Bir makale aşağıdaki durumlarda dış hakem değerlendirmesine gönderilmeden reddedilebilir veya yazarlara iade edilebilir:

  • Derginin kapsamı dışında olması;
  • Açık bir araştırma sorusu veya bilimsel katkı içermemesi;
  • Yeterli analiz içermeyen ağırlıklı olarak betimleyici bir çalışma olması;
  • Ciddi yöntemsel, etik, dilsel veya sunum sorunları içermesi;
  • Temel gönderim koşullarını karşılamaması;
  • Etik ihlal veya aynı anda birden fazla dergiye gönderim belirtisi göstermesi.

4.2 Hakemlik Modeli

Araştırma, derleme ve yöntem makaleleri normal koşullarda çift anonim hakemlik yöntemiyle değerlendirilir.

Yazarların kimlikleri hakemlere, hakemlerin kimlikleri ise yazarlara açıklanmaz.

Yazarlar, editörler, hakemler ve editoryal personel, değerlendirme süresince anonimliği ve gizliliği korumak için makul tedbirleri almalıdır.

4.3 Hakem Sayısı ve Seçimi

Editoryal ön değerlendirmeyi geçen çalışmalar, normal koşullarda konu alanında uzman en az iki bağımsız hakem tarafından değerlendirilir.

Hakemler aşağıdaki ölçütlere göre seçilir:

  • Akademik uzmanlık;
  • Yayın geçmişi;
  • Yöntem bilgisi;
  • İlgili çıkar çatışmasının bulunmaması;
  • Önceki hakemlik performansı;
  • Tarafsız ve zamanında değerlendirme yapabilme yeterliliği.

Yazarlar tarafından önerilen hakemlerin davet edileceği garanti edilmez.

4.4 Editoryal Kararlar

Hakem önerileri danışma niteliğindedir. Nihai editoryal karar sorumlu editöre veya Baş Editöre aittir.

Kararlar aşağıdaki biçimlerde olabilir:

  • Kabul;
  • Küçük düzeltme;
  • Büyük düzeltme;
  • Yeni makale olarak yeniden gönderim;
  • Ret.

Bir makalenin kabulü için bütün hakemlerin aynı yönde görüş bildirmesi zorunlu değildir.

Hakem raporları önemli ölçüde çeliştiğinde editör:

  • Hakemlerden ek açıklama isteyebilir;
  • Üçüncü bir bağımsız hakem değerlendirmesi alabilir;
  • İlgili uzmanlığa sahip bir yayın kurulu üyesine danışabilir;
  • Mevcut kanıtlara dayalı gerekçeli bir editoryal karar verebilir.

4.5 Revizyonlar

Yazarlar bütün editör ve hakem yorumlarına, Hakemlere Cevap dosyasında madde madde cevap vermelidir.

Revize makaleler, düzeltmelerin niteliğine ve kapsamına bağlı olarak önceki hakemlere yeniden gönderilebilir veya editör tarafından değerlendirilebilir.

Revizyon süresi editoryal karar yazısında belirtilir. Yazarların sürenin dolmasından önce gerekçeli talepte bulunması hâlinde makul bir ek süre verilebilir.

4.6 Editör ve Yayın Kurulu Üyelerinin Makaleleri

Bir editörün, yayın kurulu üyesinin, hakemin veya dergiyle yakın ilişkisi bulunan bir kişinin gönderdiği makalelere ayrıcalıklı işlem uygulanmaz.

Bu tür başvurular:

  • İlgili çıkar çatışması bulunmayan;
  • Hakem seçimini yöneten;
  • Bütün yazışmaları yürüten;
  • Başvuruyu yapan editör veya kurul üyesinin müdahalesi olmaksızın karar veren veya karar öneren

bağımsız bir editör tarafından yönetilir.

Uygun görüldüğünde bağımsız editoryal işlem ve alınan tedbirler yayımlanan makalede açıklanabilir.

4.7 Özel Sayılar

Özel sayılar, tematik dosyalar ve davetli makaleler normal başvurularla aynı etik, editoryal ve hakemlik standartlarına tabidir.

Konuk editörler, Baş Editörün veya yetkilendirilmiş bağımsız editörün gözetimi olmaksızın nihai kabul kararı veremez.

5. Yazarlık ve Katkı

Yazarlık, çalışmaya önemli bir düşünsel katkı sunan ve çalışmaya ilişkin sorumluluk kabul eden kişilerle sınırlandırılmalıdır.

Bütün yazarlar:

  • Gönderilen ve nihai sürümü onaylamalı;
  • Katkılarından sorumlu olmayı kabul etmeli;
  • Çalışmanın bütünlüğü veya doğruluğuyla ilgili soruların cevaplandırılmasına katkıda bulunmalı;
  • Yazar sıralamasını onaylamalıdır.

Konuk, hediye, onursal, satın alınmış, zorlayıcı ve hayalet yazarlık yasaktır.

Araştırmaya katkı sağladığı hâlde yazarlık ölçütlerini karşılamayan kişiler, izinleri alınarak teşekkür bölümünde belirtilebilir.

Yazar katkıları, uygulanabilir olduğu durumlarda CRediT Katkı Rolleri Taksonomisi kullanılarak açıklanmalıdır.

Makale gönderildikten sonra yazar ekleme, çıkarma veya yazar sırasını değiştirme talepleri aşağıdakileri içermelidir:

  • Yazılı gerekçe;
  • Listelenen ve değişiklikten etkilenen bütün yazarların onayı;
  • Güncellenmiş Yazar Katkı Beyanı.

Yazarlık uyuşmazlığı incelenirken değerlendirme süreci durdurulabilir. Yazarların uyuşmazlığı çözememesi hâlinde konu ilgili kuruma iletilebilir.

6. Yazarların Sorumlulukları

Yazarlar aşağıdaki hususların sağlanmasından sorumludur:

  • Makalenin özgün olması;
  • Çalışmanın önemli ölçüde aynı biçimde daha önce yayımlanmamış olması;
  • Makalenin başka bir dergide değerlendirme altında bulunmaması;
  • Bütün veri ve sonuçların dürüst ve doğru biçimde raporlanması;
  • Yöntemlerin şeffaf biçimde açıklanması;
  • Kaynakların doğru ve uygun biçimde gösterilmesi;
  • Gerekli etik onay ve izinlerin alınması;
  • Katılımcı gizliliği ve mahrem bilgilerin korunması;
  • Bütün yazarların gönderimi onaylaması;
  • Finansman ve çıkar çatışmalarının eksiksiz açıklanması;
  • Veri erişilebilirliğinin doğru biçimde belirtilmesi;
  • Telif hakkı ve lisans koşullarına uyulması.

Yazarlar çalışmayla ilişkili aşağıdaki materyalleri açıklamalıdır:

  • Diğer makaleler;
  • Ön baskılar;
  • Kongre bildirileri;
  • Tezler;
  • Raporlar;
  • Veri yayınları;
  • Çalışmanın önceki sürümleri.

Yazarlar, gönderilmiş veya yayımlanmış bir makalede önemli hata, eksiklik, etik sorun veya güvenilir olmayan bir sonuç tespit ettiğinde dergiyi gecikmeden bilgilendirmelidir.

Yazarlar aşağıdaki belgelerin veya bilgilerin talep edilmesi hâlinde editörlükle iş birliği yapmalıdır:

  • Ham veriler;
  • Analiz dosyaları;
  • Etik belgeler;
  • Onam formları;
  • Telif izinleri;
  • Yazarlık bilgileri;
  • Çalışmanın bütünlüğünü doğrulamak için gerekli diğer kanıtlar.

7. Hakemlerin Sorumlulukları

Hakemler:

  • Yalnızca uzmanlık alanlarındaki değerlendirmeleri kabul etmeli;
  • İlgili çıkar çatışmalarını gecikmeden açıklamalı;
  • Değerlendirmeyi tarafsız, saygılı ve yapıcı biçimde yürütmeli;
  • Eleştirilerini açık gerekçelerle desteklemeli;
  • Uygun olduğu durumlarda atıf yapılmamış ilgili çalışmaları belirtmeli;
  • Kişisel, ayrımcı veya saldırgan ifadelerden kaçınmalı;
  • Değerlendirmeyi belirlenen süre içinde tamamlamalı;
  • Ek süre gerektiğinde editörü bilgilendirmeli;
  • Makalenin ve hakemlik sürecinin gizliliğini korumalı;
  • Yayımlanmamış bilgileri kişisel veya mesleki çıkar amacıyla kullanmamalı;
  • Derginin izni olmadan yazarlarla doğrudan iletişim kurmamalı;
  • İntihal, veri uydurma, çarpıtma, mükerrer yayın, atıf manipülasyonu, yazarlık ihlali veya diğer etik şüpheleri editöre bildirmelidir.

Hakemler, editörün önceden izni olmaksızın değerlendirmeyi başka bir kişiye devredemez.

İzin verilen yardımcı hakemin kimliği dergiye bildirilmelidir ve bu kişi aynı gizlilik ve etik kurallara uymalıdır.

Hakemler; makale, şekil, veri, ek dosya veya hakemlik materyallerini gizlilik ve veri koruma güvencesi sunmayan kamuya açık veya harici üretken yapay zekâ araçlarına yükleyemez.

Derginin açık hakemlik modelini açıkça benimseyip ilan etmediği sürece hakem raporları gizli editoryal belgelerdir.

8. Editörlerin ve Yayın Kurulu Üyelerinin Sorumlulukları

Editörler:

  • Editoryal bağımsızlığı korumalı;
  • Dergi politikalarını tutarlı biçimde uygulamalı;
  • Yazar ve hakemlere adil davranmalı;
  • Gizliliği korumalı;
  • Uygun uzmanlığa sahip hakemler seçmeli;
  • Çıkar çatışmalarını belirlemeli ve yönetmeli;
  • Kanıta dayalı ve zamanında karar vermeli;
  • Ayrımcılığı ve uygunsuz müdahaleyi önlemeli;
  • Etik sorunlara cevap vermeli;
  • Gerektiğinde bilimsel kaydı düzeltmeli;
  • Editoryal kararların uygun kayıtlarını tutmalıdır.

Editörler, yayımlanmamış makale içeriğini kişisel araştırmaları veya mesleki çıkarları için kullanamaz.

Kişisel, mesleki, akademik, mali veya kurumsal çıkar çatışması bulunan editör, ilgili makalenin değerlendirilmesinden çekilmelidir.

Yayın kurulu üyeliği, yayın garantisi, hızlı değerlendirme veya ayrıcalıklı işlem sağlamaz.

Editörler, yazarlara iletilen hakem yorumlarında ayrımcı, saldırgan, iftira niteliğinde, konu dışı veya kimlik açığa çıkaran ifadelerin bulunmamasını sağlamalıdır.

Hakem raporlarının bilimsel anlamı değiştirilmeden yalnızca bu tür ifadeler çıkarılabilir veya gizliliği korumak amacıyla düzenlenebilir.

9. Çıkar Çatışmaları

Çıkar çatışması; bir kişinin değerlendirmesini etkileyebilecek veya etkilediği izlenimini makul biçimde oluşturabilecek mali, mesleki, akademik, kurumsal, kişisel, ideolojik veya diğer ilişkilerdir.

Yazarlar aşağıdaki hususları açıklamalıdır:

  • Finansman kaynakları;
  • Proje veya hibe numaraları;
  • Finansman sağlayan kuruluşun rolü;
  • İstihdam veya danışmanlık ilişkileri;
  • Mali çıkarlar;
  • Kişisel veya mesleki ilişkiler;
  • Kurumsal çıkarlar;
  • İlgili akademik rekabet;
  • Çalışmayı etkileyebilecek diğer durumlar.

Hakemler ve editörler tarafsızlığı bozabilecek veya bozduğu izlenimini oluşturabilecek bir çıkar çatışması bulunduğunda görevi reddetmeli veya görevden çekilmelidir.

Dergi açıklanan çıkar çatışmasını değerlendirerek:

  • Başka editör veya hakem görevlendirebilir;
  • Çıkar çatışması beyanı yayımlayabilir;
  • Ek açıklama talep edebilir;
  • Yayımlanmış beyanı düzeltebilir;
  • Bilinçli gizleme durumunda ek editoryal işlem uygulayabilir.

Bir çıkar çatışmasının bulunması makalenin otomatik olarak reddedilmesini gerektirmez; ancak açıklanmalı ve uygun biçimde yönetilmelidir.

10. Etik Gözetim ve Bilgilendirilmiş Onam

İnsan katılımcılar, hayvanlar, kişisel veriler, hassas bilgiler, kırılgan gruplar, görüşmeler, anketler, odak grupları, gözlemler, deneyler, biyolojik materyaller, özel belgeler veya etik hassasiyet taşıyan diğer faaliyetleri içeren araştırmalar; ilgili kurumsal, ulusal ve uluslararası standartlara uygun olmalıdır.

Gerekli durumlarda etik kurul onayı, araştırmaya veya veri toplamaya başlanmadan önce yetkili bir kurumdan alınmalıdır.

Makalede aşağıdaki bilgiler belirtilmelidir:

  • Onay veren kurulun veya kurumun adı;
  • Onay tarihi;
  • Onay veya karar numarası;
  • Bilgilendirilmiş onam süreci.

Etik kurul onayının gerekli olmadığı durumlarda yazarlar muafiyet gerekçesini açıklayan bir Etik Beyan sunmalıdır.

Uygulanabilir olduğu durumlarda yazarlar aşağıdaki izinleri almalıdır:

  • Araştırmaya katılma için bilgilendirilmiş onam;
  • Yayın için onam;
  • Kimliği belirlenebilir görsellerin, alıntıların, kayıtların veya kişisel bilgilerin yayımlanması için izin;
  • Kısıtlı, özel, kültürel açıdan hassas veya gizli verilerin kullanılması için yetki.

Editörler etik kurul belgelerini, onam kayıtlarını, kurumsal doğrulamayı veya ek açıklamaları talep edebilir.

Gerekli etik onay, geçerli onam veya uygun koruma tedbirleri olmadan yürütülen araştırmalar reddedilebilir veya yayımlandıktan sonra editoryal işleme tabi tutulabilir.

11. Veri Paylaşımı, Şeffaflık ve Tekrarlanabilirlik

Yazarlar; verilerin kaynağını, toplanmasını, işlenmesini ve analizini değerlendirmeye ve makul ölçüde tekrarlamaya imkân sağlayacak açıklıkta sunmalıdır.

Araştırma makalelerinde Veri Erişilebilirliği Beyanı bulunmalıdır.

Etik, hukuki, sözleşmesel ve teknik koşullar izin verdiğinde yazarların aşağıdaki materyalleri tanınmış bir veri deposunda paylaşması teşvik edilir:

  • Veriler;
  • Kodlar;
  • Protokoller;
  • Anketler;
  • Analiz komut dosyaları;
  • Jeomekânsal dosyalar;
  • Modeller;
  • Ek materyaller.

Veri paylaşımı üzerindeki sınırlamalar açıklanmalıdır. Meşru sınırlamalar aşağıdakileri içerebilir:

  • Katılımcı gizliliği;
  • Kişisel verilerin korunması;
  • Hukuki yükümlülükler;
  • Ulusal güvenlik;
  • Kültürel hassasiyet;
  • Tehlike altındaki türlerin veya miras alanlarının korunması;
  • Üçüncü taraf lisansları;
  • Mülkiyet hakları;
  • Sözleşmesel kısıtlamalar.

Veri, yazılım, harita ve diğer araştırma çıktıları, bulunması hâlinde kalıcı tanımlayıcılarıyla kaynak gösterilmelidir.

Doğruluk, bütünlük veya tekrarlanabilirlik konusunda şüphe oluştuğunda dergi, veri veya analiz materyallerini gizli editoryal inceleme amacıyla talep edebilir.

Makul destekleyici kanıtların sunulmaması editoryal kararı etkileyebilir veya yayın sonrası işleme yol açabilir.

12. Araştırma ve Yayın Etiği İhlalleri

Araştırma ve yayın etiği ihlalleri aşağıdakileri kapsar ancak bunlarla sınırlı değildir:

  • İntihal;
  • Veri uydurma;
  • Veri çarpıtma;
  • Görsel veya harita manipülasyonu;
  • Sonuçların seçici biçimde gizlenmesi veya çarpıtılması;
  • Mükerrer veya gereksiz tekrar yayın;
  • Aynı anda birden fazla dergiye gönderim;
  • Uygunsuz metin yeniden kullanımı;
  • Dilimleme yayın veya verilerin gerekçesiz bölünmesi;
  • Atıf manipülasyonu;
  • Zorlayıcı atıf;
  • Hakemlik sürecinin manipülasyonu;
  • Sahte hakem kimlikleri;
  • Uygunsuz yazarlık;
  • Açıklanmamış çıkar çatışmaları;
  • Etik onayın yanlış beyan edilmesi;
  • Gizli bilgilerin kötüye kullanılması;
  • Makale fabrikası faaliyetleri;
  • Uydurma kaynaklar;
  • Açıklanmamış veya yanıltıcı yapay zekâ kullanımı;
  • Editoryal süreçlere kasıtlı müdahale.

Dergi bu tür davranışları teşvik etmez, bunlara izin vermez ve bilerek göz yummaz.

12.1 Etik Şüphelerin Bildirilmesi

Yazarlar, okuyucular, hakemler, editörler, kurumlar ve diğer kişiler etik ihlal şüphelerini aşağıdaki adrese bildirebilir:

jag@gumushane.edu.tr

Bildirimlerde mümkün olduğunca aşağıdaki bilgiler bulunmalıdır:

  • İlgili makale veya başvuru;
  • İddianın açık açıklaması;
  • İlgili belge veya kanıtlar;
  • Mümkünse bildirimde bulunan kişinin iletişim bilgileri.

Belirli ve doğrulanabilir kanıt içeren anonim bildirimler de değerlendirilebilir.

12.2 İnceleme Süreci

Bir iddia alındığında dergi:

  1. İletişim bilgisi bulunması hâlinde bildirimin alındığını teyit eder;
  2. Ön değerlendirme yapar;
  3. Gizliliği makul ölçüde korur;
  4. İddianın derginin sorumluluk alanına girip girmediğini belirler;
  5. Uygun olduğu durumlarda ilgili yazar, hakem, editör veya diğer tarafı bilgilendirir;
  6. Açıklama, kayıt, veri, etik belge veya diğer kanıtları talep eder;
  7. Çıkar çatışması bulunan kişilerin incelemeye katılmamasını sağlar;
  8. Gerektiğinde bağımsız uzmanlara veya yayın kurulu üyelerine danışır;
  9. Uygun durumlarda kurumlar, etik kurullar, finansman sağlayan kuruluşlar, diğer dergiler veya yetkili makamlarla iletişim kurar;
  10. Bilimsel kaydı korumak için gerekli editoryal işleme karar verir.

Dergi, editoryal işlemden ve yayımlanmış kaydın korunmasından sorumludur. İstihdam, disiplin, araştırma yönetimi veya özgün kayıtlara erişim gerektiren konuların incelenmesi ilgili kurumlardan istenebilir.

Olası sonuçlar şunlardır:

  • İşlem yapılmaması;
  • Açıklama veya düzeltme talebi;
  • Makalenin reddedilmesi;
  • Değerlendirmenin durdurulması;
  • Kabul kararının geri alınması;
  • Düzeltme yayımlanması;
  • Endişe bildirimi yayımlanması;
  • Makalenin geri çekilmesi;
  • Kurum veya yetkili makama bildirim;
  • Ağır durumlarda gelecekteki başvuruların sınırlandırılması;
  • Orantılı diğer editoryal işlemler.

İyi niyetle bildirimde bulunan kişilere saygılı davranılır ve kimlikleri hukuken ve uygulamada mümkün olduğu ölçüde korunur.

13. Benzerlik İncelemesi ve İntihal

Dergi, yayın öncesinde veya sonrasında herhangi bir aşamada benzerlik tespit yazılımı kullanabilir.

Benzerlik yüzdesi yalnızca bir tarama göstergesidir; tek başına intihal veya kabul edilebilir özgünlük kanıtı değildir.

Dergi, bütün makalelere uygulanan otomatik ve sabit bir benzerlik sınırı kullanmaz.

Editörler aşağıdaki unsurları değerlendirir:

  • Örtüşmenin kaynağı;
  • Eşleşen metnin miktarı ve dağılımı;
  • Alıntı ve kaynak gösteriminin uygunluğu;
  • Yöntem veya standart terminolojinin örtüşmeyi açıklayıp açıklamadığı;
  • Örtüşmenin özgün düşünce, veri, bulgu veya sonuçları içerip içermediği;
  • Metin yeniden kullanımının açıklanıp açıklanmadığı;
  • Davranışın ciddiyeti ve kasıtlı olup olmadığı.

Sonuçlara bağlı olarak düzeltme istenebilir, makale reddedilebilir, yazarların kurumuyla iletişim kurulabilir, düzeltme yayımlanabilir veya yayımlanmış makale geri çekilebilir.

14. Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı

Yapay zekâ araçları ve büyük dil modelleri; sorumluluk kabul edememeleri, nihai metni onaylayamamaları, çıkar çatışması beyan edememeleri ve telif-lisans sözleşmesine taraf olamamaları nedeniyle yazar olarak gösterilemez.

Yazarlar, gönderilen bütün materyallerin doğruluğundan, özgünlüğünden, bütünlüğünden, gizliliğinden, atıflarından, veri güvenliğinden ve etik uygunluğundan tamamen sorumludur.

Üretken yapay zekânın aşağıdaki alanlarda önemli ölçüde kullanılması açıkça beyan edilmelidir:

  • Metin oluşturma veya yeniden yazma;
  • Çeviri;
  • Literatür düzenleme;
  • Özetleme;
  • Kodlama;
  • Veri analizi;
  • Görsel veya şekil üretme;
  • İstatistiksel yorum;
  • Diğer araştırma faaliyetleri.

Beyanda aşağıdaki bilgiler bulunmalıdır:

  • Kullanılan araç;
  • Uygulanabilir olduğu durumlarda sürümü;
  • Kullanım amacı;
  • Çıktının yazarlar tarafından nasıl doğrulandığı.

Bilimsel içeriği önemli ölçüde değiştirmeyen rutin yazım, dil bilgisi ve kaynakça biçimlendirme yardımları normal koşullarda ayrıntılı beyan gerektirmez.

Yapay zekâ araçları aşağıdakileri uydurmak, değiştirmek veya yanıltıcı biçimde sunmak amacıyla kullanılamaz:

  • Veriler;
  • Görseller;
  • Haritalar;
  • Kaynaklar;
  • Sonuçlar;
  • Katılımcı bilgileri;
  • Araştırma süreçleri.

Hakemler ve editörler, gizli makale materyallerini yeterli gizlilik, güvenlik ve veri koruma güvencesi sunmayan dış üretken yapay zekâ hizmetlerine yükleyemez.

Bütün değerlendirme ve kararlardan insan editörler ve hakemler sorumludur.

15. Şikâyetler ve İtirazlar

15.1 Editoryal Kararlara İtiraz

Yazarlar aşağıdaki durumlardan birinin bulunduğunu düşündüğünde editoryal karara itiraz edebilir:

  • Önemli bir maddi hatanın kararı etkilemesi;
  • Derginin ilan ettiği işlemlerin uygulanmaması;
  • Hakem veya editör yorumlarının önemli bir yanlış anlamaya dayanması;
  • İlgili bir çıkar çatışmasının yönetilmemesi;
  • Önemli kanıtların gözden kaçırılması.

İtiraz:

  • Sorumlu yazar tarafından yapılmalı;
  • jag@gumushane.edu.tr adresine gönderilmeli;
  • Konu satırında “Editoryal İtiraz” ifadesini taşımalı;
  • Normal olarak karar tarihinden itibaren 30 takvim günü içinde sunulmalı;
  • Kararı ve hakem yorumlarını madde madde ele almalı;
  • Yalnızca anlaşmazlık ifade etmek yerine somut kanıt sunmalıdır.

Her editoryal karar için normal koşullarda yalnızca bir itiraz değerlendirilir.

İtiraz, ilk karardan sorumlu olmayan ve ilgili çıkar çatışması bulunmayan bir editör veya kıdemli akademisyen tarafından incelenir.

İtiraz sonucunda:

  • Önceki karar onaylanabilir;
  • İlk veya başka bir editör tarafından yeniden değerlendirme yapılabilir;
  • Ek hakem görüşü alınabilir;
  • Editoryal karar değiştirilebilir.

İtiraz, makalenin yeniden açılmasını, dış hakeme gönderilmesini veya kabul edilmesini garanti etmez.

15.2 Şikâyetler

Aşağıdaki konulara ilişkin şikâyetler jag@gumushane.edu.tr adresine, konu satırında “Şikâyet” ifadesi kullanılarak gönderilebilir:

  • Editör davranışı;
  • Hakem davranışı;
  • Gizlilik;
  • Çıkar çatışmaları;
  • Gecikmeler;
  • Ayrımcılık;
  • İdari düzensizlikler;
  • Yayımlanmış içerik;
  • Dergi politikaları.

Şikâyetler:

  • Tarafsız;
  • Gizli;
  • Gereksiz gecikme olmaksızın;
  • Mümkün olduğunda konuyla doğrudan ilişkisi bulunmayan bir kişi tarafından;
  • Adil işlem ilkelerine uygun biçimde

değerlendirilir.

Baş Editör hakkındaki şikâyetler, yayıncının görevlendireceği bağımsız kıdemli bir akademisyene veya temsilciye iletilir.

16. Yayın Sonrası Tartışma

Dergi, yayımlanmış makaleler hakkında gerekçeli ve kanıta dayalı bilimsel tartışmaları kabul eder.

Okuyucular, yorumlarını, endişelerini veya yazışma önerilerini derginin resmî e-posta adresine gönderebilir.

Dergi:

  • Yazarlardan açıklama isteyebilir;
  • Yazarları cevap vermeye davet edebilir;
  • Editöre Mektup, yorum, yazar cevabı, düzeltme veya editoryal not yayımlayabilir;
  • Konuyu ek uzman değerlendirmesine gönderebilir;
  • Etik inceleme başlatabilir.

Yayın sonrası gönderimler saygılı, konuya uygun ve kanıta dayalı olmalı; iftira niteliğinde, ayrımcı veya saldırgan ifadeler içermemelidir.

17. Düzeltmeler, Geri Çekmeler ve Endişe Bildirimleri

Dergi, bilimsel kaydı zamanında ve şeffaf biçimde düzeltmeyi taahhüt eder.

17.1 Düzeltmeler

Bir hata veya eksiklik makalenin doğruluğunu, yorumlanmasını, atıf bilgisini veya bulunabilirliğini etkiliyor ancak temel sonuçlarını geçersiz kılmıyorsa düzeltme yayımlanabilir.

Düzeltme bildirimi:

  • Özgün makaleyi tanımlar;
  • Hatayı ve düzeltmeyi açıklar;
  • Makaleyle elektronik olarak bağlantılandırılır;
  • Ücretsiz ve kalıcı olarak erişilebilir olur;
  • Değişikliğin tarihini ve niteliğini belirtir.

Bilimsel anlamı etkilemeyen küçük yazım veya biçim hataları ayrı bildirim olmaksızın düzeltilebilir.

Önemli değişiklikler sessiz biçimde yapılmaz.

17.2 Makalenin Geri Çekilmesi

Aşağıdaki durumlarda yayımlanmış bir makale geri çekilebilir:

  • Uydurma, çarpıtılmış veri veya ciddi hata nedeniyle bulguların güvenilir olmaması;
  • İntihal veya izinsiz materyal kullanımının belirlenmesi;
  • Makalenin daha önce yayımlanmış bir çalışmayı önemli ölçüde tekrarlaması;
  • Gerekli etik onay, onam veya resmî iznin bulunmaması;
  • Ciddi yazarlık, çıkar çatışması, telif hakkı, hakemlik veya yayın etiği ihlali;
  • Sonuçların geçersiz olması ve düzeltmeyle giderilememesi;
  • Makalenin makale fabrikası veya başka bir dolandırıcılık faaliyetiyle üretilmesi;
  • Hukuki veya etik nedenlerle resmî geri çekmenin gerekli olması.

Geri çekme kararları uygun ve tarafsız değerlendirme sonrasında verilir.

Yazarlara normal koşullarda cevap verme fırsatı tanınır; ancak yeterli kanıt bulunması hâlinde yazarların itirazı geri çekmeyi engellemez.

17.3 Geri Çekme Bildirimleri

Geri çekme bildirimi:

  • Açıkça “Geri Çekme Bildirimi” olarak tanımlanır;
  • Geri çekilen makaleyi belirtir;
  • Gerekçeyi nesnel biçimde açıklar;
  • Geri çekme kararını veren tarafı belirtir;
  • Özgün makaleyle bağlantılandırılır;
  • Ücretsiz erişilebilir olarak kalır;
  • Uygun olduğu durumlarda çalışmanın güvenilir ve güvenilir olmayan bölümlerini ayırt eder.

Bilimsel kaydın korunması amacıyla geri çekilen makale normal koşullarda erişilebilir kalır; ancak PDF’nin her sayfası ve makale web sayfası açık biçimde “Geri Çekilmiştir” olarak işaretlenir.

17.4 Endişe Bildirimleri

Aşağıdaki durumlarda bir makale hakkında endişe bildirimi yayımlanabilir:

  • İncelemenin tamamlanmamış olması;
  • Kanıtların kesin olmaması;
  • İlgili kurumun incelemesini tamamlamamış olması;
  • Çözümün uzun süre gerektirmesi.

Endişe bildirimi makaleyle bağlantılandırılır ve incelenen konuyu açıklar.

İnceleme tamamlandığında bildirim güncellenebilir, kaldırılabilir, düzeltmeyle değiştirilebilir veya geri çekme kararıyla sonuçlandırılabilir.

17.5 Yayımlanmış İçeriğin Kaldırılması

Tam kaldırma yalnızca aşağıdaki istisnai durumlarda uygulanır:

  • Bağlayıcı bir mahkeme veya hukuk kararı;
  • Ağır mahremiyet veya gizlilik ihlali;
  • Hukuka aykırı veya iftira niteliğinde içerik;
  • Geri çekmeyle düzeltilemeyecek bir hak ihlali;
  • Kamu güvenliği açısından ciddi ve acil risk oluşturan içerik.

Hukuken mümkün olduğu ölçüde bibliyografik kayıt ve kaldırma gerekçesi erişilebilir tutulur.

18. Yayımlanmamış Makalelerin Geri Çekilmesi

Henüz resmen yayımlanmamış bir makale, sorumlu yazarın gerekçeli yazılı talebiyle geri çekilebilir.

Talepte bütün yazarların bilgilendirildiği ve geri çekmeyi kabul ettiği belirtilmelidir.

Geri çekme talebi, aşağıdaki konulardaki incelemenin sürdürülmesini engellemez:

  • Aynı anda birden fazla dergiye gönderim;
  • İntihal;
  • Uydurma veya çarpıtılmış veri;
  • Yazarlık ihlali;
  • Hakemlik manipülasyonu;
  • Diğer ciddi etik şüpheler.

Kabul edilmiş makaleler geçerli ve belgelenmiş bir gerekçe olmaksızın geri çekilmemelidir.

19. Telif Hakkı, Lisanslama ve Açık Erişim

Yazarlar yayımlanan çalışmalarının telif hakkını korur.

Yazarlar JAG’a ilk yayın hakkını ve makaleyi derginin geçerli Creative Commons lisansı altında yayımlama ve dağıtma izni verir.

Aksi belirtilmedikçe JAG içeriği aşağıdaki lisansla yayımlanır:

Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-SA 4.0).

Bu lisans kapsamında kullanıcılar aşağıdaki koşullarla çalışmayı paylaşabilir ve uyarlayabilir:

  • Uygun atıf yapılması;
  • Lisans bağlantısının verilmesi;
  • Yapılan değişikliklerin belirtilmesi;
  • Uyarlanmış materyalin aynı lisansla paylaşılması.

Makalenin Creative Commons lisansı kapsamında olmayan üçüncü taraf materyaller açıkça belirtilmelidir.

Telif hakkıyla korunan materyaller için gerekli izinlerin alınmasından yazarlar sorumludur.

Dergi yazarlardan telif hakkının tamamını devretmelerini istemez.

Ayrıntılı hükümler Telif Hakkı ve Lisans Politikası ile Yayın Sözleşmesi ve Yazar Beyan Formu’nda açıklanır.

20. Sahiplik, Yönetim, Gelir Kaynakları, Reklam ve Doğrudan Pazarlama

20.1 Sahiplik ve Yayıncı

Journal of Anatolian Geography’nin sahibi ve yayıncısı:

Gümüşhane Üniversitesi

Derginin akademik ve editoryal faaliyetleri, yayımlanmış politikalarına uygun olarak bağımsız biçimde yürütülür.

20.2 Gelir Kaynakları ve Kurumsal Destek

JAG, ticari amaç taşımayan bilimsel bir dergidir.

Derginin faaliyetleri Gümüşhane Üniversitesi tarafından sağlanan kurumsal imkânlarla desteklenir.

Dergi aşağıdaki gelir kaynaklarına bağlı değildir:

  • Yazar ücretleri;
  • Abonelik;
  • Makale başına erişim geliri;
  • Ticari sponsorluk;
  • Kabul kararına bağlı ödemeler.

Kurumsal destek editoryal kararları etkilemez.

20.3 Reklam Politikası

Dergi hâlihazırda ticari reklam kabul etmez.

Gelecekte reklam, sponsorluk veya ticari ilişki kurulması hâlinde bunlar:

  • Açık biçimde tanımlanır;
  • Editoryal içerikten ayrı tutulur;
  • Editoryal kararlara bağlı olmaz;
  • Hakemlik veya kabul sürecini etkilemez;
  • Kamuya açık bir politika çerçevesinde yürütülür.

20.4 Doğrudan Pazarlama

Dergi adına yürütülen makale çağrısı veya doğrudan pazarlama faaliyetleri:

  • Doğru;
  • Profesyonel;
  • Uygun hedef kitleye yönelik;
  • Zorlayıcı olmayan;
  • Rahatsız edici olmayan;
  • Derginin gerçek kapsamı, hizmetleri ve indekslenme durumuyla uyumlu

olmalıdır.

Dergi; indekslenme, metrikler, kabul ihtimali, hakemlik süresi veya akademik tanınırlık konusunda yanıltıcı iddialarda bulunmaz.

21. Dijital Koruma ve Bilimsel Kayıt

Yayımlanmış makaleler ve üst verileri DergiPark yayın altyapısında saklanır ve platformun sunduğu yedekleme ve koruma uygulamalarına tabidir.

Dergi yayımlanmış içeriğin kalıcı erişimini aşağıdaki araçlarla desteklemeyi amaçlar:

  • DergiPark arşivleme ve yedekleme hizmetleri;
  • DOI gibi kalıcı tanımlayıcılar;
  • Üst veri dağıtım ve harmanlama hizmetleri;
  • Kurumsal veya konu temelli arşivler;
  • Kullanılabilir ve doğrulanmış diğer dijital koruma sistemleri.

Derginin yayın hayatının sona ermesi durumunda yayımlanmış makale ve üst verilere DergiPark veya başka bir güvenilir arşiv veya veri deposu aracılığıyla erişimin korunması için makul tedbirler alınır.

Düzeltmeler, geri çekmeler, endişe bildirimleri ve diğer yayın sonrası bildirimler teknik olarak mümkün olduğu ölçüde özgün makaleyle kalıcı biçimde bağlantılandırılır.

22. Etik Konular İçin Resmî İletişim

Etik sorular, şikâyetler, itirazlar, hata bildirimleri ve etik ihlal iddiaları aşağıdaki adrese gönderilmelidir:

Journal of Anatolian Geography Editörlüğü
E-posta: jag@gumushane.edu.tr

Yazışmalarda ilgili makale veya başvuru belirtilmeli ve tarafsız değerlendirme yapılabilmesi için yeterli bilgi sunulmalıdır.

Son Güncelleme Zamanı: 17 June 2026

Journal of Anatolian Geography aksi belirtilmedikçe, Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-SA 4.0) kapsamında lisanslanmıştır.

31700