EN
TR
ULUSLARARASI MÜDAHALEDE TEREDDÜT VE TUTARSIZLIK: KORUMA SORUMLULUĞUNUN NORMATİF EROZYONU: DARFUR VE GAZZE VAKALARI BAĞLAMINDA KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME
Öz
1990’lı yıllarda yaşanan Somali, Ruanda, Bosna, Doğu Timor ve Kosova krizlerinde Birleşmiş Milletler (BM)’in etkisizliği, insani müdahale normunun meşruiyetini zedelemiş ve birçok akademisyen bu normun sona erdiğini ileri sürmüştür. Ancak bu krizler, 2005’te geliştirilen Koruma Sorumluluğu (Responsibility to Protect-R2P) ilkesine zemin hazırlamıştır. 2011’de Libya’da R2P ilkesi çerçevesinde gerçekleşen Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’nün (NATO) müdahalesi ise sivil koruma amacıyla başlasa da rejim değişikliğiyle sonuçlanarak ciddi normatif eleştirilere neden olmuştur. Ardından Rusya’nın Kırım (2014) ve Suriye (2015) müdahaleleri ile Fransa’nın Mali (2013) müdahalesi, R2P’nin araçsallaştırıldığına dair tartışmaları güçlendirmiştir. Buna karşın, Darfur ve Gazze gibi ağır insan hakları ihlallerinin yaşandığı krizlerde uluslararası toplumun sessiz kalması, R2P’nin seçici uygulanışı ve çifte standart sorunlarını yeniden gündeme getirmiştir. Her iki vakada da uluslararası toplumun nasıl, ne zaman ve neden müdahale ettiği (veya etmediği) sorgulanmakta; bu müdahaleci veya pasif tutumların R2P’nin normatif meşruiyeti üzerindeki etkileri analiz edilmektedir. Bu çalışma, Darfur ve Gazze vakalarını karşılaştırmalı olarak inceleyerek, R2P’nin normatif gücünün siyasi, hukuki ve etik açılardan ne ölçüde işlevsel kaldığını değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abrahamsen, R. (2000). Disciplining democracy: Development discourse and good governance in Africa. London: Zed Books.
- Allison, R. (2014). Russian ‘deniable’ intervention in Ukraine: How and why Russia broke the rules. International Affairs, 90(6), 1255–1297. https://doi.org/10.1111/1468-2346.12170
- Amnesty International. (2025, March). Gaza: “Starvation or gunfire—this is not a humanitarian response.” Retrieved from https://www.amnesty.org/en/latest/news/2025/03/gaza-starvation-or-gunfire-this-is-not-a-humanitarian-response/
- Annan, K. (2000). We the peoples: The role of the United Nations in the 21st century. New York, NY: United Nations Department of Public Information.
- Asi, Y., Mills, D., Greenough, P. G., Abu Sittah, G., AlKahlout, M., & White, K. (2024). ‘Nowhere and no one is safe’: Spatial analysis of damage to critical civilian infrastructure in the Gaza Strip during the first phase of the Israeli military campaign, 7 October to 22 November 2023. Conflict and Health, 18(24), 1–13. https://doi.org/10.1186/s13031-024-00580-x
- Awan, H. S., & Malik, H. (2024). Humanitarian crisis and crumbling pillars of R2P in Gaza. Journal of South Asian and Middle Eastern Studies, X(1), 87–104.
- Ayoob, M. (2002). Humanitarian intervention and international society. Global Governance, 7(3), 225–248.
- Badescu, C. G., & Bergholm, L. (2009). The responsibility to protect and the conflict in Darfur: The big let down. Security Dialogue, 40(3), 287–309. https://doi.org/10.1177/0967010609336198
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Politika ve Yönetim (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
29 Eylül 2025
Gönderilme Tarihi
11 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
2 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: 1
APA
Mangır, D. Ş. (2025). ULUSLARARASI MÜDAHALEDE TEREDDÜT VE TUTARSIZLIK: KORUMA SORUMLULUĞUNUN NORMATİF EROZYONU: DARFUR VE GAZZE VAKALARI BAĞLAMINDA KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME. Journal of Academic Perspective on Social Studies, 1, 31-54. https://doi.org/10.35344/japss.1762387
AMA
1.Mangır DŞ. ULUSLARARASI MÜDAHALEDE TEREDDÜT VE TUTARSIZLIK: KORUMA SORUMLULUĞUNUN NORMATİF EROZYONU: DARFUR VE GAZZE VAKALARI BAĞLAMINDA KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME. Journal of Academic Perspective on Social Studies. 2025;(1):31-54. doi:10.35344/japss.1762387
Chicago
Mangır, Demet Şefika. 2025. “ULUSLARARASI MÜDAHALEDE TEREDDÜT VE TUTARSIZLIK: KORUMA SORUMLULUĞUNUN NORMATİF EROZYONU: DARFUR VE GAZZE VAKALARI BAĞLAMINDA KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME”. Journal of Academic Perspective on Social Studies, sy 1: 31-54. https://doi.org/10.35344/japss.1762387.
EndNote
Mangır DŞ (01 Eylül 2025) ULUSLARARASI MÜDAHALEDE TEREDDÜT VE TUTARSIZLIK: KORUMA SORUMLULUĞUNUN NORMATİF EROZYONU: DARFUR VE GAZZE VAKALARI BAĞLAMINDA KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME. Journal of Academic Perspective on Social Studies 1 31–54.
IEEE
[1]D. Ş. Mangır, “ULUSLARARASI MÜDAHALEDE TEREDDÜT VE TUTARSIZLIK: KORUMA SORUMLULUĞUNUN NORMATİF EROZYONU: DARFUR VE GAZZE VAKALARI BAĞLAMINDA KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME”, Journal of Academic Perspective on Social Studies, sy 1, ss. 31–54, Eyl. 2025, doi: 10.35344/japss.1762387.
ISNAD
Mangır, Demet Şefika. “ULUSLARARASI MÜDAHALEDE TEREDDÜT VE TUTARSIZLIK: KORUMA SORUMLULUĞUNUN NORMATİF EROZYONU: DARFUR VE GAZZE VAKALARI BAĞLAMINDA KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME”. Journal of Academic Perspective on Social Studies. 1 (01 Eylül 2025): 31-54. https://doi.org/10.35344/japss.1762387.
JAMA
1.Mangır DŞ. ULUSLARARASI MÜDAHALEDE TEREDDÜT VE TUTARSIZLIK: KORUMA SORUMLULUĞUNUN NORMATİF EROZYONU: DARFUR VE GAZZE VAKALARI BAĞLAMINDA KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME. Journal of Academic Perspective on Social Studies. 2025;:31–54.
MLA
Mangır, Demet Şefika. “ULUSLARARASI MÜDAHALEDE TEREDDÜT VE TUTARSIZLIK: KORUMA SORUMLULUĞUNUN NORMATİF EROZYONU: DARFUR VE GAZZE VAKALARI BAĞLAMINDA KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME”. Journal of Academic Perspective on Social Studies, sy 1, Eylül 2025, ss. 31-54, doi:10.35344/japss.1762387.
Vancouver
1.Demet Şefika Mangır. ULUSLARARASI MÜDAHALEDE TEREDDÜT VE TUTARSIZLIK: KORUMA SORUMLULUĞUNUN NORMATİF EROZYONU: DARFUR VE GAZZE VAKALARI BAĞLAMINDA KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME. Journal of Academic Perspective on Social Studies. 01 Eylül 2025;(1):31-54. doi:10.35344/japss.1762387