Study on Student Awareness Regarding Energy Efficiency, Waste Management, and Carbon Footprint within the Scope of Green Airport Applications

Yıl 2026, Cilt: 8 Sayı: 1, 139 - 157, 28.02.2026

Hamza Ceylan , Gözde Güven

https://doi.org/10.51785/jar.1850931

https://izlik.org/JA73BZ37LE

Öz

The green airport approach aims to increase sustainability by ensuring that the environmental impacts of airport operations are minimized. In this context, the purpose of this study is to reveal students' awareness levels regarding the sustainability dimensions of green airport applications in terms of carbon footprint, waste management, and energy efficiency. The research data was carried out through a survey that administered 400 students. Students are undergraduate and associate degree students who received training on green airport applications at Cappadocia University. According to the research findings, it was determined that educational level and gender did not have a significant effect on students' awareness levels. In addition, it was determined that environmental sustainability course significantly increased students' awareness levels, particularly in the areas of carbon footprint and waste management within the scope of green airport practices. It was revealed that students consider sustainability important within the framework of green airport practices and that these practices need to be implemented in a holistic manner. Furthermore, positive and meaningful correlations were observed among the variables related to the level of awareness regarding green airport practices. It was concluded that students' level of awareness regarding green airport practices is high and that this awareness increases their attitudes and behaviors towards sustainability practices in parallel.

Anahtar Kelimeler

Green Airport , Energy Efficiency , Waste Management , Carbon Footprint

Yeşil Havalimanı Uygulamaları Kapsamında Enerji Verimliliği, Atık Yönetimi ve Karbon Ayak İzi Konularında Öğrenci Farkındalığı Üzerine Bir Çalışma

https://izlik.org/JA73BZ37LE

Öz

Yeşil havalimanı yaklaşımı, havalimanlarında gerçekleştirilen operasyonların çevresel etkilerini en aza indirerek sürdürülebilirliğin artırılması hedeflenmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, yeşil havalimanı uygulamalarının sürdürülebilirlik boyutunda karbon ayak izi, atık yönetimi ve enerji verimliliği konularına ilişkin öğrencilerin farkındalık düzeylerini ortaya koymaktır. Araştırma, Kapadokya Üniversitesinde yeşil havalimanlarında uygulama eğitim alan 400 lisans ve ön lisans öğrencisine uygulanan anket yöntemiyle elde edilen verilerin analiziyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, eğitim düzeyi ve cinsiyetin öğrencilerin farkındalık düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Bununla birlikte çevre/sürdürülebilirlik dersinin yeşil havalimanı uygulamaları kapsamında özellikle karbon ayak izi ve atık yönetimi alanlarında öğrencilerin farkındalık düzeylerini anlamlı biçimde artırdığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin, yeşil havalimanı uygulamaları çerçevesinde sürdürülebilirliği önemli gördükleri ve bu uygulamaların bütüncül bir şekilde hayata geçirilmesi gerektiği ortaya konmuştur. Ayrıca, yeşil havalimanı uygulamalarına ilişkin farkındalık düzeyi değişkenleri arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Öğrencilerin yeşil havalimanı uygulamalarına yönelik farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu ve bu farkındalığın sürdürülebilirlik uygulamalarına yönelik tutum ve davranışlarını paralel şekilde artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Yeşil Havalimanı , Enerji Verimliliği , Atık Yönetimi , Karbon Ayak İzi.

Etik Beyan

Kapadokya Üniversitesi Etik Komisyonu’nun E-64577500-050.99-130832 sayılı ve 27.10.2025 tarihli yazısı onay alınmıştır.

Kaynakça

• Airports Council International (ACI). (2021). Sustainability strategy for airports worldwide. Airports Council International.
• Airports Council International (ACI). (2023). Airport Carbon Accreditation Annual Report 2022–2023. Montreal: ACI World.
• Amsterdam Airport Schiphol. (2022). Sustainability Report. Amsterdam.
• Baxter, G., Srisaeng, P. ve Wild, G. (2018). Sustainable airport waste management: The case of Kansai International Airport. Recycling, 3(1), 6.
• Braun, V. ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
• Budd, L., and Ison, S. (2016). Environmental management and sustainability at UK airports: A review. Transportation Research Part D: Transport and Environment, 45, 1–14.
• Canöz, N. ve Ertek, A. (2020). Yeşil kuruluş sertifikasının yeşil imaj oluşumuna katkısı: Türk sivil havacılığı üzerine bir araştırma. International Journal of Aeronautics and Astronautics, 1(1), 23–32.
• Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences, 2nd edn. Á/L: Erbaum Press, Hillsdale, NJ, USA.
• Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3. bs.). Sage.
• Çayalan, N. ve Rodoplu, H. (2025). Sürdürülebilir havaalanı uygulamaları: Enerji verimliliği ve karbon ayak izi azaltma stratejileri. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (38), 102–117. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1605490
• Dalkıran, A. (2018). Havalimanı yönetimi ve sürdürülebilirlik. Sürdürülebilir Havacılık Araştırmaları Dergisi, 3(2), 88–109.
• Dimitriou, D. ve Karagkouni, A. (2022). Airports' sustainability strategy: Evaluation framework upon environmental awareness. Frontiers in Sustainability, 3, 880718.
• Filho, W. L., Shiel, C., Paço, A., Mifsud, M., Ávila, L. V., Brandli, L. L., … Caeiro, S. (2018). Sustainable development goals and sustainability teaching at universities: Falling behind or getting ahead of the pack? Journal of Cleaner Production, 232, 285–294. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.05.309
• George, D. ve Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference (17.0 update) (10. bs.). Pearson.
• Gössling, S. ve Upham, P. (2009). Climate change and aviation: Issues, challenges and solutions. Earthscan.
• Gössling, S., and Peeters, P. (2007). ‘It does not harm the environment!’ An analysis of industry discourses on tourism, air travel and the environment. Journal of Sustainable Tourism, 15(4), 402–417. https://doi.org/10.2167/jost672.0
• Gössling, S., and Higham, J. (2021). The low-carbon imperative: Destination management under urgent climate change. Journal of Sustainable Tourism, 29(1), 1–18.
• Graham, A. (2018). Managing Airports: An International Perspective (5th ed.). London: Routledge.
• Greer, F., Rakas, J. ve Horvath, A. (2020). Airports and environmental sustainability: A comprehensive review. Environmental Research Letters, 15(10), 103007.
• Hahs-Vaughn, D. L. ve Lomax, R. G. (2013). An introduction to statistical concepts. Routledge.
• Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E. ve Tatham, R. L. (2009). Multivariate data analysis (7. bs.). Prentice Hall.
• Halpern, N., & Bråthen, S. (2011). Impact of airports on regional accessibility and social development. Journal of Transport Geography, 19(6), 1145–1154.
• International Air Transport Association (IATA). (2020). Aviation and the environment: Industry roadmap to 2050. IATA Publications.
• International Civil Aviation Organization (ICAO). (2016). Environmental protection: ICAO environmental report. ICAO.
• International Civil Aviation Organization (ICAO). (2019). Environmental report 2019. ICAO.
• International Civil Aviation Organization (ICAO). (2020). Environmental protection—Carbon offsetting and reduction scheme for international aviation (CORSIA). ICAO.
• Kasa, H., Göçmen, D. ve Sümer, S. (2025). Türk Hava Yolları örneklemi ile havacılık sektöründe sürdürülebilirliğin önemi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 111–138.
• Kollmuss, A., and Agyeman, J. (2002). Mind the gap: Why do people act environmentally and what are the barriers to pro-environmental behavior? Environmental Education Research, 8(3), 239–260. https://doi.org/10.1080/13504620220145401
• Lee, D. S., Fahey, D. W., Skowron, A., et al. (2021). The contribution of global aviation to anthropogenic climate forcing for 2000–2018. Atmospheric Environment, 244, 117834.
• Lozano, R., Ceulemans, K., Alonso-Almeida, M., Huisingh, D., Lozano, F., Waas, T., … Hugé, J. (2015). A review of commitment and implementation of sustainable development in higher education: Results from a worldwide survey. Journal of Cleaner Production, 108, 1–18. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2014.09.048.
• Özsoy, S., ve Özsoy, G. (2013). Eğitim araştırmalarında etki büyüklüğü raporlanması. İlköğretim Online, 12(2), 334-346.
• Öztırak, M. (2024). Havaalanı yönetiminde çevresel sürdürülebilirlik stratejileri: Yeşil havaalanı yönetimi yaklaşımı. Scientific Journal of Space Management and Space Economy, 4(2), 1–15.
• Papagrigoriou, N., Palantzas, G. ve Nalmpantis, D. (2023). Airports and environmental sustainability: A review. E3S Web of Conferences, 436, 11006.
• San Diego International Airport. (2022). Sustainability Management Plan Annual Report. San Diego.
• Shephard, K. (2008). Higher education for sustainability: Seeking affective learning outcomes. International Journal of Sustainability in Higher Education, 9(1), 87–98. https://doi.org/10.1108/14676370810842201
• SHGM (2025c). Yeşil Havaalanı Projesi Uygulama Esasları. Erişim tarihi: 17.12.2025, https://web.shgm.gov.tr/documents/sivilhavacilik/files/pdf/kurumsal/projeler/esaslar.pdf
• Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM). (2014). Yeşil havaalanı (Green Airport) projesi uygulama esasları. SHGM.
• Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM). (2025a). Yeşil havaalanı projesi. Erişim tarihi: 17.12.2025.https://web.shgm.gov.tr/documents/sivilhavacilik/files/pdf/kurumsal/yayinlar/2002to2008_tr.pdf ,http://web.shgm.gov.tr/tr/s/194-yesil-havaalanigreen-airport-projesi.
• Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM). (2025b). Yeşil havaalanı projesi sektörel kriterler dokümanı. Erişim tarihi: 17.12.2025, https://web.shgm.gov.tr/documents/sivilhavacilik/files/pdf/
• Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM). (2025b). Yeşil havaalanı projesi uygulama esasları. Erişim tarihi: 17.12.2025, https://web.shgm.gov.tr/documents/sivilhavacilik/files/pdf/
• Sterling, S. (2010). Learning for resilience, or the resilient learner? Towards a necessary reconciliation in a paradigm of sustainable education. Environmental Education Research, 16(5–6), 511–528. https://doi.org/10.1080/13504622.2010.505427.
• Şahin, Y. (2024). Havacılık yönetiminde yeni yaklaşımlar: Sürdürülebilir havacılık yakıtları çalışmaları. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 261–276. https://doi.org/10.22466/acusbd.1570741
• Temel, N. Ü. (2022). Türkiye’Nin Sivil Havacılık Politikalarının Küresel Sürdürülebilir Havacılık Kapsamında Değerlendirilmesi (Master's thesis, Marmara Universitesi (Turkey).
• United Nations Environment Programme (UNEP). (2021). Making peace with nature: A scientific blueprint to tackle the climate, biodiversity and pollution emergencies. UNEP.
• United States Environmental Protection Agency (EPA). (2020). Waste reduction model (WARM): Documentation. U.S. Environmental Protection Agency.
• Upham, P., Thomas, C., Gillingwater, D., & Raper, D. (2003). Environmental capacity and airport operations: Current issues and future prospects. Journal of Air Transport Management, 9(3), 145–151.
• Wiek, A., Withycombe, L., and Redman, C. L. (2011). Key competencies in sustainability: A reference framework for academic program development. Sustainability Science, 6(2), 203–218. https://doi.org/10.1007/s11625-011-0132-6
• Yıldız, Ö. F., Yılmaz, M., Çelik, A. ve İmik, E. (2020). Havalimanlarında yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması. Journal of Aviation, 4(1), 162–174.
• Zelezny, L. C., Chua, P. P., and Aldrich, C. (2000). Elaborating on gender differences in environmentalism. Journal of Social Issues, 56(3), 443–457. https://doi.org/10.1111/0022-4537.00177
• Zhang, X. ve Zhang, R. (2019). Sustainable airport development: A review of environmental management initiatives. Journal of Air Transport Management, 77, 65–72.