Osmanlı İmparatorluğu’nun Katıldığı İlk Dünya Sergisi: 1851 Londra Sergisi

Öz

Sanayi inkılabı sonrası Avrupa’da 1800’lü yılların başında üretim faaliyetlerinin artması ve ticaretin gelişmesine paralel olarak ulusal sergi anlayışı, yerini 19. Yüzyılın ikinci yarısında uluslararası sergi organizasyonlarına bırakmıştır. Osmanlı Devleti Avrupa’da oluşturulan uluslararası sergilere ülkesinin diğer uluslararası arenada tanıtımı açısından katılmaya özen göstermiştir. Bu amaçla 1851 Londra Sergisi, Osmanlı Devleti’nin uluslararası alanda katıldığı ilk sergidir. Osmanlı Devleti’nin batı dünyası ile ekonomik, kültürel ve diplomatik olan ilişkilerinde Londra sergisi dönüm noktası olmuştur. Tanzimat dönemi sonrası gelişen Osmanlı-İngiliz dostluğu sergiye katılma kararı almasının temel nedenlerinden biridir. Bu bağlamda Londra Sergisi, Osmanlı Devleti’nin kendi ürettiği sanatsal ve endüstriyel ürünlerini de uluslararası alanda tanıtma imkânı bulmuştur. 1851 Londra Sergisi, İngiltere Kraliçesi Victoria’nın eşi Prens Albert tarafından gerçekleştirilmiştir. Sergi, Hyde Park’ta yer alan devasa cam ve demir abide olarak kurulan Crystal Palace’ta açılmıştır. Dünya’nın birçok ülkesinin katıldığı sergi, binlerce katılımcı ve milyonlarca ziyaretçiye ev sahipliği yapmıştır. Osmanlı imparatorluğu da kendisi için ayrılan bölümde ürünlerini sergileme fırsatı bulmuştur. Sergi aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu’nun batılı ülkeler ile olan ilişkilerini güçlendirmesi açısından önemlidir. Bu çalışma, 1851 Londra Sergisi’nin Osmanlı Devleti için önemini ve serginin birçok alanda etkilerini incelemektedir. Araştırma’da nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelenmesine başvurulmuştur. Çalışmada ilgili alan yazınına ait literatürün yanı sıra arşiv kaynaklarına, süreli yayınlara, tetkik eserlere ve anılara da başvurulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Sergi
• Osmanlı İmparatorluğu
• Ticaret.

The First World Exhibition the Ottoman Empire Participated in: The 1851 London Exhibition

Öz

In the aftermath of the Industrial Revolution, the notion of national exhibitions gradually evolved into international exhibitions during the latter half of the 19th century, concomitant with the expansion of production and trade in early 19th-century Europe. The Ottoman Empire actively sought participation in European international exhibitions to enhance its visibility and prestige in global arenas. Notably, the 1851 London Exhibition marked the Empire's inaugural involvement in such international events. This exhibition represented a pivotal moment in the Ottoman Empire’s economic, cultural, and diplomatic engagements with the Western world. The strengthening of Ottoman-British relations following the Tanzimat reforms constituted a key impetus for the Empire's participation. Within this framework, the London Exhibition afforded the Ottoman Empire an opportunity to showcase its artistic and industrial products to an international audience. Organized under the patronage of Prince Albert, consort of Queen Victoria, the exhibition was hosted at the Crystal Palace, an expansive glass-and-iron structure in Hyde Park, and attracted thousands of exhibitors and millions of visitors from across the globe. The Ottoman Empire’s dedicated exhibition space facilitated the display of its products and contributed to reinforcing its relations with Western states. This study investigates the significance of the 1851 London Exhibition for the Ottoman Empire and assesses its multidimensional impact. Employing document analysis as a qualitative research method, the study draws upon relevant literature, archival materials, periodicals, scholarly papers, and memoirs.

Anahtar Kelimeler

• Exhibition
• Ottoman Empire
• Trade.

Kaynakça

1. Akçura, Gökhan. Türkiye Sergicilik ve Fuarcılık Tarihi. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2009.
2. Akyol Altun, T. Didem. “Dünya Fuarlarının/ Expoların Mimari Değerlendirmesi: Türk Pavyonları”. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2023.
3. Benevolo, Leonardo. Modern Mimarlığın Tarihi. 1. Cilt: Sanayi Devrimi. Çevre Yayınları, 1981.