Üstbilişsel Okuma Konusunda Yapılmış Araştırmaların İncelenmesi

Yunus Emre Çiftçi; İlhami Bulut

doi:10.18009/jcer.1289038

TR EN

Üstbilişsel Okuma Konusunda Yapılmış Araştırmaların İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı 2022 yılına kadar Türkiye’de üstbilişsel okuma konusunda yayınlanmış olan tezlerin ve makalelerin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda araştırmanın türü, yılı, tezin hazırlandığı üniversite, bilim dalı, araştırmanın gerçekleştirildiği düzey, araştırmanın alanı, yöntem, çalışma grubu, örneklem tekniği, örneklem büyüklüğü, veri toplama araçları, veri analiz yöntemleri ve araştırmaların amaçları başlıkları altında incelenmiştir. Araştırma doküman analizi araştırma yöntemi ile yapılmıştır. Araştırmalar en çok üniversite düzeyinde yapılmış ve öğretmen adayları ile yürütülmüştür. Araştırmalarda en çok nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmalarda veri toplama aracı olarak en çok ölçek kullanılmıştır. Araştırmaların amaçları incelendiğinde öğrencilerin üstbilişsel okuma stratejileri düzeyini belirleme ve üstbilişsel okuma stratejilerini çeşitli değişkenler açısından inceleme en çok belirlenen amaçlar olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Üstbilişsel okuma, okuma, içerik analizi

Etik Beyan

Bu çalışmada insan veya hayvan deneklerinden veri toplanmamıştır. Bu nedenle çalışma, etik kurul onayı gerektiren çalışmalar kapsamında yer almadığından etik kurul onayı alınmamıştır.

Kaynakça

Akyol, H. (2014). Okuma. A. Kırkkılıç, & H. Akyol (Eds.) İlköğretimde Türkçe öğretimi içinde (ss. 15-48) Ankara: Pegem A.
Altun, D. (2022). Türkçe öğretmen adaylarının üst bilişsel okuma stratejileri ile duygusal zekaları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek Lisans tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No: 718660). Arıcı, A. F. & Taşkın, Y. (2019). Okuma becerisinin diğer dil becerileriyle ilişkisi. International Journal of Field Education, 5 (2), 185-194.
Babacan, T. (2012). Sınıf öğretmeni adaylarının üstbilişsel okuma stratejileri ile çoklu zeka alanları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No: 323290).
Baba-Öztürk & Aydoğmuş, M. (2021). Relational assessment of metacognitive reading strategies and reading motivation. International Journal of Progressive Education, 17 (1), 357-375.
Baker, L., Brown, A. L. (1984). Metacognitive skills and reading. In P. D. Pearson (Ed.), Handbook of research in reading (pp. 353-394). NY: Longman.
Baki, Y. (2019). Türkçe öğretmeni adaylarının üst bilişsel okuma stratejilerinin okuma motivasyonu üzerindeki etkisinde sınıf düzeyinin ve cinsiyetin rolü. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 50, 15-42.
Bakkaloğlu, S. & Toptaş, V. (2022). Eğitim alanında üstbiliş üzerine yapılan lisansüstü tezlerin içerik analizi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24 (1), 155-177.
Baş, F. & Sağırlı, Ö.M. (2017). Türkiye’de eğitim alanında üstbiliş odaklı yapılan makalelere yönelik bir içerik analizi. Eğitim ve Bilim, 42 (192), 1-33.
Baydık, B. (2011). Okuma güçlüğü olan öğrencilerin üstbilişsel okuma stratejilerini kullanımı ve öğretmenlerinin okuduğunu anlama öğretim uygulamalarının incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 36 (162), 301-319.
Berg, B. L. & Lune, H. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (Çev.: Hasan Aydın). Konya: Eğitim Yayınevi.

Blakey, E. & Spence, S. (1990). Developing metacognition. ERIC Clearinghouse on Information Resources Syracuse NY, 1-5.
Can, A. (2014). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Ankara: Pegem Akademi.
Çetinkaya-Edizer, Z., Dilidüzgün, Ş., Ak Başoğul, D., Karagöz, M. & Yücelşen, N. (2018). Türkçe öğretiminde üstbilişsel okuma stratejileri ile okuma yöntem-tekniklerinin metin türüne göre değerlendirilmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10 (29), 479-511.
Durkan, E., & Özen, F. (2018). İlkokul dördüncü sınıflarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin Türkçe derslerinde öğrencilerinde üstbilişsel okuma stratejileri kullanmalarını sağlayan uygulamalarının değerlendirilmesi: Giresun İli Örneği. Turkish Studies, 13 (4), 519-550.
Erişen, Y., Çeliköz, N. & Şahin, M. (2012). Bilişsel öğrenme kuramları. Z. Kaya (Ed.), Öğrenme ve öğretme kuramlar, yaklaşımlar, modeller içinde (ss.49-71). Ankara: PegemA
Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring. American Psychologist, 34 (10), 906-911.
Gültekin, M., Gürdoğan-Bayır, Ö. & Yaşar, E. (2020). Karma araştırma yöntemi. B. Oral ve A. Çoban (Eds.), Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri içinde (ss.317-354). Ankara: Pegem A.
Güneş, F. (2014). Anlama modelleri. Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi, 9, 59-74.
Kana, F. (2014). "Ortaokul öğrencilerinin üstbiliş okuma stratejileri farkındalık düzeyleri" Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16 (1), 100-120.
Kant, I. (2009). Eğitim üzerine: ruhun eğitimi- ahlaki eğitim-pratik eğitim. Ahmet Aydoğan (Çev.). İstanbul: Say Yayınları.
Karabay, A. (2015). Efect of critical reading educatin on metacognitive readig strategies and media lieracy. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 11 (4), 1167-1184.
Karasar, N. (2020). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Maden, A., Önal, A. & Maden, S. (2022). Türkçe eğitimi alanında hazırlanmış bilişsel ve üst bilişsel stratejilere ilişkin lisansüstü tezlerin eğilimleri. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 8 (3), 150-164.
Mokdari, K., & Reichard, C. A. (2002). Assessing students' metacognitive awareness of reading strategies. Journal of Educational Psychology, 94 (2), 249- 259.
Nelson, T. O. & Narens, L. (1990). Metamemory: A theoretical framework and new findings. The Psychology of Learning and Motivation, 26, 125-173.
Oluk, S. & Başöncül, N. (2009). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerin üstbiliş okuma stratejilerini kullanma düzeyleri ile fen-teknoloji ve Türkçe ders başarıları üzerine etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 17 (1), 183-194.
Özcan, S. (2018). Beşinci sınıf normal ve üstün zekalı öğrencilerin üstbilişsel düşünme, üstbilişsel okuma ve okuduğunu anlama becerilerinin incelenmesi (Yüksel lisans tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No: 531307).
Özen, F. & Durkan, E. (2016). Üstbilişsel okuma stratejileri kullandırma ölçeğinin geliştirilmesi, bir geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Turkish Studies, 11 (14), 565-586.
Özsoy, G. (2008). Üstbiliş. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6 (4), 713-740.
Öztan-Ulusoy, Y. (2014). Bilgiyi işleme kuramı ve eğitime yansımaları. B. Oral (Ed.), Öğrenme, öğretme kuram ve yaklaşımları içinde (ss.163-186). Ankara: Pegem A.
Phakiti, A. (2003). A closer look at the relationship of cognitive and metacognitive strategy use to efl reading achievement test performance. Language Testing, 20 (1), 26-56.
Razon, N. (1980). Okuma bozuklukları ve nedenleri. Pedagoji Dergisi, 1.
Selçuk, Z., Palancı, M., Kandemir, M. & Dündar, H. (2014). Eğitim ve bilim dergisinde yayınlanan araştırmaların eğilimleri: içerik analizi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 39 (173), 430-453.
Senemoğlu, N. (2018). Gelişim, öğrenme ve öğretim: Kuramdan uygulamaya (25. baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
Sözer, Y., & Aydın, M. (2020). Nitel veri toplama teknikleri ve nitel veri analizi süreci. B. Oral, & A. Çoban (Eds.), Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri içinde (ss. 249-283). Ankara: Pegem A.
Varışoğlu, B., Şahin, A. & Göktaş, Y. (2013). Türkçe eğitim araştırmalarında eğilimler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13 (3), 1767-1781.
Veenman, M. V. J., Van Hout-Wolters, B. H. A. M. & Afflerbach, P. (2006). Metacognition and learning: Conceptual and methodological considirations. Metacognition Learning, 1, 3-14. https://doi.org/10.1007/s11409- 006-6893-0
Yakar, A. & Saracaloğlu, A. S. (2020). Yapılandırmacılık. A. S. Saracaloğlu, B. Akkoyunlu ve İ. Gökdaş (Eds), Öğretimde yaklaşımlar ve eğitime yansımaları içinde (ss. 3-31). Ankara: Pegem Akademi.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yunus Emre Çiftçi ^*
0000-0003-0529-6683
Türkiye

İlhami Bulut
0000-0002-1040-6405
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

25 Ekim 2023

Yayımlanma Tarihi

27 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

28 Nisan 2023

Kabul Tarihi

26 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 11 Sayı: 22

DOI

https://doi.org/10.18009/jcer.1289038

IZ

https://izlik.org/JA56TY46GU

APA

Çiftçi, Y. E., & Bulut, İ. (2023). Üstbilişsel Okuma Konusunda Yapılmış Araştırmaların İncelenmesi. Journal of Computer and Education Research, 11(22), 527-551. https://doi.org/10.18009/jcer.1289038

AMA

1.Çiftçi YE, Bulut İ. Üstbilişsel Okuma Konusunda Yapılmış Araştırmaların İncelenmesi. JCER. 2023;11(22):527-551. doi:10.18009/jcer.1289038

Chicago

Çiftçi, Yunus Emre, ve İlhami Bulut. 2023. “Üstbilişsel Okuma Konusunda Yapılmış Araştırmaların İncelenmesi”. Journal of Computer and Education Research 11 (22): 527-51. https://doi.org/10.18009/jcer.1289038.

EndNote

Çiftçi YE, Bulut İ (01 Ekim 2023) Üstbilişsel Okuma Konusunda Yapılmış Araştırmaların İncelenmesi. Journal of Computer and Education Research 11 22 527–551.

IEEE

[1]Y. E. Çiftçi ve İ. Bulut, “Üstbilişsel Okuma Konusunda Yapılmış Araştırmaların İncelenmesi”, JCER, c. 11, sy 22, ss. 527–551, Eki. 2023, doi: 10.18009/jcer.1289038.

ISNAD

Çiftçi, Yunus Emre - Bulut, İlhami. “Üstbilişsel Okuma Konusunda Yapılmış Araştırmaların İncelenmesi”. Journal of Computer and Education Research 11/22 (01 Ekim 2023): 527-551. https://doi.org/10.18009/jcer.1289038.

JAMA

1.Çiftçi YE, Bulut İ. Üstbilişsel Okuma Konusunda Yapılmış Araştırmaların İncelenmesi. JCER. 2023;11:527–551.

MLA

Çiftçi, Yunus Emre, ve İlhami Bulut. “Üstbilişsel Okuma Konusunda Yapılmış Araştırmaların İncelenmesi”. Journal of Computer and Education Research, c. 11, sy 22, Ekim 2023, ss. 527-51, doi:10.18009/jcer.1289038.

Vancouver

1.Yunus Emre Çiftçi, İlhami Bulut. Üstbilişsel Okuma Konusunda Yapılmış Araştırmaların İncelenmesi. JCER. 01 Ekim 2023;11(22):527-51. doi:10.18009/jcer.1289038

Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

Değerli Yazarlar,

JCER dergisi 2018 yılından itibaren yayımlanacak sayılarda yazarlarından ORCID bilgilerini isteyecektir. Bu konuda hassasiyet göstermeniz önemle rica olunur.

Önemli: "Yazar adından yapılan yayın/atıf taramalarında isim benzerlikleri, soyadı değişikliği, Türkçe harf içeren isimler, farklı yazımlar, kurum değişiklikleri gibi durumlar sorun oluşturabilmektedir. Bu nedenle araştırmacıların tanımlayıcı kimlik/numara (ID) edinmeleri önem taşımaktadır. ULAKBİM TR Dizin sistemlerinde tanımlayıcı ID bilgilerine yer verilecektir.

Standardizasyonun sağlanabilmesi ve YÖK ile birlikte yürütülecek ortak çalışmalarda ORCID kullanılacağı için, TR Dizin’de yer alan veya yer almak üzere başvuran dergilerin, yazarlardan ORCID bilgilerini talep etmeleri ve dergide/makalelerde bu bilgiye yer vermeleri tavsiye edilmektedir. ORCID, Open Researcher ve Contributor ID'nin kısaltmasıdır. ORCID, Uluslararası Standart Ad Tanımlayıcı (ISNI) olarak da bilinen ISO Standardı (ISO 27729) ile uyumlu 16 haneli bir numaralı bir URI'dir. http://orcid.org adresinden bireysel ORCID için ücretsiz kayıt oluşturabilirsiniz. "

Üstbilişsel Okuma Konusunda Yapılmış Araştırmaların İncelenmesi

Üstbilişsel Okuma Konusunda Yapılmış Araştırmaların İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Investigation of Research on Metacognitive Reading

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster