Dijital Temas Alışkanlıklarının Benlik Algılarına Etkilerinin İncelenmesi
Öz
Bu araştırma, dijital temas alışkanlıklarının bireylerin benlik algıları üzerindeki etkilerini yaş ve eğitim düzeyine göre incelemeyi amaçlamaktadır. Nicel ve nitel verilerle desteklenen çalışma, 2115 kişilik geniş bir örneklem üzerinden gerçekleştirilmiştir. Bulgular, genç yaş grupları ve özellikle lise ile üniversite düzeyindeki katılımcıların sosyal medya kullanımının daha yoğun olduğunu ve bu yoğunluğun, özgüven eksikliği ve yetersizlik hisleri gibi olumsuz benlik algısı değişimlerini artırdığını göstermektedir. Kadın katılımcıların sosyal medya platformlarında daha fazla vakit geçirmesi, onların bu platformlardan kaynaklanan etkileri daha fazla deneyimlemelerine yol açmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, dijital temas alışkanlıkları bireylerin sadece benlik algısını değil, aynı zamanda sosyal ilişkiler ve öznel iyi oluşları üzerinde de belirgin etkilere sahiptir. Dijital platformlarda geçirilen sürenin artması, sosyal izolasyon, içe kapanma ve anksiyete gibi olumsuz etkileri güçlendirmektedir. Bu bulgular, dijital platformların bilinçli kullanımının bireylerin psikolojik sağlığını desteklemedeki önemini vurgulamakta olup, sağlıklı dijital medya stratejilerinin geliştirilmesini gerekli kılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Dijital, sosyal medya, dijital temas, benlik algısı, öznel iyi oluş
Etik Beyan
Etik Kurul Belgesi
Etik Kurul Komisyon Adı: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulu
Etik Kurul Belge Tarihi ve Sayı No: 30.03.2025-280662
Kaynakça
- Abang Yusof, D. A. (2021). Reading habits among students in the digital era: Changes of trends and behaviours. Journal of Academic Library Management (AcLiM), 1(1), 43–54. https://doi.org/10.24191/aclim.v1i1.5.
- Ağlar, C., Arslan, A., & Şahbaz, A. F. (2024). Analysis of Turkish curriculum at the middle school level prepared during the republican era. Journal of Computer and Education Research, 12(23), 2-30. https://doi.org/10.18009/jcer.1309488.
- Akça, C. & Özel, Y. (2023). The effect of mind and ıntelligence games on university students’ perceived stress and psychological well-being level. Journal of Computer and Education Research, 11(22), 447-458. https://doi.org/10.18009/jcer.1252277.
- Akçay Bekiroğlu, H., & Hülür, A. B. (2016). Üniversite öğrencilerinin facebook kullanımı ve dijital şizofreni üzerine bir araştırma. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 6(14), 146-175.
- Aksel, N., & Sarı, E. (2020). Ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı, öz denetimi ve sosyal eğilimleri. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 10(2), 436-444.
- Altuntaş, F. (2020). Geç ergenlerde sosyal medya kullanımı, benlik algısı ve ruhsal belirti düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi).
- Arat, T., & Kazan, İ. (2019). Geleneksel reklamcılıktan dijital reklamcılığa geçiş. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(18), 448-464.
- Arslan, A. (2020). Üniversite öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. International e-Journal of Educational Studies (IEJES), 4 (7), 27-41. https://doi.org/10.31458/iejes.600483 Asıl, S. (2017). Tüketimde benlik algısı: Sosyal medya hesaplarında tüketici olmak. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 2(3), 1-22. https://doi.org/10.31454/usb.381447
- Atalay, D. (2019). Sosyal medyanın mahremiyet ve benlik inşasına etkisi üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
- Avcı, P., Satılmış, N., Kılınçarslan, G., & Bayraktar, I., (2023). Dijital oyun oynama süresinin günlük yaşam alışkanlıkları üzerine etkisi (karma yöntem araştırması). Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(3), 1358-1366. Baybek, H., & Yavuz, S. (2005). Muğla üniversitesi öğrencilerinin benlik saygılarının incelenmesi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (14), 73-95.
