The Utilization of Complementary and Alternative Medicine in Pediatric Patients with Neurological Disorders

Yıl 2026, Cilt: 16 Sayı: 1, 43 - 47, 31.01.2026

Hayriye Nermin Keçeci , Haluk Yavuz

https://doi.org/10.16899/jcm.1840162

Öz

Background/Aims: In recent years, interest in complementary and alternative medicine (CAM) methods has been steadily increasing both worldwide and in our country. To evaluate the prevalence, types, determinants, and perceived effects of CAM use among children with neurological disorders, and to compare findings with current literature.
Methods: This cross-sectional study included 753 children aged 0–18 years who presented to a pediatric neurology outpatient clinic between January 2011 and February 2013. Data were collected using a structured face-to-face questionnaire examining sociodemographic characteristics, neurological diagnoses, types and frequency of CAM use, reasons for use, perceived benefits, and adverse effects. Descriptive statistics and chi-square tests were performed, and a significance level of p<0.05 was accepted.
Results: CAM use was reported in 58% of participants. The most frequently used methods were mind–body practices (55.8%), biologically based therapies (42.3%), and manipulative/body-based methods (19%). Higher paternal education level, multiple neurological diagnoses, and frequent outpatient visits were significantly associated with CAM use (p<0.05). CAM use was most common among children with cerebral palsy (81.3%), learning disabilities (70.8%), and developmental delay (69.2%). Nearly half of the families (47.6%) reported perceived benefit, while adverse effects were reported in 1.8% of users, all of which were mild.
Conclusion: CAM use is highly prevalent among children with neurological disorders and is often employed as a complementary approach alongside conventional medical treatment. Although families frequently perceive benefit, the scientific evidence supporting most CAM modalities remains limited, and certain biologically based treatments may pose drug-interaction risks. Clinicians should routinely inquire about CAM use, guide families with evidence-based information, and consider potential interactions during management. Further controlled studies are needed to evaluate the safety and efficacy of CAM methods in pediatric neurology.

Anahtar Kelimeler

complementary and alternative medicine , pediatric neurology , epilepsy , cerebral palsy , herbal medicine , mind-body therapies

Sinir Sistemi Hastalığı Olan Çocuklarda Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavilerin Kullanımı

Öz

Amaç: Son yıllarda tüm dünyada ve ülkemizde tamamlayıcı ve alternatif tedavi (TAT) yöntemlerine olan ilgi giderek artmaktadır. Nörolojik bozuklukları olan çocuklarda TAT kullanımının yaygınlığını, türlerini, belirleyicilerini ve etkilerini değerlendirmek ve bulguları mevcut literatürle karşılaştırmak.
Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya, Ocak 2011 ile Şubat 2013 tarihleri arasında çocuk nöroloji polikliniğine başvuran 0-18 yaş arası 753 çocuk dahil edildi. Veriler, sosyodemografik özellikler, nörolojik tanılar, TAT kullanım türleri ve sıklığı, kullanım nedenleri, faydalar ve yan etkilerini inceleyen yüz yüze uygulanmış bir anket kullanılarak toplandı. Tanımlayıcı istatistikler ve ki-kare testleri yapıldı ve p<0,05 anlamlılık düzeyi kabul edildi.
Bulgular: Katılımcıların %58'inde TAT kullanımı bildirildi. En sık kullanılan yöntemler zihin-beden uygulamaları (%55,8), biyolojik temelli terapiler (%42,3) ve manipülatif/beden temelli yöntemler (%19) idi. Daha yüksek baba eğitim düzeyi, çoklu nörolojik tanılar ve sık poliklinik ziyaretleri, TAT kullanımıyla anlamlı derecede ilişkiliydi (p<0,05). TAT kullanımı en çok serebral palsili (%81,3), öğrenme güçlüğü olan (%70,8) ve gelişimsel gecikmesi olan (%69,2) çocuklarda yaygındı. Ailelerin neredeyse yarısı (%47,6) fayda sağlandığını bildirirken, kullanıcıların %1,8'inde bazı yan etkiler bildirildi ve bunların tümü hafifti.
Sonuç: TAT kullanımı, nörolojik bozuklukları olan çocuklar arasında oldukça yaygındır ve genellikle geleneksel tıbbi tedavinin yanında tamamlayıcı bir yaklaşım olarak kullanılır. Aileler sıklıkla fayda görse de, çoğu TAT yöntemini destekleyen bilimsel kanıtlar sınırlıdır ve bazı biyolojik temelli tedaviler ilaç etkileşimi riskleri oluşturabilir. Klinisyenler rutin olarak TAT kullanımı hakkında bilgi edinmeli, aileleri kanıta dayalı bilgilerle yönlendirmeli ve yönetim sırasında potansiyel etkileşimleri göz önünde bulundurmalıdır. Pediatrik nörolojide TAT yöntemlerinin güvenliği ve etkinliğini değerlendirmek için daha fazla kontrollü çalışmaya ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

tamamlayıcı ve alternatif tedavi , çocuk nöroloji , epilepsi , serebral palsi , bitkisel tıp , zihin-beden tıbbı

Kaynakça

• 1. Soo I, Mah JK, Barlow K, Hamiwka L, Wirrell E. Use of complementary and alternative medical therapies in a pediatric neurology clinic. Can J Neurol Sci. 2005;32(4):524-8.
• 2. Leach MJ, Veziari Y, Flanagan C, Schloss J. Prevalence of Complementary Medicine Use in Children and Adolescents: A Systematic Review. J Pediatr Health Care. 2024;38(4):505-19.
• 3. Meyer S, Gortner L, Larsen A, et al. Complementary and alternative medicine in paediatrics: a systematic overview/synthesis of Cochrane Collaboration reviews. Swiss Med Wkly. 2013;143:w13794.
• 4. Goker Z, Serin HM, Hesapcioglu S, Cakir M, Sonmez FM. Complementary and alternative medicine use in Turkish children with epilepsy. Complement Ther Med. 2012;20(6):441-6.
• 5. İnce T, İnce G, Üzüm Ö, Aydın A. Parent-reported complementary and alternative medicine use among pediatric patients with epilepsy at two tertiary centers in Turkey - Prevalence and predictors. Epilepsy Behav. 2023;143:109226.
• 6. Yeon GM, Nam SO. The use of complementary and alternative medicine in children with common neurologic diseases. Korean J Pediatr. 2016;59(8):313-8.
• 7. Czigle S, Nagy M, Mladěnka P, Tóth J. Pharmacokinetic and pharmacodynamic herb–drug interactions—Part I: herbal medicines of the central nervous system. PeerJ. 2023;11:e16149.
• 8. Samuels N, Finkelstein Y, Singer SR, Oberbaum M. Herbal medicine and epilepsy: proconvulsive effects and interactions with antiepileptic drugs. Epilepsia. 2008;49(3):373–80. 9. Zhu Z, Dluzynski D, Hammad N, et al. Use of integrative, complementary, and alternative medicine in children with epilepsy: a global scoping review. Children. 2023;10(4):713.
• 10. Aburahma SK, Khader YS, Alzoubi K, Sawalha N. Complementary and alternative medicine use in a pediatric neurology clinic. Complement Ther Clin Pract. 2010;16(3):117-20.
• 11. Kenney D, Jenkins S, Youssef P, Kotagal S. Patient Use of Complementary and Alternative Medicines in an Outpatient Pediatric Neurology Clinic. Pediatr Neurol. 2016;58:48-52.e7.
• 12. Zisman CR, Patti MA, Kalb LG, et al. Complementary and Alternative Medicine Use in Children with a Developmental Disability and Cooccurring Medical Conditions. Complement Ther Med. 2020;53:102527.
• 13. Galicia-Connolly E, Adams D, Bateman J, et al. CAM use in pediatric neurology: an exploration of concurrent use with conventional medicine. PLOS ONE. 2014;9(4):e94078.
• 14. Patel H, Nguyen K, Lehman E, et al. Use of Complementary and Alternative Medicine in Children With Tourette Syndrome. J Child Neurol. 2020;35(8):512-6.
• 15. Su HW, Chen HT, Kao CL, et al. Efficacy and safety of herbal medicine combined with acupuncture in pediatric epilepsy treatment: A metaanalysis of randomized controlled trials. PLoS One. 2024;19(5):e0303201.
• 16. Kemper KJ, Vohra S, Walls R. The use of complementary and alternative medicine in pediatrics. Pediatrics. 2008;122(6):1374–86.