SEMBOLİK (SİMGESEL) ŞİDDETİ ELEŞTİREL YÖNETİM PERSPEKTİFİNDE DEĞERLENDİRMEK VE MÜCADELE ETMEK MÜMKÜN MÜ?

Öz

İnsanlığın geçmişinin tasvirini incelediğimizde, paleotik çağdan günümüze kadar uzanan yaklaşık iki milyon yıllık süreçte, şiddet kavramının devirlerin her döneminde karşımıza çıktığını söyleyebiliriz. Şiddet eyleminin sosyolojik ve psikolojik kökenlerine baktığımızda nedensellik zinciri içerisinde kimi zaman sebep kimi zaman ise sonuç olduğunu söyleyebiliriz. Şiddetin bağlamının genişliği sebebiyle onu tanımlamak ve kavramsal bir zemine oturtmak bir hayli zordur. Bu bağlamsal genişlikle birlikte, şiddet toplum içerisinde ve toplumlar arasında yaygınlaştıkça ve içselleştirildikçe şiddet eylemi daha kanıksanır hale gelmekle birlikte normalize edilme eğilimine girmektedir. Bu noktada sembolik şiddet olarak adlandırdığımız bir şiddet türü devreye girmektedir. Bu çalışmada şiddetin sembolik formunun örgütlerdeki yansımaları eleştirel bir perspektifte incelenecektir. Bu çalışmanın amacı, sembolik şiddetin örgütsel yapıya ve yöneticilerin yönetim uygulamalarına sinen bir tür şiddet türü olduğunu açığa çıkararak onu görünür kılmak ve eleştirel bir inceleme yaparak kişilerde farkındalık yaratıp şiddete maruz kalmanın önüne geçmektir.

Anahtar Kelimeler

• Sembolik (Simgesel) Şİddet
• Eleştirel Teori
• Eleştirel Yönetim Çalışmaları

IS IT POSSIBLE TO ASSESS AND COMBAT SYMBOLIC VIOLENCE IN THE PERSPECTIVE OF CRITICAL MANAGEMENT?

Abstract

When we examine the description of the past of humanity, we can say that the concept of violence has appeared in every period of the ages, from the paleotic age to the present, in the period of about two million years. When we look at the sociological and psychological roots of the act of violence, we can say that it is sometimes a cause and sometimes a result in the chain of causality. Due to the breadth of the context of violence, it is very difficult to define it and put it on a conceptual basis. Along with this contextual breadth, as violence becomes widespread and internalized within and between societies, the act of violence becomes more familiar and tends to be normalized. At this point, the concept of symbolic violence comes into play. In this study, the reflections of the symbolic form of violence in organizations will be examined in a critical perspective. The aim of this study is to reveal that symbolic violence is a type of violence that permeates the organizational structure and the management practices of managers, to make it visible and to prevent exposure to violence by raising awareness in people by making a critical analysis.

Keywords

• Symbolic Violence
• Critical Theory
• Critical Management Studies

Kaynakça

1. Adler, P. S., Forbes, L. C. & Willmott, H. (2007). Critical Management Studies. The Academy of Management Annuals, 1(1): 119-179.
2. Alvesson, M. & Deetz, S. (2006). Critical Theory and Postmodernism Approaches to Organizational Studies. Clegg, S., Hardy, C., Lawrence, T. B. & Nord, W. R. (Der.) The SAGE Handbook of Organization Studies, London: SAGE Publications: 255-283.
3. Alvesson, M., Bridgman, T. & Willmott, H. (2009). The Oxford Handbook of Critical Management Studies, NewYork: Oxford University Press: 1-26.
4. Alvesson, M. & Willmott, H. (1996). Making Sense of Management: A Critical Introduction. New Delhi: SAGE Publications.
5. Bourdieu, P. (2015). Eril Tahakküm, Bediz Yılmaz (Der), İstanbul: Bağlam Yayınları.
6. Burawoy, M. (1979). Manufacturing Consent: Changes in the Labor Process under Monopoly Capitalism. Chicago: University of Chicago Press.
7. Fournier, V. & Grey, C. (2000). At the Critical Moment: Conditions and Prospects for Critical Management. Human Relations, 53(1), 7-32.
8. Geuss, R. (2002). Eleştirel Teori: Habermas ve Frankfurt Okulu. Çev. Ferda Keskin. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

9. Jenkins, R. (1992). Pierre Bourdieu. New York: Routledge.
10. Jones R. & Cushion C. (2006). Power, Discourse and Symbolic Violence in Professional Youth Soccer: The Case of Albion Football Club University of Wales Institute, Cardiff Sociology of Sport Journal, (23): 142-161.
11. Keskin, H., Akgün, A.E., Koçoğlu, İ. (2016), Örgüt Teorisi, İstanbul: Nobel Akademik Yayıncılık.
12. Knights, D. (2009). Power at Work in Organizations. Alvesson, M., Bridgman, T. & Willmott, H. (Der.) The Oxford Handbook of Critical Management Studies, NewYork: Oxford University Press, 144-165.
13. Köse, H. (2004). Bourdieu Medyaya Karşı. Medya: İşbirlikçi, Zorba ve Çığırtkan, İstanbul: Papirüs Yayınevi.
14. Thompson, P. & McHugh, D. (1995). Work Organizations: A Critical Introduction. London: Macmillan Business.
15. Türk, H.B. (2004). Pierre Bourdieu Üzerinden Resmi İdeolojiyi Okumak: Bir Açıklama Denemesi, Liberal Düşünce Dergisi, (36): 55-65.
16. Yıldırım, E. (2002). Cogito Ergo Sum’dan Vivo Ergo Sum’a Örgütsel Analiz. Yönetim Araştırmaları Dergisi, 2(2): 155-185.
17. Yılmaz, C. (2020). Bourdieu’da Temel Kavramlar ve Simgesel Şiddet Analizi, Habitus Toplumbilim Dergisi, (1): 161-179.