AİLE DESTEKLEYİCİ YÖNETİCİ DAVRANIŞI: LİTERATÜR VE EĞİLİMLER ÜZERİNE BİR ANALİZ

Öz

İşlerin niteliğindeki değişimler, küresel salgınların getirdiği belirsizlikler çalışanların sürdürülebilir bir iş-yaşam düzenine olan ihtiyacını gün geçtikçe arttırmaktadır. İşletmelerde gerek bireysel, gerekse örgütsel düzeyde olumlu sonuçlarla ilişkilendirilmesi bakımından iş yaşam dengesini sağlamak amacıyla aile destekleyici politikalar geliştirmektedir. Ancak hem politikaların geliştirilmesi hem de uygulanabilir olmasında asıl destek odağının yöneticiler olduğu da bir gerçektir. Bu bağlamda çalışma, aile destekleyici yönetici araştırmalarının mevcut durumu ve geleceğe yönelik eğilimlerin neler olduğu sorusuna yanıt aramaktadır. Araştırmanın temel amacına ulaşmak için bibliyometrik analiz yöntemi tercih edilmiştir. Web of Science (WOS) veri tabanında anahtar kelimeler kullanılarak makale türünde ve İngilizce yazılmış 240 yayına ulaşılmıştır. VOSviewer ortak ağ analizi sonucunda kavramların ortak noktaları referans alınarak, her bir kümenin aile destekleyici yaklaşımlar çerçevesinde kavramsal temaları covıd-19 döneminde esnek çalışma, aile destekleyici organizasyonel politikalar ve çalışan ilişkileri, aile destekleyici liderlik ve psiko-sosyal destek, aile destekleyici yönetici ve iş-aile entegrasyonu olarak belirlenmiştir. Kavram analizi haritası görselleştirildiğinde ise aile destekleyici yönetici ve iş-aile çatışması merkezi kavramlar olarak ortaya çıkarken, son dönemde covid-19, iş yerinde gelişme ve tele çalışma kavramları üzerine araştırmalar yapılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Aile destekleyici yönetici davranışı
• Aile destekleyici yönetici desteği
• Aile destekleyici çalışma ortamları
• İş-aile çatışması
• Bibliyometrik analiz

Kaynakça

1. Allen, T. D. (2001). Family-supportive work environments: The role of organizational perceptions. Journal of vocational behavior, 58(3), 414-435.
2. Cobo, M. J., López-Herrera, A. G., Herrera-Viedma, E., & Herrera, F. (2011). An approach for detecting, quantifying, and visualizing the evolution of a research field: A practical application to the Fuzzy Sets Theory field. Journal of informetrics, 5(1), 146-166.
3. Crain, T. L., & Stevens, S. C. (2018). Family‐supportive supervisor behaviors: A review and recommendations for research and practice. Journal of Organizational behavior, 39(7), 869-888.
4. Garfield, E. (2006). The history and meaning of the journal impact factor. jama, 295(1), 90-93.
5. Greenhaus, J. H., Ziegert, J. C., & Allen, T. D. (2012). When family-supportive supervision matters: Relations between multiple sources of support and work–family balance. Journal of vocational behavior, 80(2), 266-275.
6. Francis, B. R., bin Ahmad, R., & binti Abdullah, S. M. (2022). A 59 Years (1962-2021) Bibliometric Analysis of Organizational Support Research Articles.
7. Hammer, L. B., Kossek, E. E., Yragui, N. L., Bodner, T. E., & Hanson, G. C. (2009). Development and validation of a multidimensional measure of family supportive supervisor behaviors (FSSB). Journal of management, 35(4), 837-856. Hao, L., Zong, Z., Zhao, T., Meng, W., & Meng, H. (2024). How much do family‐supportive supervisor behaviours matter? A meta‐analysis based on the ability‐motivation‐opportunity framework. Journal of Occupational and Organizational Psychology.
8. Kossek, E. E., Pichler, S., Bodner, T., & Hammer, L. B. (2011). Workplace social support and work-family conflict: A meta-analysis clarifying the influence of general and work-family-specific supervisor and organizational support. Personnel Psychology, 64(2), 289–313.

9. Küresel Yaşam-İş Dengesi Endeksi (2024) https://remote.com/resources/research/global-life-work-balance-index Li, C. P., Meng, X., Xu, Y., & Lan, Y. M. (2023). Effects of family supportive supervisor behavior on employee outcomes and mediating mechanisms: A meta-analysis. Acta Psychologica Sinica, 55(2), 257–271.
10. Marescaux, E., Rofcanin, Y., Las Heras, M., Ilies, R., & Bosch, M. J. (2020). When employees and supervisors (do not) see eye to eye on family supportive supervisor behaviours: The role of segmentation desire and work-family culture. Journal of Vocational Behavior, 121, 103471.
11. Mumcu, A. Y. (2024). Sustainable Leadership on a Global Scale: A Bibliographic Analysis and the Evolution of Key Concepts. Anadolu Strateji Dergisi, 6(2), 273-290.
12. Öztürk, O., & Gürler, G. (2021). Bir literatür incelemesi aracı olarak bibliyometrik analiz. Ankara: Nobel Yayınevi.
13. Rofcanin, Y., Las Heras, M., & Bakker, A. B. (2017). Family supportive supervisor behaviors and organizational culture: Effects on work engagement and performance. Journal of occupational health psychology, 22(2), 207.
14. Sargent, A. C., Shanock, L. G., Banks, G. C., & Yavorsky, J. E. (2022). How gender matters: a conceptual and process model for family-supportive supervisor behaviors. Human Resource Management Review, 32(4), 100880.
15. Straub, C. (2012). Antecedents and organizational consequences of family supportive supervisor behavior: A multilevel conceptual framework for research. Human Resource Management Review, 22(1), 15-26.
16. Sehitoglu, Y., Bilgetürk, M., Şengüllendi, M. F., & Kurt, E. (2020). İşletme eğitimi alanının kavramsal yapısının keşfi: bir bibliyometrik analiz. Türkiye Eğitim Dergisi, 5(2), 415-443.
17. Van Eck, N. J., & Waltman, L. (2017). Citation-based clustering of publications using CitNetExplorer and VOSviewer. Scientometrics, 111, 1053-1070
18. Yu, A., Pichler, S., Russo, M., & Hammer, L. (2022). Family‐supportive supervisor behaviors (FSSB) and work‐family conflict: The role of stereotype content, supervisor gender, and gender role beliefs. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 95(2), 275-304.
19. Zhao, X., Zhang, T., Choi, M., & Xu, J. (2024). Are different generations of female employees trapped by work-family conflicts? A study on the impact of family-supportive supervisor behavior on thriving at work. Frontiers in Psychology, 15, 1339899.