Araştırma Makalesi

Elektrikli Dikey Kalkış ve İniş Araçlarının Teknolojik Gelişimi Üzerine Çok Boyutlu Bir Yaklaşım

Cilt: 15 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Elektrikli Dikey Kalkış ve İniş Araçlarının Teknolojik Gelişimi Üzerine Çok Boyutlu Bir Yaklaşım

Öz

Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, elektrikli dikey kalkış ve iniş yapabilen hava araçları (eVTOL) sistemlerinin şehir içi ulaşım sistemlerine entegrasyon potansiyelini hukuki, teknolojik, Hava Trafik Kontrol (ATC) ve kullanıcı kabulü gibi çoklu perspektiflerle derinlemesine incelemektir. Metodoloji: Belirtilen dört ana perspektifi değerlendirmek üzere nitel bir yaklaşımla tasarlanmıştır. Veriler, alanda uzman kişilerden (hukukçular, mühendisler, hava trafik kontrolörleri, apron personeli) ve potansiyel kullanıcılardan oluşan bir grupla yapılan yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Görüşme verileri, MAXQDA yazılımı kullanılarak kodlanmış ve tematik analiz yöntemiyle detaylıca incelenmiştir. Bulgular: eVTOL teknolojisinin hızla ilerlemesine rağmen, mevcut hukuki çerçevenin bu ilerlemeye henüz tam olarak uyum sağlayamadığını ve regülasyon boşlukları olduğunu göstermiştir. Ayrıca, eVTOL entegrasyonu için hava trafik yönetim sistemlerinde önemli altyapı yatırımlarına ihtiyaç duyulduğu ve potansiyel kullanıcıların bu yeni ulaşım biçimine dair bilgi ve farkındalık düzeylerinin sınırlı olduğu belirlenmiştir. Pratik Çıkarımlar: Çalışma eVTOL teknolojilerinin şehir içi ulaşımda devrimsel bir dönüşüm yaratma potansiyelinin tam olarak değerlendirilebilmesi için ilgili paydaşlara yol göstermektedir. Bu potansiyelin gerçekleşmesi adına, mevzuatın güncellenmesi, altyapı (vertiportlar ve ATC sistemleri) yatırımlarının hızlandırılması ve kullanıcı farkındalığını artırmaya yönelik bütüncül bir stratejinin benimsenmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Özgünlük: Bu çalışma, eVTOL entegrasyonu konusunu sadece teknik veya ekonomik boyutlarla sınırlı kalmayıp, hukuki, teknolojik, operasyonel ve sosyal kabul boyutlarını bir araya getiren kapsamlı, çoklu perspektifli nitel bir değerlendirme sunması ve verileri birincil kaynaklardan (uzman ve kullanıcı görüşleri) tematik analizle işlemesi açısından alana önemli bir özgün katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abu Zaid, Abdullah et al. (2021), “eVTOL Communications and Networking in UAM: Requirements, Key Enablers, and Challenges”, https://arxiv.org/abs/2110.08830, (Access: 15.03.2025).
  2. Aktaş, Emre and Tarık Kılıç (2023), “Kentsel Hava Hareketliliği ve Türkiye’nin Ulaşım Politikaları Üzerine Bir Değerlendirme”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), 312–329.
  3. Antcliff, Kevin R. et al. (2016), “Considerations for Community Integration of Urban Air Mobility Operations”, NASA Technical Report.
  4. Arat, Mustafa and Sercan Kuzu (2022), “Yerli eVTOL Projelerinin Teknolojik Kapasitesi: CEZERİ Örneği”, Savunma ve Havacılık Dergisi, 8(1), 45–59.
  5. Arslan, Hasan (2022), “Kentsel Hava Taşımacılığı ve Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi”, Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi, 4(1), 18–33.
  6. Bauranov, Aleksandar and Jasenka Rakas (2021), “Designing Airspace for Urban Air Mobility: A Review of Concepts and Approaches”, Progress in Aerospace Sciences, 125, 100726.
  7. Baykar (2022), CEZERİ Uçan Araba Teknik Raporu, İstanbul: Baykar Savunma Yayınları. Cardoso-Junior, Marcelo M. et al. (2022), “Safety Analysis of eVTOL Landing in Urban Centers: A System-Theoretic Process Approach”, Proceedings of the 32nd European Safety and Reliability Conference (ESREL 2022), Research Publishing, 3374–3375, https:// doi.org/10.3850/978-981-18-5183-4_J03-03-024-cd, (Access: 15.03.2025).
  8. Çelik, Nuri (2024), “Kentsel Hava Taşımacılığı Kabul ve Kullanım Modeli: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması”, Havacılık ve Yönetim Dergisi, 3(1), 25–41.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Araştırma, Bilim ve Teknoloji Politikası, Kentsel Politika

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

10 Aralık 2025

Kabul Tarihi

1 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 15 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yılkıcı, Ö., Akyurt, N., & Rodoplu Şahin, D. (2026). Elektrikli Dikey Kalkış ve İniş Araçlarının Teknolojik Gelişimi Üzerine Çok Boyutlu Bir Yaklaşım. Journal of Entrepreneurship and Innovation Management, 15(1), 179-222. https://izlik.org/JA53XP49AU
AMA
1.Yılkıcı Ö, Akyurt N, Rodoplu Şahin D. Elektrikli Dikey Kalkış ve İniş Araçlarının Teknolojik Gelişimi Üzerine Çok Boyutlu Bir Yaklaşım. JEIM. 2026;15(1):179-222. https://izlik.org/JA53XP49AU
Chicago
Yılkıcı, Özge, Nalan Akyurt, ve Didem Rodoplu Şahin. 2026. “Elektrikli Dikey Kalkış ve İniş Araçlarının Teknolojik Gelişimi Üzerine Çok Boyutlu Bir Yaklaşım”. Journal of Entrepreneurship and Innovation Management 15 (1): 179-222. https://izlik.org/JA53XP49AU.
EndNote
Yılkıcı Ö, Akyurt N, Rodoplu Şahin D (01 Haziran 2026) Elektrikli Dikey Kalkış ve İniş Araçlarının Teknolojik Gelişimi Üzerine Çok Boyutlu Bir Yaklaşım. Journal of Entrepreneurship and Innovation Management 15 1 179–222.
IEEE
[1]Ö. Yılkıcı, N. Akyurt, ve D. Rodoplu Şahin, “Elektrikli Dikey Kalkış ve İniş Araçlarının Teknolojik Gelişimi Üzerine Çok Boyutlu Bir Yaklaşım”, JEIM, c. 15, sy 1, ss. 179–222, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA53XP49AU
ISNAD
Yılkıcı, Özge - Akyurt, Nalan - Rodoplu Şahin, Didem. “Elektrikli Dikey Kalkış ve İniş Araçlarının Teknolojik Gelişimi Üzerine Çok Boyutlu Bir Yaklaşım”. Journal of Entrepreneurship and Innovation Management 15/1 (01 Haziran 2026): 179-222. https://izlik.org/JA53XP49AU.
JAMA
1.Yılkıcı Ö, Akyurt N, Rodoplu Şahin D. Elektrikli Dikey Kalkış ve İniş Araçlarının Teknolojik Gelişimi Üzerine Çok Boyutlu Bir Yaklaşım. JEIM. 2026;15:179–222.
MLA
Yılkıcı, Özge, vd. “Elektrikli Dikey Kalkış ve İniş Araçlarının Teknolojik Gelişimi Üzerine Çok Boyutlu Bir Yaklaşım”. Journal of Entrepreneurship and Innovation Management, c. 15, sy 1, Haziran 2026, ss. 179-22, https://izlik.org/JA53XP49AU.
Vancouver
1.Özge Yılkıcı, Nalan Akyurt, Didem Rodoplu Şahin. Elektrikli Dikey Kalkış ve İniş Araçlarının Teknolojik Gelişimi Üzerine Çok Boyutlu Bir Yaklaşım. JEIM [Internet]. 01 Haziran 2026;15(1):179-222. Erişim adresi: https://izlik.org/JA53XP49AU