EN
TR
Türkiye'nin Çevre Duyarlılığının Filatelik Yansımaları: 2000-2024 Dönemi Posta Pullarının Tematik Analizi ve Eğitimsel Potansiyelinin Değerlendirilmesi
Öz
Sanayi devrimiyle birlikte hızlanan çevre ve çevre sorunları, bilimsel ve teknolojik ilerlemelerle insan-çevre arasındaki etkileşime yeni boyutlar kazandırmış ve pek çok canlı türünün yaşam alanlarını kısıtlayan sorunlara neden olmuştur. Bu durum, etkili bir çevre eğitimine duyulan ihtiyacı giderek artırmaktadır. Posta pulları ise görsel çekicilikleri ve somut yapıları aracılığıyla çevre eğitimi gibi farklı disiplinlerdeki soyut kavramların somutlaştırılmasına ve eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesine katkı sağlayan değerli pedagojik materyaller olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda çalışma, Türkiye Cumhuriyeti posta teşkilatı tarafından 2000-2024 yılları arasında basılan çevre konulu posta pullarının tematik analizini yaparak, ülkenin çevre duyarlılığının görsel bir kaydını sunmayı ve bu materyallerin eğitimsel potansiyeline dikkat çekmeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma desenlerinden betimsel doküman analizi yöntemiyle yürütülen çalışmada, PTT Filateli ve Filateli Pul Galerisi veri tabanlarından amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen 53 adet çevre temalı posta pulu içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırma bulguları, Türkiye'nin çevre temasına yönelik yaklaşımında zaman içerisinde biyoçeşitlilik vurgusundan küresel ısınma, kirlilik, sürdürülebilirlik ve ekolojik okuryazarlık gibi daha kapsamlı konulara doğru evrilen bir bilinçlenme ve vurgu artışı olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, son yıllarda çevre temalı pul basım sıklığı ve sayısında belirgin bir yükselişin söz konusu olduğu tespit edilmiştir. Bu çerçevede, eğitimcilere çevre eğitimi alanında pedagojik materyal olarak posta pullarından yararlanmaları önerilmektedir
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Bu çalışmanın gerçekleştirilmesi ve sonuçlarının sunumu/yayınlanması sürecinde sorumlu yazar, TÜBİTAK 2224-B Yurt İçi Bilimsel Etkinliklere Katılımı Destekleme Programı (2025/2) tarafından mali olarak desteklenmiştir.
Kaynakça
- Abrams, I. (1995). Postage stamps and peace education: The Nobel Peace Prize. Peace Education Miniprints, (79), 1–27. https://eric.ed.gov/?id=ED387403
- Açıkalın, M. (2010). Influence of global education on the Turkish social studies curriculum. The Social Studies, 101(6), 254–259.
- Akgün, A., Duruk, Ü., & Gülmez Güngörmez, H. (2016). Ortaokul öğrencilerinin çevre eğitimi kavramına yönelik metaforları. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (28), 215–224. https://doi.org/10.14582/DUZGEF.714
- Aktulum, K. (2013). Halk kültürünün posta pullarında yansıtılma biçimleri: Folklor ve metinlerarasılık. Çizgi Kitabevi.
- Akyol, B. (2022). Tipografik pul tasarımlarının incelenmesi ve Cumhuriyetin 100. yılı tipografik pul tasarımı (Yüksek lisans tezi, Kastamonu Üniversitesi).
- Alpay, Ö. F. (2023). Grafik tasarım ürünü olarak posta pulunun değişen tema olgusu kapsamında görsel unsurlarının ve baskı tekniklerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi, İstanbul Arel Üniversitesi).
- Anameriç, H. (2006). Türkiye Millî Kütüphanesi’nde bilgi kaynağı olarak pullar. Kütüphane Koleksiyonları, Edinilenler ve Teknik Hizmetler, 30(1–2), 117–127. https://doi.org/10.1080/14649055.2006.10766112
- Anameriç, H., & Rukancı, F. (2015). Türkiye’de ve Türki Cumhuriyetlerde çocuk edebiyatının tanıtımında filatelik materyallerin önemi. Edebiyat Fakültesi Dergisi, 32(2), 25–47.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Coğrafya Eğitimi, Çevre Eğitimi ve Programlarının Geliştirilmesi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
13 Haziran 2025
Kabul Tarihi
17 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2
APA
Temur, S., & Uslu, S. (2025). Türkiye’nin Çevre Duyarlılığının Filatelik Yansımaları: 2000-2024 Dönemi Posta Pullarının Tematik Analizi ve Eğitimsel Potansiyelinin Değerlendirilmesi. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 8(2), 120-148. https://doi.org/10.52974/jena.1719379
AMA
1.Temur S, Uslu S. Türkiye’nin Çevre Duyarlılığının Filatelik Yansımaları: 2000-2024 Dönemi Posta Pullarının Tematik Analizi ve Eğitimsel Potansiyelinin Değerlendirilmesi. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi. 2025;8(2):120-148. doi:10.52974/jena.1719379
Chicago
Temur, Süleyman, ve Salih Uslu. 2025. “Türkiye’nin Çevre Duyarlılığının Filatelik Yansımaları: 2000-2024 Dönemi Posta Pullarının Tematik Analizi ve Eğitimsel Potansiyelinin Değerlendirilmesi”. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi 8 (2): 120-48. https://doi.org/10.52974/jena.1719379.
EndNote
Temur S, Uslu S (01 Aralık 2025) Türkiye’nin Çevre Duyarlılığının Filatelik Yansımaları: 2000-2024 Dönemi Posta Pullarının Tematik Analizi ve Eğitimsel Potansiyelinin Değerlendirilmesi. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi 8 2 120–148.
IEEE
[1]S. Temur ve S. Uslu, “Türkiye’nin Çevre Duyarlılığının Filatelik Yansımaları: 2000-2024 Dönemi Posta Pullarının Tematik Analizi ve Eğitimsel Potansiyelinin Değerlendirilmesi”, Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi, c. 8, sy 2, ss. 120–148, Ara. 2025, doi: 10.52974/jena.1719379.
ISNAD
Temur, Süleyman - Uslu, Salih. “Türkiye’nin Çevre Duyarlılığının Filatelik Yansımaları: 2000-2024 Dönemi Posta Pullarının Tematik Analizi ve Eğitimsel Potansiyelinin Değerlendirilmesi”. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi 8/2 (01 Aralık 2025): 120-148. https://doi.org/10.52974/jena.1719379.
JAMA
1.Temur S, Uslu S. Türkiye’nin Çevre Duyarlılığının Filatelik Yansımaları: 2000-2024 Dönemi Posta Pullarının Tematik Analizi ve Eğitimsel Potansiyelinin Değerlendirilmesi. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi. 2025;8:120–148.
MLA
Temur, Süleyman, ve Salih Uslu. “Türkiye’nin Çevre Duyarlılığının Filatelik Yansımaları: 2000-2024 Dönemi Posta Pullarının Tematik Analizi ve Eğitimsel Potansiyelinin Değerlendirilmesi”. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi, c. 8, sy 2, Aralık 2025, ss. 120-48, doi:10.52974/jena.1719379.
Vancouver
1.Süleyman Temur, Salih Uslu. Türkiye’nin Çevre Duyarlılığının Filatelik Yansımaları: 2000-2024 Dönemi Posta Pullarının Tematik Analizi ve Eğitimsel Potansiyelinin Değerlendirilmesi. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi. 01 Aralık 2025;8(2):120-48. doi:10.52974/jena.1719379