İklim Değişikliğinin Akdeniz Havzasındaki Orman Yangınlarına Etkisi
Öz
İklim değişikliği ile birlikte son yıllarda Akdeniz Havzasında orman yangınlarının sayısında ciddi bir artış gözlenmiştir. Gerçekleşen bu yangınlar ormanlara doğal felaketlerden daha çok zarar vermektedir. Çıkan yangınların bir kısmı artan kurak hava koşulları nedeniyle doğal yollardan meydana gelirken, diğer bir kısmı ise ihmal ya da kasıt sonucunda oluşan ve büyük ölçüde iklim elemanlarının (sıcaklık, yağış, rüzgâr, nem vb.) etkisiyle büyüklüğü değişen yangınlar olarak ortaya çıkmaktadır. Orman yangınlarının öngörülmesinde kuraklık ile orman yangınları arasındaki ilişkiyi ele alan farklı indisler kullanılmaktadır. Bu çalışmada, olası orman yangınlarını öngörmek amacıyla yaygın olarak kullanılan yangın indislerinden; Haines İndisi (HI), Kanada Orman Yangın Hava İndisi (FWI), Keetch-Byram Kuraklık İndisi (KBDI), F İndisi detaylı olarak, Entegre Yangın İndisi (IFI), McArthur Mark 5 (Mk5) Orman ve Mark 4 (Mk4) Otlak Yangın Tehlike İndisi (McArthur Mark 5 (Mk5)), Fosberg Yangın Hava İndisi (FFWI), Nesterov İndisi (NI) ve Angström İndisi (AI) kısaca ele alınmıştır. İklim değişikliğinin orman yangınlarına etkisiyle ilgili yapılan çalışmalar kapsamında Antalya, Çanakkale ve Muğla Orman Bölge Müdürlüklerine bağlı orman arazilerinde 2008 ve 2009 yıllarında çıkan yangınlar Kanada Orman Yangın Hava İndisi (FWI) kullanılarak incelenmiştir. Sonuçlar 2008 ve 2009 yılı yangın verileri ile tutarlılık göstermiştir ve FWI değerleri bu yıllar için yangın riskini öngörmede başarılı bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] Tatli, H., & Türkeş, M. (2014). Climatological evaluation of Haines forest fire weather index over the Mediterranean Basin. Meteorological Applications, 21(3), 545-552. [2] Werth, J., & Werth, P. (1998). Haines Index climatology for the western United States. Fire management notes (USA).
- [3] Jenkins, M. A. (2002). An examination of the sensitivity of numerically simulated wildfires to low-level atmospheric stability and moisture, and the consequences for the Haines Index. International Journal of Wildland Fire, 11(4), 213-232.
- [4] McCaw, L., Marchetti, P., Elliott, G., & Reader, G. (2007). Bushfire weather climatology of the Haines Index in southwestern Australia. Australian Meteorological Magazine, 56(2).
- [5] Winkler, J. A., Potter, B. E., Wilhelm, D. F., Shadbolt, R. P., Piromsopa, K., & Bian, X. (2007). Climatological and statistical characteristics of the Haines Index for North America. International Journal of Wildland Fire, 16(2), 139-152.
- [6] Trouet, V., Taylor, A. H., Carleton, A. M., & Skinner, C. N. (2009). Interannual variations in fire weather, fire extent, and synoptic-scale circulation patterns in northern California and Oregon. Theoretical and Applied Climatology, 95(3-4), 349-360.
- [7] Peace, M., McCaw, L., & Mills, G. (2012). Meteorological dynamics in a fire environment; a case study of the Layman prescribed burn in Western Australia. Australian Meteorological and Oceanographic Journal, 62(3), 127.
- [8] Barberà, M. J., Niclòs, R., Estrela, M. J., & Valiente, J. A. (2015). Climatology of the stability and humidity terms in the Haines Index to improve the estimate of forest fire risk in the Western Mediterranean Basin (Valencia region, Spain). International Journal of Climatology, 35(7), 1212-1223.
- [9] Cardil, A., Molina, D. M., Ramirez, J., & Vega-García, C. (2013). Trends in adverse weather patterns and large wildland fires in Aragón (NE Spain) from 1978 to 2010. Natural Hazards and Earth System Sciences, 13(5), 1393-1399.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Burcu Calda
0000-0002-2511-9492
Türkiye
Nazan An
Bu kişi benim
Türkiye
Mustafa Tufan Turp
Türkiye
Levent Kurnaz
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2020
Gönderilme Tarihi
28 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
11 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 32 Sayı: 1
Cited By
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ RİSKLERİNİN KÜRESEL PERFORMANS GÖSTERGELERİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Resilience
https://doi.org/10.32569/resilience.963460Orman Yangınlarının Toplumsal Etkileri ve Görünümü: Medya Paylaşımlarında 2021 Büyük Antalya-Manavgat Yangını
Afet ve Risk Dergisi
https://doi.org/10.35341/afet.1086418Solastalgia and Forest Fires
Psikiyatride Guncel Yaklasimlar - Current Approaches in Psychiatry
https://doi.org/10.18863/pgy.1172916Türkiye’de orman yangını sorunu: Güncel bazı konular üzerine değerlendirmeler
Turkish Journal of Forestry | Türkiye Ormancılık Dergisi
https://doi.org/10.18182/tjf.942706Determining climate classifications and producing climate border maps with GIS of Safranbolu district, Karabük, Türkiye
Environmental Monitoring and Assessment
https://doi.org/10.1007/s10661-024-12562-wDetermining climate classifications and producing climate border maps with GIS of Muğla province on the southern Aegean Sea coast of Türkiye
Theoretical and Applied Climatology
https://doi.org/10.1007/s00704-024-04954-2Bartın İlinin İklim Sınıflarının Belirlenmesi ve CBS Tabanlı İklim Sınır Haritalarının Oluşturulması
Doğal Afetler ve Çevre Dergisi
https://doi.org/10.21324/dacd.1427198Performance Evaluation of Deep Neural Networks for Forest Fire Classification
Yalvaç Akademi Dergisi
https://doi.org/10.57120/yalvac.1799284