EN
TR
COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TABANLI ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ KULLANILARAK TAŞKIN TEHLİKE HARİTALAMASI
Öz
Bu çalışmanın amacı; çalışma alanı olarak seçilmiş olan Sivas kent merkezi ve yakın çevresinin taşkın riskini ortaya koymaktır. Çalışmada taşkın risk haritalaması için 8 adet kriter (eğim, yükseklik, bakı, yağış, büyük toprak grubu, akarsulara uzaklık, litoloji ve arazi kullanımı) seçilmiştir. Bu kriterler çok kriterli karar verme yöntemlerinden olan Analitik Hiyerarşi -Süreci (AHS) yöntemi temelinde Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) kullanılarak analiz edilmiş ve taşkın açısından riskli alanlar belirlenmiştir. AHS yöntemi kapsamında taşkın tehlike haritalamasında dikkate alınan kriterler için CR (Tutarlılık) değeri 0.03 olarak hesaplanmış olup, bu değer elde edilen sonuçların tutarlı ve kabul edilebilir olduğunu göstermiştir. Yöntem çerçevesinde oluşturulmuş olan taşkın tehlike haritasının ortaya koyduğu risk kategorileri “çok yüksek (% 12.72)”, “yüksek (% 24.40)”, “orta (% 28.14)”, “düşük (% 25.40)” ve “çok düşük (% 11.32)” şeklinde 5 farklı sınıf ile temsil edilmiştir. Çalışma alanındaki yerleşim alanlarının bir kısmı (% 25.20) ile tarım alanlarının bir kısmı (% 47.28), taşkın riski açısından “çok yüksek” riskli alanlar kategorisinde yer almıştır. Elde edilen sonuçlar; taşkın risklerinin azaltılmasında CBS tabanlı AHS yönteminin karar vericilere oldukça faydalar sağlayabileceğini göstermiştir. Taşkın risklerinin azaltılmasına yönelik olarak taşkın risk verileri kent planlarına yansıtılmalı ve plan uygulamalarına taşkın riskinin derecesine göre öncelik verilmelidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdi, P., 2006. Evaluate the potential of flooding Zanjanrood basin with SCS and GIS, National Committee of Irrigation and Drainage, Technical workshop of coexistence with floods.
- Armenakis, C., Nirupama, N., 2014. Flood risk mapping for the city of Toronto. Proc. Econ. Financ., 18, 320–326.
- Arnell, N.W., Gosling, S.N., 2016. The impacts of climate change on river flood risk at the global scale. Climatic Change, 134, 387–401.
- Atmaca, E., 2004. Sivas İl Merkezi Katı Atık Yönetiminin İrdelenmesi ve Yeniden Planlanması, Doktora Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı, Sivas, 137s.
- Bathrellos, G.D., Karymbalis, E., Skilodimou, H.D., Gaki-Papanastassiou, K., Baltas, E. A., 2016. Urban flood hazard assessment in the basin of Athens Metropolitan city, Greece. Environ. Earth Sci., 75, 319.
- Bathrellos, G.D., Skilodimou, H.D., Chousianitis, K., Youssef, A.M., Pradhan, B., 2017. Suitability estimation for urban development using multi-hazard assessment map. Sci. Total Environ., 575, 119–134.
- Bathrellos, G.D., Gaki-Papanastassiou, K., Skilodimou, H.D., Papanastassiou, D., Chousianitis, K.G., 2012. Potential suitability for urban planning and industry development by using natural hazard maps and geological-geomorphological parameters. Environ. Earth, 66, 537–548.
- Bhushan, N., Rai, K., 2004. Strategic decision making: Applying the Analytic Hierarchy Process, Springer-Verlag, New York, pp. 172.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
28 Aralık 2021
Kabul Tarihi
30 Haziran 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 10 Sayı: 4
APA
Karakuş, C. B., & Ceylan, Ş. (2022). COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TABANLI ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ KULLANILARAK TAŞKIN TEHLİKE HARİTALAMASI. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 10(4), 1155-1173. https://doi.org/10.21923/jesd.1049464
AMA
1.Karakuş CB, Ceylan Ş. COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TABANLI ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ KULLANILARAK TAŞKIN TEHLİKE HARİTALAMASI. MBTD. 2022;10(4):1155-1173. doi:10.21923/jesd.1049464
Chicago
Karakuş, Can Bülent, ve Şeyma Ceylan. 2022. “COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TABANLI ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ KULLANILARAK TAŞKIN TEHLİKE HARİTALAMASI”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 10 (4): 1155-73. https://doi.org/10.21923/jesd.1049464.
EndNote
Karakuş CB, Ceylan Ş (01 Aralık 2022) COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TABANLI ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ KULLANILARAK TAŞKIN TEHLİKE HARİTALAMASI. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 10 4 1155–1173.
IEEE
[1]C. B. Karakuş ve Ş. Ceylan, “COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TABANLI ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ KULLANILARAK TAŞKIN TEHLİKE HARİTALAMASI”, MBTD, c. 10, sy 4, ss. 1155–1173, Ara. 2022, doi: 10.21923/jesd.1049464.
ISNAD
Karakuş, Can Bülent - Ceylan, Şeyma. “COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TABANLI ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ KULLANILARAK TAŞKIN TEHLİKE HARİTALAMASI”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 10/4 (01 Aralık 2022): 1155-1173. https://doi.org/10.21923/jesd.1049464.
JAMA
1.Karakuş CB, Ceylan Ş. COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TABANLI ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ KULLANILARAK TAŞKIN TEHLİKE HARİTALAMASI. MBTD. 2022;10:1155–1173.
MLA
Karakuş, Can Bülent, ve Şeyma Ceylan. “COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TABANLI ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ KULLANILARAK TAŞKIN TEHLİKE HARİTALAMASI”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, c. 10, sy 4, Aralık 2022, ss. 1155-73, doi:10.21923/jesd.1049464.
Vancouver
1.Can Bülent Karakuş, Şeyma Ceylan. COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TABANLI ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ KULLANILARAK TAŞKIN TEHLİKE HARİTALAMASI. MBTD. 01 Aralık 2022;10(4):1155-73. doi:10.21923/jesd.1049464
Cited By
Yomra Deresi Havzasının Taşkın Maruziyet Analizi
Doğal Afetler ve Çevre Dergisi
https://doi.org/10.21324/dacd.1725047Analysis of Flood Risk Areas and Investigation of Urban Flood Resilience in Denizli City
Kent Akademisi
https://doi.org/10.35674/kent.1579358HEC-RAS Tabanlı 2 Boyutlu Taşkın Tehlike Çalışması: Bahadınlı ve Karadere (Burhaniye – Balıkesir)
Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.46453/jader.1777585