EN
TR
ÇAY HASADI ÇİZELGELEME İÇİN MATEMATİKSEL MODEL ÖNERİSİ
Öz
Uluslar sürdürülebilir tarım faaliyetleri gerçekleştirmek için toplumsal olarak karar mekanizması geliştirmeye ve optimizasyona ihtiyaç duymaktadır. Hasat çizelgeleme de bu karar verme ve optimizasyon problemlerinden biridir. Bu çalışmada, yılda ortalama üç kez hasat edilen çay bitkisi için bir hasat optimizasyonu gerçekleştirilmiştir. Çiftçilikle mevsimlik olarak ilgilenen insanların genellikle birincil meslekleri farklıdır. Hasat günlerinde çiftçiler bu birincil mesleklerini yerine getirememektedir. Bu nedenle, hasat çizelgesinin oluşturulması için çiftçilerin uygun gün tercihlerinin de dikkate alınması sürdürülebilir tarım adına önem taşımaktadır. Bu çalışmada fabrika ve alım yeri kapasitelerinin yanı sıra çiftçilerin uygun/uygun olmayan gün tercihlerini optimize etmek için hedef programlama modelleri geliştirilmiştir. Gerçekleştirilen vaka çalışması sahası şu özelliklere sahiptir: 12 alım yeri, 988 çiftçi ve 3392 dekar çay tarlası. Önerilen modelin performansının test edilmesi için çiftçi uygun/uygun olmayan günlerinin rassal olarak belirlendiği veri setleri üretilmiştir. Bu şekilde birbirinden farklı üretilen bin ayrı veri seti ile duyarlılık analizi yapılmıştır. Yapılan analizler önerilen modeller ile oluşturulan çizelgelerin çay hasat sürecindeki sürdürülebilirliği ve verimliliği artırdığını göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Andrei, J. V., Popescu, G. H., Nica, E., Chivu, L., 2020. The Impact of Agrıcultural Performance on Foreign Trade Concentration and Competitiveness: Empirical Evidence From Romanian Agrıculture. Journal of Business Economics and Management, 21(2), 317–343.
- Astika, I. W., Sasao, A., Djojomartono, M., Pertıwı, S., Wıryokusumo, H., 1997. Optimization of Sugarcane Planting-harvesting Schedule for Dry Land Sugarcane Plantations. Journal of the Japanese Society of Agricultural Machinery, 59(5), 73–81.
- Budijati, S. M., Iskandar, B. P., 2018. Dynamic programming to solve picking schedule at the tea plantation. International Journal of Engineering and Technology, 7(4), 285-290.
- Busato, P., Berruto, R., 2016. Minimising Manpower in Rice Harvesting and Transportation Operations. Biosystems Engineering, 151, 435–445.
- Ceylan, Z., Karan, R. E., Bakırcı, Ç., Sabuncu, S., 2019. Single Machine Scheduling Problem with Sequence Dependent Setup Times: An Application in White Goods Industry. International Journal of Multidisciplinary Studies and Innovative Technologies, 3(1), 14–21.
- Charnes, A., Cooper, W. W., Ferguson, R. O., 1955. Optimal estimation of executive compensation by linear programming. Management Science, 1(2), 138–151.
- Çolak, R., Yiğit, T., 2021. Üniversite Ders Çizelgeleme Probleminin Genetik Algoritma ile Optimizasyonu. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 9(6), 150–166.
- Cullum, J., Binns, J., Lonsdale, M., Abbassi, R., Garaniya, V., 2018. Risk-Based Maintenance Scheduling with Application to Naval Vessels and Ships. Ocean Engineering, 148, 476–485.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Endüstri Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
28 Eylül 2023
Gönderilme Tarihi
30 Ocak 2023
Kabul Tarihi
15 Ağustos 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 11 Sayı: 3
APA
Sarımehmet, B., Alakaş, H. M., Pınarbaşı, M., & Eren, T. (2023). ÇAY HASADI ÇİZELGELEME İÇİN MATEMATİKSEL MODEL ÖNERİSİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 11(3), 925-938. https://doi.org/10.21923/jesd.1244145
AMA
1.Sarımehmet B, Alakaş HM, Pınarbaşı M, Eren T. ÇAY HASADI ÇİZELGELEME İÇİN MATEMATİKSEL MODEL ÖNERİSİ. MBTD. 2023;11(3):925-938. doi:10.21923/jesd.1244145
Chicago
Sarımehmet, Bedirhan, Hacı Mehmet Alakaş, Mehmet Pınarbaşı, ve Tamer Eren. 2023. “ÇAY HASADI ÇİZELGELEME İÇİN MATEMATİKSEL MODEL ÖNERİSİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 11 (3): 925-38. https://doi.org/10.21923/jesd.1244145.
EndNote
Sarımehmet B, Alakaş HM, Pınarbaşı M, Eren T (01 Eylül 2023) ÇAY HASADI ÇİZELGELEME İÇİN MATEMATİKSEL MODEL ÖNERİSİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 11 3 925–938.
IEEE
[1]B. Sarımehmet, H. M. Alakaş, M. Pınarbaşı, ve T. Eren, “ÇAY HASADI ÇİZELGELEME İÇİN MATEMATİKSEL MODEL ÖNERİSİ”, MBTD, c. 11, sy 3, ss. 925–938, Eyl. 2023, doi: 10.21923/jesd.1244145.
ISNAD
Sarımehmet, Bedirhan - Alakaş, Hacı Mehmet - Pınarbaşı, Mehmet - Eren, Tamer. “ÇAY HASADI ÇİZELGELEME İÇİN MATEMATİKSEL MODEL ÖNERİSİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 11/3 (01 Eylül 2023): 925-938. https://doi.org/10.21923/jesd.1244145.
JAMA
1.Sarımehmet B, Alakaş HM, Pınarbaşı M, Eren T. ÇAY HASADI ÇİZELGELEME İÇİN MATEMATİKSEL MODEL ÖNERİSİ. MBTD. 2023;11:925–938.
MLA
Sarımehmet, Bedirhan, vd. “ÇAY HASADI ÇİZELGELEME İÇİN MATEMATİKSEL MODEL ÖNERİSİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, c. 11, sy 3, Eylül 2023, ss. 925-38, doi:10.21923/jesd.1244145.
Vancouver
1.Bedirhan Sarımehmet, Hacı Mehmet Alakaş, Mehmet Pınarbaşı, Tamer Eren. ÇAY HASADI ÇİZELGELEME İÇİN MATEMATİKSEL MODEL ÖNERİSİ. MBTD. 01 Eylül 2023;11(3):925-38. doi:10.21923/jesd.1244145
Cited By
Harvest optimization for sustainable agriculture: The case of tea harvest scheduling
Artificial Intelligence in Agriculture
https://doi.org/10.1016/j.aiia.2023.10.001