AKRİLİK LİF İNCELİĞİ VE RELAKSE/RELAKSE OLMAMIŞ KARIŞIM ORANLARININ KAPSAMLI ANALİZİ: İPLİK ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİLERİ

Öz

Günümüzde tekstil endüstrisindeki hızlı teknolojik gelişmeler, malzeme bilimi ve tekstil mühendisliği alanlarında derinlemesine araştırmalara olan ihtiyacı artırmaktadır. Tekstil malzemelerinin özelliklerini anlamak ve geliştirmek, endüstriyel uygulamalarda ve günlük yaşamımızda karşılaştığımız tekstil ürünlerinin performansını optimize etmek için kritik öneme sahiptir. Bu çalışma, özellikle farklı incelikteki akrilik liflerin relakse/relakse olmamış karışım oranlarının, iplik özellikleri üzerindeki etkilerini anlamak ve değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 1,7 dtex, 2,75 dtex ve 3,3 dtex olmak üzere üç farklı incelikte akrilik liflerinden altı farklı relakse/relakse olmamış karışım oranında (100/0, 80/20, 60/40, 40/60, 20/80 ve 0/100) 18 farklı iplik üretilmiştir. Bu ipliklerin kopma mukavemeti, kopma uzaması (%), iplik düzgünsüzlüğü (CVm, %), ince yer, kalın yer, neps ve tüylülük gibi kritik iplik özellikleri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar, lif inceliği arttıkça kopma mukavemeti ve kopma uzaması değerlerinin de arttığını göstermiştir. Relakse/relakse olmamış karışımlı ipliklerde, özellikle relakse oranının artması kopma mukavemeti üzerinde ilginç bir eğilim göstermiştir. Ayrıca, karışımlı ipliklerde genel olarak relakse oranı arttıkça iplik hataları azalmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Akrilik
• Lif İnceliği
• Relakse/Relakse Olmamış
• Yüksek Hacimli
• İplik Özellikleri

COMPREHENSIVE ANALYSIS OF ACRYLIC FIBER FINENESS AND RELAX/UNRELAX BLEND RATIOS: EFFECTS ON YARN PROPERTIES

Öz

The rapid technological advancements in the textile industry today have increased the need for in-depth research in the fields of materials science and textile engineering. Understanding and enhancing the properties of textile materials are crucial for optimizing the performance of textile products encountered in both industrial applications and our daily lives. This study aims to comprehend and assess the effects of relax/unrelax blend ratios of acrylic fibers with varying fineness on yarn properties. Sixteen different yarns were produced using acrylic fibers of three different finenesses, namely 1.7 dtex, 2.75 dtex, and 3.3 dtex, with six different relax/unrelax blend ratios (100/0, 80/20, 60/40, 40/60, 20/80, and 0/100). Critical yarn properties such as tensile strength, breaking elongation (%), unevenness (CVm, %), thin places, thick places, neps, and hairiness were meticulously examined. The results indicate that as fiber fineness increases, both tensile strength and breaking elongation (%) values also increase. In relax/unrelax blended yarns, especially increasing the relax ratio showed an interesting trend on the tensile strength. Furthermore, as the relax ratio generally increases in blended yarns, yarn defects decrease.

Anahtar Kelimeler

• Acrylic
• Fiber Fineness
• Relax/Unrelax
• High-Bulk
• Yarn Properties

Kaynakça

1. Bakhtiari, M., Najar, S. S., Etrati, S. M., Toosi, K. Z., 2006. Compression properties of weft knitted fabrics consisting of shrinkable and non-shrinkable acrylic fibers. Fibers and Polymers, (7) 3, 295–304.
2. Canlı, G., Çelik, H. İ., 2018. Pamuk/Akrilik Karışımı İpliklerde Karışım Oranı ve Büküm Katsayısının Örme Kumaş Hava Geçirgenliği Performansına Etkilerinin İncelenmesi. 3. Uluslararası Mesleki ve Teknik Bilimler Kongresi, Gaziantep, 502-511.
3. Elmogahzy, Y. 2019. Structure and mechanics of yarns. In Structure and mechanics of textile fibre assemblies (pp. 1-25). Woodhead Publishing.
4. Hamilton, J. B., 1961. High-bulk acrylic yarns and their behaviour in woven fabrics. Journal of the Textile Institute Proceedings, 52 (10), 557-574.
5. İçoğlu, H. İ., Yıldırım, B., Kılıç, A., Türkoğlu, M., Köş, A. M., Topalbekiroğlu, M. 2023. Controlled fiber deposition via modeling the auxiliary electrodes of the needleless electrospinning to produce continuous nanofiber bundles. Materials Today Communications, 34, 104966.
6. Ishtiaque, S. M., Behera, B. K., 1991. Exploration Studies on Comparison of Acrylic Based Yarn Manufacture in Different Spinning Systems. Synthetic Fibres, 2, 20.
7. Kim, S. J., Shim, S. B. 2009. The effect of the processing factors on the physical properties of high shrinkable nylon composite yarns. Fibers and Polymers, 10, 813-821.
8. Kirecci, A., Özkoç, Ü., İçoğlu, H. İ., 2012. Determination of optimal production parameters for polyacrylonitrile nanofibers. Journal of applied polymer science, 124 (6), 4961-4968.

9. Najar, S. S., Etrati, S. M., Seyed-Esfahani, M. H., Hadi, H., 2005. The effect of blend ratios of unrelaxed and relaxed acrylic fibres on physical properties of high-bulk worsted yarns. Journal of the Textile Institute, 96 (5).
10. Oxtoby, E., 1987. Spun Yarn Technology Butterworths England.
11. Piller, B., 1973. Bulked Yarns: Production, Processing and Application, SNTL-Publishers of Technical Literature, Prague.
12. Sadeghi-Sadeghabad, M., Tavakoli, M., Alamdar-Yazdi, A., Mashroteh, H., 2015. Coincident Optimization of Specific Volume and Tensile Strength at Acrylic High-Bulked Yarn Using Taguchi Method. The Journal of The Textile Institute, 106 (12), 1328-1337.
13. Sankara Kuthalam, E., Senthilkumar, P. 2013. Effect of fibre fineness and spinning speed on polyester vortex spun yarn properties. Fibres & Textiles in Eastern Europe, 5 (101), 35-39.
14. Sarıoğlu, E., Gültekin, E., Günaydın, G. K., 2019. Effect of Some Process Parameters on Acrylic Yarns and Knitted Fabrics Made of Those Yarns. Tekstil ve Mühendis, 26 (115), 271-280.
15. Tiyek İ., Bozdoğan F., 2005. Akrilik Lif Üretiminde Koagülasyon Banyosunun Önemi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Mühendislik Bilimleri Dergisi, 11 (3), 319-323.
16. Tiyek, İ., Yazıcı, M., Alma, M. H., Dönmez, U., Yıldırım, B., Salan T., Uruş, S., Karataş, Ş., Karteri, İ. 2016. Nanolif Yapılı Poli (Akrilonitril-Vinil Asetat)/Grafen Oksit Yapıların Karakterizasyonu. Tekstil ve Mühendis, (23), 102.
17. Turgut, E., Değirmenci, Z., Aktaş, M. İ., 2023. Investigation of The Effect of Colour Variation and Pattern Change on Performance and Thermal Properties of Acrylic Knitted Fabrics. Afyon Kocatepe Üniversitesi Uluslararası Mühendislik Teknolojileri ve Uygulamalı Bilimler Dergisi, 6 (1), 14-24.
18. Wray, G. R., 1969. Modern Yarn Production from Man-Made Fibers. Modern Yarn Production, Columbine Press, Buxton Reprinted.
19. Wynne, A., Afenyo, J. N. F. K., Nkulenu, P., Adahjie, B. C., 1997. Textiles, Macmillan Education, Oxford, United Kingdom.