Araştırma Makalesi

DÖKÜMHANE MAÇA ÜRETİM PROSESİNDE MAKİNE PARAMETRELERİ OPTİMİZASYONU İLE AMİN GAZI TÜKETİMİNİN AZALTILMASI

Cilt: 13 Sayı: 1 20 Mart 2025
PDF İndir
TR EN

DÖKÜMHANE MAÇA ÜRETİM PROSESİNDE MAKİNE PARAMETRELERİ OPTİMİZASYONU İLE AMİN GAZI TÜKETİMİNİN AZALTILMASI

Öz

Dökümhane maça üretim sürecinde en önemli tehlikelerden biri dimetiletilamin gazıdır. DMEA (Dimetiletilamin) maça sertleştirmede kullanılan aşırı uçucu bir bileşik olup kansere ve göz hasarına sebep olduğu bildirilmiştir. Ayrıca proses güvenliğini riske sokmaktadır. Bunun önüne geçmek için DMEA miktarının maça kalitesine negatif etki yapmadan maçaya enjekte edilen miktarının azaltılması gerekir. Bunu yapabilmenin yolu da maça üretimi sırasında kullanılan makine parametrelerinin optimum değerlere ayarlanması ile minimum miktarda DMEA ile istenen maça sertliğinin elde edilmesidir. Bu makalede faktöriyel deney tasarımı metodu kullanılarak deneysel araştırma ile DMEA miktarının azaltılması için maça sertliğine etki eden parametrelerin optimizasyonu elde edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla bir dökümhanenin maça üretim bölümünde 10 adet maça üretim parametresinin iki seviyesi ile 32 adet maça üretim reçetesi oluşturulmuştur. Üretilen maçaların batma sertlikleri ölçülmüş ve kayıt edilmiştir. Ortaya çıkan sonuçların Minitab 22 paket program ile analizleri yapılmıştır. Sertlik çıktısının faktörlere bağlı regresyon eşitliği elde edilmiştir. En önemli bulgulardan biri istenen maça sertliğini olumsuz etkilemeden gaz sıcaklığının artırılması ve gazlama süresinin düşürülmesi ile kullanılan DMEA miktarının azaltılabileceği olmuştur. Ayrıca, işletme verimliliği açısından da gazlama süresinin düşürülmesi birim zamanda üretilen maça sayısını artıracaktır. Amin gazının daha az kullanılması ile de döküm parça kalitesine olumlu yansımalar olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Yazarlar tarafından herhangi bir çıkar çatışması beyan edilmemiştir.

Teşekkür

Bu çalışma için deneylerin yapılmasında destek olan Döktaş Dökümcülük A.Ş. Orhangazi tesislerine teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Antony, J., 2003. Design of Experiments for Engineers and Scientists, Second Edition, ISBN 978-0-7506-4709-0
  2. Bargaouia, H., Azzouza, F., Thibault, D., Cailletaud, G., 2017. Thermomechanical behavior of resin bonded foundry sand coresduring casting, Journal of Materials Processing Technology 246, 30–41.
  3. Barot, R.,S., Patel, H., Devmurari, R., Shah, K., Sharma, B., Shah, J., 2020. IoT Feasibility Aspects Of Mold Temperature Monitoring and Casting Simulation For Smart Foundry, Materials Today: Proceedings 28, 1732–1738.
  4. Beeley, P.R., 1972. Foundry Technology, ISBN-100408703482.
  5. Behara, N.,C., Jeet, S., Nayak, C.,K., Bagal, D.,K., Panda, S.,N., Barua, A., 2022. Parametric Appraisal of Strength & Hardness of Resin Compacted Sand Castings Using Hybrid Taguchi-WASPAS-Material Generation Algorithm, Materials Today: Proceedings 50, 1226–1233
  6. Chaudhari, S.,S., Aloni, S.,N., 2022. Optimization Of Green Sand Process for Quality Improvement in Castings by Using Combination of Taguchi Techniques-GRA-PCA, Materials Today: Proceedings 62, 1115–1121.
  7. Chate, G.,R., Bhat, R.,P., Chate, U,N., 2014. Process Parameter Settings For Core Shooter Machine by Taguchi Approach, Procedia Materials Science 5, 1976 – 1985.
  8. Danko, R., Kmita, A., Holtzer, M., Danko, J., Lehmhus, D., Tapola, S., 2023. Development of Inorganic Binder Systems to Minimise Emissions in Ferrous Foundries, Sustainable Materials and Technologies 37 (2023) e00666.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Malzeme Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

4 Ekim 2024

Kabul Tarihi

13 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şahin, O., Ensari Özay, M., Uçan, R., & Can, E. (2025). DÖKÜMHANE MAÇA ÜRETİM PROSESİNDE MAKİNE PARAMETRELERİ OPTİMİZASYONU İLE AMİN GAZI TÜKETİMİNİN AZALTILMASI. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 13(1), 306-324. https://doi.org/10.21923/jesd.1561319
AMA
1.Şahin O, Ensari Özay M, Uçan R, Can E. DÖKÜMHANE MAÇA ÜRETİM PROSESİNDE MAKİNE PARAMETRELERİ OPTİMİZASYONU İLE AMİN GAZI TÜKETİMİNİN AZALTILMASI. MBTD. 2025;13(1):306-324. doi:10.21923/jesd.1561319
Chicago
Şahin, Onur, Müge Ensari Özay, Rüştü Uçan, ve Emine Can. 2025. “DÖKÜMHANE MAÇA ÜRETİM PROSESİNDE MAKİNE PARAMETRELERİ OPTİMİZASYONU İLE AMİN GAZI TÜKETİMİNİN AZALTILMASI”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13 (1): 306-24. https://doi.org/10.21923/jesd.1561319.
EndNote
Şahin O, Ensari Özay M, Uçan R, Can E (01 Mart 2025) DÖKÜMHANE MAÇA ÜRETİM PROSESİNDE MAKİNE PARAMETRELERİ OPTİMİZASYONU İLE AMİN GAZI TÜKETİMİNİN AZALTILMASI. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13 1 306–324.
IEEE
[1]O. Şahin, M. Ensari Özay, R. Uçan, ve E. Can, “DÖKÜMHANE MAÇA ÜRETİM PROSESİNDE MAKİNE PARAMETRELERİ OPTİMİZASYONU İLE AMİN GAZI TÜKETİMİNİN AZALTILMASI”, MBTD, c. 13, sy 1, ss. 306–324, Mar. 2025, doi: 10.21923/jesd.1561319.
ISNAD
Şahin, Onur - Ensari Özay, Müge - Uçan, Rüştü - Can, Emine. “DÖKÜMHANE MAÇA ÜRETİM PROSESİNDE MAKİNE PARAMETRELERİ OPTİMİZASYONU İLE AMİN GAZI TÜKETİMİNİN AZALTILMASI”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13/1 (01 Mart 2025): 306-324. https://doi.org/10.21923/jesd.1561319.
JAMA
1.Şahin O, Ensari Özay M, Uçan R, Can E. DÖKÜMHANE MAÇA ÜRETİM PROSESİNDE MAKİNE PARAMETRELERİ OPTİMİZASYONU İLE AMİN GAZI TÜKETİMİNİN AZALTILMASI. MBTD. 2025;13:306–324.
MLA
Şahin, Onur, vd. “DÖKÜMHANE MAÇA ÜRETİM PROSESİNDE MAKİNE PARAMETRELERİ OPTİMİZASYONU İLE AMİN GAZI TÜKETİMİNİN AZALTILMASI”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, c. 13, sy 1, Mart 2025, ss. 306-24, doi:10.21923/jesd.1561319.
Vancouver
1.Onur Şahin, Müge Ensari Özay, Rüştü Uçan, Emine Can. DÖKÜMHANE MAÇA ÜRETİM PROSESİNDE MAKİNE PARAMETRELERİ OPTİMİZASYONU İLE AMİN GAZI TÜKETİMİNİN AZALTILMASI. MBTD. 01 Mart 2025;13(1):306-24. doi:10.21923/jesd.1561319