EN
TR
ERZURUM BİYOLOJİK ATIKSU ARITMA TESİSİ (BAAT) İLAÇ KALINTILARININ TESBİTİ VE FOTO-OKSİDASYONLA ARITILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ
Öz
Bu çalışmada atıksu arıtma tesislerinde geleneksel yöntemlerle arıtılamayan ve bu nedenle başta yüzey suları olmak üzere çeşitli çevresel bileşenlerde son yıllarda gittikçe artan konsantrasyonlarda rastlanan en önemli çevresel mikrokirleticilerden (ÇMK) biri olan ilaç kalıntılarının tesbiti için, Erzurum BAAT çıkış suyunda deşarj öncesi noktadan alınan arıtılmış atıksu numunesinde LC-MS/MS cihazı ile geniş bir kalıntı ilaç bileşikleri analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; Erzurum BAAT’nde Alzheimer, Analjezik, Analjezik-Antipiretik, Anestezik, Hemoreolojik, Antibakteriyal, Antidepresan, Antiepileptik, Antihipertansif, Antihistaminik, Antikolinerjik ve Spazmalotik, Antipsikotik, Grip ilacı, Antihistaminik, Mide ilacı, Nöropatik ağrı tedavisi ve Uyku bozukluğu gruplarına ait olmak üzere 55 ilaç etken madde tespit edilmiştir. Erzurum BAAT çıkış atıksu numunelerinde tespit edilen en yüksek 5 ilaç etken madde sırasıyla; Analjezik gruptan Flurbiprofen, Anestezik gruptan Pentobarbital, Nöropatik ağrı tedavisi için Gabapentin, Aneljezik gruptan Etodolac ve son olarak Antiepileptik gruptan Phenobarbital olup arıtılmış atıksudaki konsantrasyonları sırasıyla; 1375,48 µg/L, 93,82 µg/L, 41,11 µg/L, 19,03 µg/L ve 15,39 µg/L olarak analiz edilmiştir. Ardında bu numneler 366 nm dalga boyunda UV-A lamba, 312 nm dalga boyunda UV-B lamba ve 254 nm dalga boyunda UV-C lamba ile bir saat boyunca doğrudan foto-oksidasyona tabi tutulmuştur. UV-A, UV-B ve UV-C ışık kaynağından en yüksek oksidasyon verimi UV-C ışıma ile elde edilmiş ve 30 dakikalık foto-oksidasyon sonunda en yüksek konsantasyona sahip ilaç etken maddelerin suda kalan konsantrasyonları 374,13 µg/L, 84,92 µg/L, 3,71 µg/L, 0 µg/L ve 5,23 µg/L olarak analiz edilmiştir. Ayrıca foto-oksidasyon prosesi sonrası bu bileşiklerin alıcı su ortamında yaratacağı ekotoksisite değerleri de çalışma kapsamında hesaplanmıştır. Tüm ilaç kalıntıları içerisinde Flurbiprofen’in foto-oksidasyon sonunda ekotoksikolojik risk değerlendirmesinin yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Proje Numarası
TÜBİTAK 123Y445
Kaynakça
- Achilleos, A., Hapeshi, E., Xekoukoulotakis, N. P., Mantzavinos, D., & Fatta-Kassinos, D. (2010). Factors affecting diclofenac decomposition in water by UV-A/TiO2 photocatalysis. Chemical Engineering Journal, 161(1-2), 53-59.
- Abbasi, N. A., Shahid, S. U., Majid, M., & Tahir, A. (2022). Ecotoxicological risk assessment of environmental micropollutants. In Environmental micropollutants (pp. 331-337). Elsevier.
- Afzaal, M., Mazhar, I., Rasheed, R., Sharif, F., Khan, W. U. D., Bashir, N., ... & Khan, A. (2022). Industrial chemicals as micropollutants in the environment. In Environmental Micropollutants (pp. 13-44). Elsevier.
- Ahmed, T., Faridullah, & Kanwal, R. (2022). In Hazardous environmental micro-pollutants, health impacts and allied treatment technologies (pp. 21-36). Cham: Springer International Publishing.
- Alhaddad, M., & El-Hout, S. I. (2023). Visible-light photooxidation of ciprofloxacin antibiotic contaminant over cobalt ferrite-modified BaSnO3 heterojunction. Surfaces and Interfaces, 42, 103301.
- Aydın, S., Ulvi, A., & Aydın, M. E. Kentsel Atıksularda Bazı Antibiyotik (Metronidazole, Ornidazole) ve Antifungal (Fluconazole) Farmasötiklerin Varlığı ve Risk Değerlendirmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 6(2).
- Backhaus, T., Karlsson, M., (2014). Screening level mixture risk assessment of pharmaceuticals in STP effluents. Water research 49:157-165.
- Boxall, A. B., Rudd, M. A., Brooks, B. W., Caldwell, D. J., Choi, K., Hickmann, S., ... & Van Der Kraak, G. (2012). Pharmaceuticals and personal care products in the environment: what are the big questions?. Environmental health perspectives, 120(9), 1221-1229.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevre Kirliliği ve Önlenmesi, Çevre Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
27 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
3 Şubat 2025
Kabul Tarihi
12 Mayıs 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 2
APA
Eren, Z., & Yılmaz, G. (2025). ERZURUM BİYOLOJİK ATIKSU ARITMA TESİSİ (BAAT) İLAÇ KALINTILARININ TESBİTİ VE FOTO-OKSİDASYONLA ARITILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 13(2), 494-508. https://doi.org/10.21923/jesd.1631767
AMA
1.Eren Z, Yılmaz G. ERZURUM BİYOLOJİK ATIKSU ARITMA TESİSİ (BAAT) İLAÇ KALINTILARININ TESBİTİ VE FOTO-OKSİDASYONLA ARITILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ. MBTD. 2025;13(2):494-508. doi:10.21923/jesd.1631767
Chicago
Eren, Zeynep, ve Gökhan Yılmaz. 2025. “ERZURUM BİYOLOJİK ATIKSU ARITMA TESİSİ (BAAT) İLAÇ KALINTILARININ TESBİTİ VE FOTO-OKSİDASYONLA ARITILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13 (2): 494-508. https://doi.org/10.21923/jesd.1631767.
EndNote
Eren Z, Yılmaz G (01 Haziran 2025) ERZURUM BİYOLOJİK ATIKSU ARITMA TESİSİ (BAAT) İLAÇ KALINTILARININ TESBİTİ VE FOTO-OKSİDASYONLA ARITILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13 2 494–508.
IEEE
[1]Z. Eren ve G. Yılmaz, “ERZURUM BİYOLOJİK ATIKSU ARITMA TESİSİ (BAAT) İLAÇ KALINTILARININ TESBİTİ VE FOTO-OKSİDASYONLA ARITILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ”, MBTD, c. 13, sy 2, ss. 494–508, Haz. 2025, doi: 10.21923/jesd.1631767.
ISNAD
Eren, Zeynep - Yılmaz, Gökhan. “ERZURUM BİYOLOJİK ATIKSU ARITMA TESİSİ (BAAT) İLAÇ KALINTILARININ TESBİTİ VE FOTO-OKSİDASYONLA ARITILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13/2 (01 Haziran 2025): 494-508. https://doi.org/10.21923/jesd.1631767.
JAMA
1.Eren Z, Yılmaz G. ERZURUM BİYOLOJİK ATIKSU ARITMA TESİSİ (BAAT) İLAÇ KALINTILARININ TESBİTİ VE FOTO-OKSİDASYONLA ARITILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ. MBTD. 2025;13:494–508.
MLA
Eren, Zeynep, ve Gökhan Yılmaz. “ERZURUM BİYOLOJİK ATIKSU ARITMA TESİSİ (BAAT) İLAÇ KALINTILARININ TESBİTİ VE FOTO-OKSİDASYONLA ARITILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, c. 13, sy 2, Haziran 2025, ss. 494-08, doi:10.21923/jesd.1631767.
Vancouver
1.Zeynep Eren, Gökhan Yılmaz. ERZURUM BİYOLOJİK ATIKSU ARITMA TESİSİ (BAAT) İLAÇ KALINTILARININ TESBİTİ VE FOTO-OKSİDASYONLA ARITILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ. MBTD. 01 Haziran 2025;13(2):494-508. doi:10.21923/jesd.1631767