Araştırma Makalesi

MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARI KULLANILARAK BETON BASINÇ DAYANIMININ ÖZDİRENÇ YÖNTEMİNDEN TAHMİNİ

Cilt: 14 Sayı: 3 25 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARI KULLANILARAK BETON BASINÇ DAYANIMININ ÖZDİRENÇ YÖNTEMİNDEN TAHMİNİ

Öz

Betonun tek eksenli basınç dayanımının doğru biçimde belirlenmesi, yapı güvenliği ve performans değerlendirmesi açısından kritik öneme sahiptir. Geleneksel dayanım belirleme yöntemleri tahribatlı deneylere dayandığından özellikle mevcut yapılarda uygulanmaları sınırlıdır. Bu nedenle doğru akım özdirenç yöntemine dayalı tahribatsız test (NDT) yöntemleri ile makine öğrenmesi algoritmalarının birlikte kullanımı önemli bir alternatif oluşturmaktadır. Bu çalışmada betonun basınç dayanımı, elektrik özdirenç, su/çimento oranı (w/c) ve donatı çapı verileri kullanılarak RF (Rastgele Orman) ve XGBoost (Aşırı Gradyan Artırma) algoritmaları ile tahmin edilmiştir. Toplam 334 beton numunesinden elde edilen deneysel veriler kullanılmıştır. Oluşturulan model ile basınç dayanımı arasında orta düzeyde pozitif ilişkiler bulunmuştur (R=0.77-0.79). RF modeli, GridSearchCV kullanılarak yapılan hiperparametre optimizasyonu ile en iyi sonucu üretmiştir. Model performansı R, RMSE ve MAE ile değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre RF modeli R=0.79, RMSE=12.79 ve MAE= 8.39 değeri ile orta düzeyde tahmin başarısı göstermiştir. Bulgular, elektrik özdirenç, su/çimento oranı ve donatı çapı ile beton dayanımı arasında orta düzeyde bir model kurulabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çıkar Çatışması (Conflict of Interest) Yazar tarafından herhangi bir çıkar çatışması beyan edilmemiştir.

Kaynakça

  1. ASTM C1202-12, 2012. Standard Test Method for Electrical Indication of Concrete’s Ability to Resist Chloride Ion Penetration, ASTM International, West Conshohocken, PA, 2012, 8 pp.
  2. Aceña, V., Diego, I.M., Fernández, R.R., Moguerza, J.M., 2022. Minimally overfitted learners: A general framework for ensemble learning, Knowledge-Based Systems, 254,109669. https://doi.org/10.1016/j.knosys.2022.109669
  3. Asteris, P.G., Apostolopoulou, M., Skentou, A.D., Karayiannis, G., Gemi, L., 2019. Application of artificial neural networks for the prediction of the compressive strength of cement-based mortars. Computers and Concrete, 24(4), 329–345.
  4. Asteris, P.G., Koopialipoor, M., Armaghani, D.J., Ghanbari, M., Skentou, A.D., 2021. Prediction of cement-based mortars compressive strength using machine learning techniques. Neural Computing and Applications, 33(19), 13089–13121. https://doi.org/10.1007/s00521-021-06004-8
  5. Breiman, L., 2001. Random forests. Machine Learning, 45(1), 5–32. https://doi.org/10.1023/A:1010933404324
  6. Chandrahas, N.S., Choudhary, B.S., Teja, M.V., Kumar, S., 2022. XGBoost algorithm to simultaneous prediction of rock fragmentation and induced ground vibration using unique blast data. Applied Sciences, 12(10), 5269. https://doi.org/10.3390/app12105269
  7. Chen, T., Guestrin, C., 2016. XGBoost: A scalable tree boosting system. In Proceedings of the 22nd ACM SIGKDD International Conference on Knowledge Discovery and Data Mining (pp. 785–794). Association for Computing Machinery. https://doi.org/10.1145/2939672.2939785
  8. Chen, H., Asteris, P. G., Armaghani, D.J., Ghanbari, M., Skentou, A.D., 2019. Assessing dynamic conditions of the retaining wall using two hybrid intelligent models. Applied Sciences, 9(6), 1042. https://doi.org/10.3390/app9061042

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

16 Şubat 2026

Kabul Tarihi

8 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Öncü, Z. (2026). MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARI KULLANILARAK BETON BASINÇ DAYANIMININ ÖZDİRENÇ YÖNTEMİNDEN TAHMİNİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 14(3), 564-572. https://doi.org/10.21923/jesd.1890523
AMA
1.Öncü Z. MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARI KULLANILARAK BETON BASINÇ DAYANIMININ ÖZDİRENÇ YÖNTEMİNDEN TAHMİNİ. MBTD. 2026;14(3):564-572. doi:10.21923/jesd.1890523
Chicago
Öncü, Ziya. 2026. “MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARI KULLANILARAK BETON BASINÇ DAYANIMININ ÖZDİRENÇ YÖNTEMİNDEN TAHMİNİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 14 (3): 564-72. https://doi.org/10.21923/jesd.1890523.
EndNote
Öncü Z (01 Eylül 2026) MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARI KULLANILARAK BETON BASINÇ DAYANIMININ ÖZDİRENÇ YÖNTEMİNDEN TAHMİNİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 14 3 564–572.
IEEE
[1]Z. Öncü, “MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARI KULLANILARAK BETON BASINÇ DAYANIMININ ÖZDİRENÇ YÖNTEMİNDEN TAHMİNİ”, MBTD, c. 14, sy 3, ss. 564–572, Eyl. 2026, doi: 10.21923/jesd.1890523.
ISNAD
Öncü, Ziya. “MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARI KULLANILARAK BETON BASINÇ DAYANIMININ ÖZDİRENÇ YÖNTEMİNDEN TAHMİNİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 14/3 (01 Eylül 2026): 564-572. https://doi.org/10.21923/jesd.1890523.
JAMA
1.Öncü Z. MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARI KULLANILARAK BETON BASINÇ DAYANIMININ ÖZDİRENÇ YÖNTEMİNDEN TAHMİNİ. MBTD. 2026;14:564–572.
MLA
Öncü, Ziya. “MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARI KULLANILARAK BETON BASINÇ DAYANIMININ ÖZDİRENÇ YÖNTEMİNDEN TAHMİNİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, c. 14, sy 3, Eylül 2026, ss. 564-72, doi:10.21923/jesd.1890523.
Vancouver
1.Ziya Öncü. MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARI KULLANILARAK BETON BASINÇ DAYANIMININ ÖZDİRENÇ YÖNTEMİNDEN TAHMİNİ. MBTD. 01 Eylül 2026;14(3):564-72. doi:10.21923/jesd.1890523

Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi (MBTD)

e-ISSN: 1308-6693 | Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi

© 2026 Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi (MBTD).

Bu dergide yayımlanan eserlerin telif ve kullanım koşulları, CC BY 4.0 lisansı kapsamında belirlenmiştir.