ORMAN FİDANLIKLARINDA FİDAN REPİKAJ İŞLERİNDE ÇALIŞMA DURUŞLARININ REBA YÖNTEMİ İLE ANALİZİ

Öz

Türkiye’de yıllık ortalama 40.000 ha ormanlık alanda ağaçlandırma çalışmaları yapılmaktadır. Ağaçlandırma çalışmalarının başarılı olması uygun orjinli ve sağlıklı fidanlar üretilerek alana getirilmesi ile mümkündür. Ağaçlandırma için ihtiyaç duyulan fidanlar orman fidanlıklarında yetiştirilmekte olup ülkemizde 2014 yılında yetiştirilen orman ağacı fidanı yaklaşık 401 milyon adettir. Orman fidanlık işleri başlıca; yastık yapımı, ekim, dikim, bakım (ot alma, çapalama, seyrekleme, ilaçlama, gübreleme gibi), repikaj, sulama, söküm ve ambalajlama olarak sıralanabilir. Bu işlerin en önemlilerinden birisi, fidanların daha iyi gelişmesi ve sağlıklı fidanlar elde edilmesi amacıyla yastıktaki fidanların geniş ve uygun bir yetişme ortamına taşınması işlemidir. Bu işlem; repikaj kabı ya da torbası içerisine materyal konulması, daha önce dikim/ekim yastıklarından dip kökleri kesilerek alınmış fidanların repikaj kabı içerisine yerleştirilmesi ve üzerine kök boğazını geçmeyecek kadar toprak konulması olmak üzere üç aşamadan oluşur. Çalışma alanı olarak seçilen Trabzon-Of orman fidanlığında repikaj işlerinde çalışan işçilerin tamamı kadındır. Kadın işçiler repikaj çalışmaları sırasında ortalama 30 cm yükseklikteki taburelerde oturuyor vaziyette çalışırlar. Bu çalışmada Trabzon-Of orman fidanlığındaki repikaj işlerinde çalışan 70 kadın işçinin çalışma duruşları Reba yöntemi ile analiz edilerek risk düzeyleri belirlenmiştir. Çalışma sonucunda risk düzeyi puanı 7 olarak belirlenmiş bu işlerde çalışan işçilerin Orta düzeyde risk altında olduğu tespit edilmiştir. Bunun için işçilerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak gerek çalıştıkları iş yerinin ergonomik düzenlenmesi gerekse de çalışma duruşları konusunda işçilerin bilinçlendirilmesiyle ilgili önlemler alınmalıdır. Anahtar Kelimeler: Ergonomik risk analizi, Çalışma duruşları, REBA yöntemi, Repikaj çalışmaları, Of orman fidanlığı

Anahtar Kelimeler

• Ergonomik risk analizi, Çalışma duruşları, REBA yöntemi, Repikaj çalışmaları, Of orman fidanlığı

Kaynakça

1. Akay D., Dağdeviren M., Kurt M., 2003. Çalışma Duruşlarının Ergonomik Analizi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi. 18 (3), 73-84.
2. Baykasoğlu, A., Akyol Demirkol, Ş., 2014. Ergonomik Montaj Hattı Dengeleme. Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. 29(4): 785-792.
3. Can, G.F., Fığlalı N., 2014. Çalışma Duruşlarının Analizinde Kullanılan Yöntemlere Eleştirel Bir Bakış, 7. Uluslararası İş Sağlığı Ve Güvenliği Konferansı, 5-7 Mayıs, 504-516.
4. David, C.G., 2005, “Ergonomic Methods for Assessing Exposure to Risk Factors for Work-Related Musculoskeletal Medicine, 55: 190-199. Occupational
5. Esen, H., Fığlalı, N., 2013. Çalışma duruşu analiz yöntemleri ve çalışma duruşunun kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarına etkileri. SAÜ. Fen Bil. Der. 17 (1), 41-51.
6. Genç, M., 1992. Ağaçlandırma Potansiyelimiz, AGM'yi Bekleyen Sorunlar, Fidanlık ve Ağaçlandırma Çalışmalarına İlişkin Bazı Öneriler, Orman Mühendisliği Dergisi, 10, 29-31.
7. Hignett, S., McAtamney, L., 2000. Rapid Entire Body Assessment (REBA). Applied Ergonomics. 31, 201- 205.
8. Kocabaş, M., 2009. Ağır Ve Tehlikeli İşlerde Çalışan İşgörenlerde Zorlanmaya Neden Olan Çalışma Duruşlarının Analizi. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi. 66s.

9. Mert E.A., 2014. Ergonomik Risk Değerlendirme Yöntemlerinin Karşılaştırılması Ve Bir Çanta İmalat Atölyesinde Uygulanması, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlık Tezi.
10. Occupational Safety and Health Administration (OSHA), https://osha.europa.eu/en/topics/msds/index_ht ml, Son Erişim Tarihi: 29 Kasım 2014 Disorderes,
11. OGM, 2015. Türkiye Orman Varlığı, Resmi İstatistikler, http://www.ogm.gov.tr/. Son Erişim Tarihi: 27.08.2015
12. Özel, E., Çetik, O., 2010. Mesleki Görevlerin Ergonomik Analizinde Kullanılan Araçlar Ve Bir Uygulama Örneği. DPÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 22: 41-55.