GEN İFADE PROGRAMLAMA İLE GÖKSU NEHRİ’NİN AKIM TAHMİNİ

Öz

Bu çalışmada, Gen İfade Programlama (GEP) yöntemi kullanılarak Doğu Akdeniz havzasında bulunan Göksu Nehri’nin akım tahmini yapılmıştır. Akım tahmini için Göksu Nehri’nde bulunan Bucakkışla, Karahacılı, Kırkkavak, Hamam, Yeşilköy ve Gravga akım gözlem istasyonlarından 2006–2010 yıllarına ait günlük akım değerleri kullanılarak modeller geliştirilmiştir. Karahacılı istasyonuna ait modeller geliştirilirken diğer istasyonların akım değerleri ve Karahacılı istasyonunun önceki günlerine ait akım değerleri girdi kullanılarak çeşitli kombinasyonlar denenmiştir. Modellerin performansları değerlendirildiğinde, akım tahmininde GEP yönteminin başarılı sonuçlar verdiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Gen İfade Programlama,Günlük akım,Göksu Nehri,Doğu Akdeniz Havzası

STREAMFLOW ESTIMATION OF GÖKSU RIVER WITH GENE EXPRESSION PROGRAMMING

Öz

In this study, Gene Expression Programming (GEP) technique was used to forecast the river flow of Göksu River, located in Doğu Akdeniz Basin. Various models were developed using the daily river flow data of Bucakkışla, Karahacılı, Kırkkavak, Hamam, Yeşilköy and Gravga stations, located on Göksu River, for the period of 2006-2010. While the models of Karahacılı station were developed, several combinations were tried using the flow data of other stations and also the previous flow data of Karahacılı station as input. When the performances of the models are evaluated, it is seen that GEP is a successful method in the forecast of river flow.

Anahtar Kelimeler

• Gene Expression Programming,Daily flow,Göksu River,Eastern Mediterranean Basin,Streamflow estimation

Kaynakça

1. Aytek, A., Kisi, O. 2008. A genetic programming approach to suspended sediment modelling. Journal of Hydrology, 351(3), 288-298.
2. Azamathulla, H. M., Ghani, A. A., Leow, C. S., Chang, C. K., Zakaria, N. A. 2011. Gene-expression programming for the development of a stage-discharge curve of the Pahang River. Water resources management, 25(11), 2901-2916.
3. Fernando, A. K., Shamseldin, A. Y., Abrahart, R. J. 2011. Use of gene expression programming for multimodel combination of rainfall-runoff models. Journal of Hydrologic Engineering, 17(9), 975-985.
4. Ferreira, C. 2001. Gene expression programming: A new adaptive algorithm for solving problems. Complex Systems 13(2), 87–129.
5. Ferreira, C. 2006. Gene-expression programming: Mathematical modeling by an artificial intelligence. Springer-Verlag Berlin Heidelberg.
6. Goldberg, D.E. 1989. Genetic algorithms in search, optimization and machine learning. Addison-Wesley.
7. Göksu (Kilikya). http://tr.wikipedia.org/ wiki/Göksu_(Kilikya) (Erişim Tarihi: 02.04.2017)
8. Grosan, C., Abraham, A. 2006. Evolving computer programs for knowledge discovery. International Journal of System Management 4(2), 7–24.

9. Kisi, O., Shiri, J., Tombul, M. 2013. Modeling rainfall-runoff process using soft computing techniques. Computers & Geosciences, 51, 108-117.
10. Koza, J.R. 1992. Genetic Programming: On the Programming of Computers by Means of Natural Selection, A Bradford Book The MIT Press Cambridge, Massachusetts London, England.
11. Nourani, V., Komasi, M., Alami, M. T. 2011. Hybrid wavelet–genetic programming approach to optimize ANN modeling of rainfall–runoff process. Journal of Hydrologic Engineering, 17(6), 724-741.
12. Shiri, J., Kisi, Ö. 2011. Comparison of genetic programming with neuro-fuzzy systems for predicting short-term water table depth fluctuations. Computers & Geosciences, 37(10), 1692-1701.
13. Shiri, J., Sadraddini, A. A., Nazemi, A. H., Kisi, O., Landeras, G., Fard, A. F., Marti, P. 2014. Generalizability of Gene Expression Programming-based approaches for estimating daily reference evapotranspiration in coastal stations of Iran. Journal of hydrology, 508, 1-11.
14. Shoaib, M., Shamseldin, A. Y., Melville, B. W., Khan, M. M. 2015. Runoff forecasting using hybrid wavelet gene expression programming (WGEP) approach. Journal of Hydrology, 527, 326-344.
15. Traore, S., Guven, A. 2013. New algebraic formulations of evapotranspiration extracted from gene-expression programming in the tropical seasonally dry regions of West Africa. Irrigation science, 31(1), 1-10.
16. Yılmaz, M.U. 2014. Performans Ağırlıklı Yöntemlerle Aylık Akımların Tahmini: Orta Fırat Havzası Uygulaması. İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü YL Tezi, 89 s.