SAĞLIK KURUMLARINDA ÇALIŞAN PERSONELİN İŞ STRESİ, YORGUNLUK VE TÜKENMİŞLİK İLİŞKİSİ
Öz
Araştırma Isparta’daki bazı sağlık kurumlarında yürütülmüştür. Sağlık personelinin iş yükü, yorgunluk ve tükenmişlik ilişkisini belirlemeye dönük bu çalışma hasta ile doğrudan ilişkili çalışan hekim, hemşire ve yardımcı personel üzerinde gerçekleştirilmiştir. Sağlık çalışanlarının iş stresi, yorgunluk ve tükenmişliğini belirlemede İsveç İş Yükü-Kontrol-Destek Anketi, Merhamet Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Envanteri kullanılmıştır. İş stresi, yorgunluk ve tükenmişlik ilişkisini belirlemede korelasyon analizi; meslek, cinsiyet, yaş, deneyim, zorlanma durumu ve işin zorluk derecesinin iş stresi, yorgunluk ve tükenmişlik üzerindeki etkisini belirlemede varyans analizi ve t testi uygulanmıştır.
Araştırma sonucunda Merhamet Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği alt boyutları arasında yüksek korelasyon izlenmektedir. Özellikle duyarsızlaşma alt boyutu ile Merhamet Ölçeği alt boyutları arasındaki korelasyon yüksektir (p<0,01). Yaş ilerledikçe (p<0,01) ve eğitim düzeyi yükseldikçe iş yükü azalmakta (p<0,05), iş kontrolü (p<0,01) artmaktadır. Düşük eğitim, düşük gelir ve fiziksel zorlanma yardımcı personelin iş stresini artırmaktadır. Hemşirelerin (p<0,01) sosyal destek gereksinimi hekim ve yardımcı personelden daha yüksektir. Zorlanma arttıkça iş yükü (p<0,01) ve sosyal destek gereksinimi (p<0,01) artmakta; yaş ilerledikçe duygusal tükenme azalmakta (p<0,02) ve kişisel başarısızlık artmakta (p<0,01); eğitim yükseldikçe duygusal tükenme artmaktadır (p<0,01).Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abbaszadeh, A., Elmi, A., Borhani, F. & Sefidkar, R. (2017). The relationship between “compassion fatigue” and “burnout” among nurses. Annals of Tropical Medicine and Public Health, 10(4), 869-873.
- Aiken, L.H., Clarke, S.P., Sloane, D.M., Sochalski, J.A., Busse, R., Clarke, H., Giovannetti, P., Hunt, J., Rafferty, A.M. & Shamian, J. (2001). Nurses’ reports on hospital care in five countries. Health Affairs, 20, 43–53.
- Aiken, L.H., Clarke, S.P., Sloane, D.M., Sochalski, J, & Silber, J.H. (2002). Hospital nurse staffing and patient mortality, nurse burnout, and job dissatisfaction. J Am Med Assoc, 288(16), 1987-1993.
- Atasoy, A. & Yorgun, S. (2011). Sağlık çalışanlarında iş gerilimi ve iş stres düzeyinin değerlendirilmesi. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 71-88.
- Birgili, F., Salış, F. & Özdemir, S. (2010). Sağlık çalışanlarının iş doyumunu etkileyen bazı etmenlerin incelenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(2), 27-37.
- Crocker, J. & Canevello, A. (2008). Creating and undermining social support in communal Relationships: The role of compassionate and self-image goals. Journal of Personality and Social Psychology, 95(3), 555–575.
- Çam, E. (1992). Doktor ve hemşirelerde tükenmişlik ve Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin uygulanması. 7. Ulusal Psikoloji Kongresi Bilimsel Çalışmaları. (s.143-154).
- Demiral, Y., Ünal, B., Kılıç, B., Soysal, A., Bilgin, A.C., Uçku, R. & Theorell, T. (2007). İş stresi ölçeğinin İzmir Konak Belediyesi’nde çalışan erkek işçilerde geçerlik ve güvenilirliğinin incelenmesi. Toplum Hekimliği Bülteni, 26(1), 11-18.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Endüstri Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Velittin Kalınkara
*
PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ, DENİZLİ TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU
0000-0001-6497-5307
Türkiye
İşıl Kalaycı
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
0000-0003-1562-2120
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
24 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
21 Aralık 2017
Kabul Tarihi
21 Eylül 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 6 Sayı: 0
Cited By
Üç Boyutlu İş Yorgunluğu Envanteri'nin (3B-İYE) Türkçe Versiyonu ve İlişkileri
Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1410625112 Acil Yardım Ambulansı Çalışanlarında İş Performansı
Paramedik ve Acil Sağlık Hizmetleri Dergisi
https://doi.org/10.54862/pashid.1336227Üniversite Öğrencilerinin Akdeniz Diyetine Bağlılığının, Tükenmişlik, Yorgunluk ve Uyku Kalitesi ile İlişkisi
Fenerbahçe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.56061/fbujohs.1396811Physical Activity in Emergency Department Workers: An Example of Intensive and Stressful Work Environment
Journal of Basic and Clinical Health Sciences
https://doi.org/10.30621/jbachs.1515943Farklı Alanlarda Çalışan Fizyoterapistlerde Mesleğe Bağlı Kas İskelet Sistemi Yaralanmaları, Yorgunluk ve Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal
https://doi.org/10.21020/husbfd.1080741Investigation of Work-Related Stress and Coping Strategies Among Factory Workers: A Cross-Sectional Descriptive Study
Karaelmas İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi
https://doi.org/10.33720/kisgd.1552517Gevşeme Egzersizlerinin Yoğun Bakım Hemşirelerinin Yorgunluk Düzeyine Etkisi
Etkili Hemşirelik Dergisi
https://doi.org/10.46483/jnef.1520298Aktif Çalışan Veteriner Hekimler Arasında Yorgunluk ve Gıda Takviyesi Kullanım Tercihlerinin Değerlendirilmesi
Journal of Research in Veterinary Medicine
https://doi.org/10.30782/jrvm.1798222