EN
TR
ÇOK AMAÇLI META-SEZGİSEL OPTİMİZASYON ALGORİTMALARININ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
Öz
Çok amaçlı optimizasyon problemlerinin çözümlenmesi tek amaçlı optimizasyon problemlerine kıyasla daha karmaşık süreçlerden oluşmaktadır. Özellikle çok kriterli optimizasyon sürecinde pareto-tabanlı yaklaşımların uygulanması ve meta-sezgisel arama algoritmalarının çok amaçlı optimizasyon problemlerindeki performanslarının ölçülmesi başlıca zorluklardır. Bu iki sebepten dolayı literatürde çok amaçlı problemlerin optimizasyonu amacıyla geliştirilmiş ya da bu amaç için uyarlanmış az sayıda meta-sezgisel optimizasyon algoritması bulunmaktadır. Bu durum çok amaçlı optimizasyon çalışmaları yürüten araştırmacılar açısından da belirsizlikler yaratmaktadır. Bu makale çalışmasında literatürdeki bu belirsizliği gidermeye yönelik çalışmalar yürütülmektedir. İlk olarak çok amaçlı optimizasyon algoritmalarının test edildiği bir platform tasarlanmıştır. Bu platformda algoritmalar, pareto-tabanlı yaklaşımlar, çok-modlu çok-amaçlı test problemleri ve performans metrikleri olmak üzere çok amaçlı optimizasyonun dört temel öğesi modüler yapıda tasarlanmıştır. Geliştirilen platformda çok amaçlı optimizasyon algoritmalarının test edilmeleri için güncel bir karşılaştırma ve test havuzu olan ve CEC 2020 yarışması için hazırlanmış olan çok modlu çok amaçlı optimizasyon problemleri havuzu kullanılmıştır. Deneysel çalışma ayarları ve performans metrikleri CEC 2020 standartları esas alınarak yürütülmüştür. Literatürde yer alan sekiz adet çok amaçlı meta-sezgisel optimizasyon algoritmasının 24 farklı problem üzerinde performansları ölçülerek (dört farklı performans metriği kullanılarak) birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar araştırmacılar açısından eşsiz bilgiler sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
TÜBİTAK
Proje Numarası
1919B011904092
Teşekkür
Bu çalışmada yürütülen faaliyetler, 2020 yılında TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Yurt İçi Araştırma Projeleri Destek Programı kapsamında 1919B011904092 numaralı proje olarak TUBİTAK tarafından desteklenmiştir.
Kaynakça
- Cavus, M., Sezer, A., & Yazici, B. (2015). A simulation study on generalized pareto mixture model. In Computational Problems in Science and Engineering (pp. 249-259). Springer, Cham.
- Deb, K., & Tiwari, S. (2008). Omni-optimizer: A generic evolutionary algorithm for single and multi-objective optimization. European Journal of Operational Research, 185(3), 1062-1087.
- Deb, K., Pratap, A., Agarwal, S., & Meyarivan, T. A. M. T. (2002). A fast and elitist multiobjective genetic algorithm: NSGA-II. IEEE transactions on evolutionary computation, 6(2), 182-197.
- Deb, Kalyanmoy, et al. "A fast elitist non-dominated sorting genetic algorithm for multi-objective optimization: NSGA-II." International conference on parallel problem solving from nature. Springer, Berlin, Heidelberg, 2000.
- E. Zitzler, L. Thiele, M. Laumanns, C.M. Fonseca, V.G.D. Fonseca, Performance assessment of multiobjective optimizers: an analysis and review, IEEE Trans. Evol. Comput. 7 (2) (2003) 117–132.
- Ibrahim, A. M., Tawhid, M. A., & Ward, R. K. (2020). A binary water wave optimization for feature selection. International Journal of Approximate Reasoning, 120, 74-91.
- Ishibuchi, H., & Murata, T. (1996, May). Multi-objective genetic local search algorithm. In Proceedings of IEEE international conference on evolutionary computation (pp. 119-124). IEEE.
- Kahraman, H. T., Aras, S., & Gedikli, E. (2020). Fitness-distance balance (FDB): A new selection method for meta-heuristic search algorithms. Knowledge-Based Systems, 190, 105169.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bilgisayar Yazılımı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
20 Kasım 2020
Kabul Tarihi
20 Aralık 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 8 Sayı: 5
APA
Akbel, M., & Kahraman, H. (2020). ÇOK AMAÇLI META-SEZGİSEL OPTİMİZASYON ALGORİTMALARININ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 8(5), 185-199. https://doi.org/10.21923/jesd.828566
AMA
1.Akbel M, Kahraman H. ÇOK AMAÇLI META-SEZGİSEL OPTİMİZASYON ALGORİTMALARININ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. MBTD. 2020;8(5):185-199. doi:10.21923/jesd.828566
Chicago
Akbel, Mustafa, ve Hamdi Kahraman. 2020. “ÇOK AMAÇLI META-SEZGİSEL OPTİMİZASYON ALGORİTMALARININ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 8 (5): 185-99. https://doi.org/10.21923/jesd.828566.
EndNote
Akbel M, Kahraman H (01 Aralık 2020) ÇOK AMAÇLI META-SEZGİSEL OPTİMİZASYON ALGORİTMALARININ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 8 5 185–199.
IEEE
[1]M. Akbel ve H. Kahraman, “ÇOK AMAÇLI META-SEZGİSEL OPTİMİZASYON ALGORİTMALARININ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”, MBTD, c. 8, sy 5, ss. 185–199, Ara. 2020, doi: 10.21923/jesd.828566.
ISNAD
Akbel, Mustafa - Kahraman, Hamdi. “ÇOK AMAÇLI META-SEZGİSEL OPTİMİZASYON ALGORİTMALARININ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 8/5 (01 Aralık 2020): 185-199. https://doi.org/10.21923/jesd.828566.
JAMA
1.Akbel M, Kahraman H. ÇOK AMAÇLI META-SEZGİSEL OPTİMİZASYON ALGORİTMALARININ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. MBTD. 2020;8:185–199.
MLA
Akbel, Mustafa, ve Hamdi Kahraman. “ÇOK AMAÇLI META-SEZGİSEL OPTİMİZASYON ALGORİTMALARININ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, c. 8, sy 5, Aralık 2020, ss. 185-99, doi:10.21923/jesd.828566.
Vancouver
1.Mustafa Akbel, Hamdi Kahraman. ÇOK AMAÇLI META-SEZGİSEL OPTİMİZASYON ALGORİTMALARININ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. MBTD. 01 Aralık 2020;8(5):185-99. doi:10.21923/jesd.828566