TÜRKİYE’DE GIDA MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİ

Öz

Bu çalışmada Türkiye’de Gıda Mühendisliği Eğitimi ele alınmıştır. Ülkemizde bulunan 207 üniversitenin web siteleri tek tek incelenmiş ve gıda mühendisliği bölümü yer alanlar mercek altına alınmıştır. Buradan elde edilen veriler aynı zamanda Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) istatistikleri ile de karşılaştırılmıştır. Mevcut durumda ülkemizde 70’den fazla gıda mühendisliği bölümü olduğu ancak, bunların bir kısmının kapandığı ve/veya öğrenci almadığı, bir kısmında yeterli çalışan (öğretim üyesi, araştırma görevlisi, teknisyen) bulunmadığı, bazı bölümlerde altyapı eksiklikleri olduğu, özellikle son yıllarda bazı bölümler için açılan kontenjanların boş kaldığı görülmüştür. Güncel istatistiklere göre gıda mühendisliği bölümlerinde 13.532’si lisans, 2401’i yüksek lisans ve 1081’i doktora olmak üzere toplam 17.014 öğrenci bulunmaktadır. Kız öğrencilerin sayısı erkek öğrencilerin sayısının 2 katından fazladır. Gıda mühendisliği bölümlerinde 914 öğretim elemanı (profesör, doçent, doktor öğretim üyesi, öğretim görevlisi, araştırma görevlisi) görev yapmaktadır ve burada da kadın çalışanların erkek çalışanlardan fazla olduğu görülmüştür. Sadece 14 bölümün akredite (ABET veya MÜDEK) olduğu ve sadece 9 bölümün %100 İngilizce eğitim verdiği tespit edilebilmiştir. Tüm bu tespitler ışığında, çalışmanın son kısmında ülkemizdeki gıda mühendisliği eğitiminin iyileştirilebilmesi için bir takım öneriler maddeler halinde ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Gıda mühendisliği
• Eğitim programı
• Akreditasyon
• Mühendislik
• Lisans öğretimi

FOOD ENGINEERING EDUCATION IN TURKEY

Öz

Food engineering education in Turkey was evaluated in this study. The websites of 207 universities in Turkey were examined one by one and those with food engineering departments were analyzed. The data obtained here were also compared with the statistics of the Council of Higher Education (YÖK). Currently, there are more than 70 food engineering departments in Turkey, however it was observed that some of them are closed and/or do not accept students, some of them do not have sufficient staff (faculty members, research assistants, technicians), there are lack of infrastructure in some departments, and the quotas of some departments were found to be vacant especially in recent years. According to current statistics (2020), there are a total of 17,014 students of which 13,532 are undergraduate, 2401 are M.Sc. and 1081 are Ph.D. students in food engineering departments. The number of female students is more than twice the number of male students. There are 914 academicians (professors, associate professors, assistant professors, lecturers, research assistants) working in food engineering departments, and it has been observed that female employees are also more than male employees. It was determined that only 16 departments are accredited (ABET or MÜDEK) and only 9 departments provide 100% English education. In the light of all these findings, some suggestions, in the last part of the study, were put forward in order to improve the food engineering education in Turkey.

Anahtar Kelimeler

• Food Engineering
• Curriculum
• Accreditation
• Engineering
• Undergraduate Education

Kaynakça

1. ABET (Accreditation Board of Engineering and Technology), 2021. https://amspub.abet.org/aps/category-search?degreeLevels=B&countries=TR. Erişim tarihi: 20.05.2021
2. Adedeji, A.A., 2020. Challenges and discovery of best practices for teaching food engineering to food science majors ― My experience over first 5 years at the University of Kentucky. Journal of Food Science Education, 19, 7–9.
3. Aguilera, J.M., 2018. Food engineering into the XXI century. AIChE Journal, 64, 2–11.
4. Ankara Üniversitesi, Gıda Mühendisliği Bölümü, 2021. http://food.eng.ankara.edu.tr. Erişim tarihi: 29.05.2021
5. Atatürk Üniversitesi, Gıda Mühendisliği Bölümü, 2021. https://atauni.edu.tr/tr/gida-muhendisligi-bolumu. Erişim tarihi: 23.05.2021
6. Barbosa-Cànovas, G.V., Juliano, P., 2005. Introduction: Food engineering. G.V. Barbosa-Cànovas (Ed.), Food engineering: Encyclopedia of life support systems (s. 1–24). Paris: EOLSS Publishers.
7. Bursa Uludağ Üniversitesi, Gıda Mühendisliği Bölümü, 2021. https://uludag.edu.tr/gida Erişim tarihi: 23.05.2021
8. Earle, R.L., 1966. Unit Operations in Food Processing. Pergamon, London.

9. Ege Üniversitesi, Gıda Mühendisliği Bölümü, 2021. https://food.ege.edu.tr. Erişim tarihi: 23.05.2021
10. Gaziantep Üniversitesi, Gıda Mühendisliği Bölümü, 2021. http://fe.gantep.edu.tr/pages.php?url=tarihce-8https://food.ege.edu.tr. Erişim tarihi: 15.09.2021
11. GMO (Gıda Mühendisleri Odası), 2010. https://www.gidamo.org.tr. Erişim tarihi: 23.05.2021
12. Hayoglu, I., Celik, S., Artık, N., Atasoy, A.F., 2016. Engineering education and current situation of food engineering in Turkey. FEIIC International Journal of Engineering and Technology, 1, 1–4.
13. Hacettepe Üniversitesi, Gıda Mühendisliği Bölümü, 2021. http://www.food.hacettepe.edu.tr. Erişim tarihi: 23.05.2021
14. Jowitt, R., 2002. International Congress on Engineering and Food: The first 25 years. Welti-Chanes, J, Barbosa-Cànovas, G.V.,Aguilera, J.M. (Eds.), Engineering and Food for the 21st Century (s. 57–63), CRC Press.
15. Karel, M., 1997. The history and future of food engineering. Food Engineering 2000, 3–19.
16. Kostaropoulos, A., 2012. Food engineering within sciences of food. International Journal of Food Studies, 1, 2.
17. Lenhart, A., Purcell, K., Smith, A., Zickuhr, K., 2010. Social media & mobile internet use among teens and young adults. millennials. Pew Internet & American Life Project, http://pewinternet.org/Reports/2010/Social-Media-and-Young-Adults.aspx
18. Lund, D.B., 2002. Food engineering for the 21st century. Welti-Chanes, J, Barbosa-Cànovas, G.V.,Aguilera, J.M. (Eds.), Engineering and Food for the 21st Century (s. 3–14), CRC Press.
19. Mendoza, J.S., Pody, B.C., Lee, S., Kim, M., McDonough, I.M., 2018. The effect of cellphones on attention and learning: The influences of time, distraction, and nomophobia. Computers in Human Behavior, 86, 52–60.
20. MÜDEK (Mühendislik Eğitim Programları Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği), 2021. http://www.mudek.org.tr/tr/akredit/akredite2020.shtm. Erişim tarihi: 20.05.2021
21. Niranjan, K., 2016. A possible reconceptualization of food engineering discipline. Food and Bioproducts Processing, 99, 78–89.
22. Welti-Chanes, J., Vergara-Balderas, F., Palou, E., Alzamora, S., Aguilera, J.M., Barbosa-Cànovas, G.V., Tapia, M.S., Parada-Arias, E., 2002. Food engineering education in Mexico, Central America, and South America. Journal of Food Science Education, 1, 59–65.
23. YÖK (Yükseköğretim Kurumu), 2021. https://yokatlas.yok.gov.tr/netler-tablo.php?b=10082 Erişim tarihi: 30.05.2021.
24. YÖK (Yükseköğretim Kurumu) 2021. https://istatistik.yok.gov.tr Erişim tarihi: 31.05.2021.