Romatizmalı hastalar için bir yaşam kalitesi ölçeğinin geliştirilmesi: madde havuzunun oluşturulması
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı romatizmalı hastaların hastalıklarıyla ilgili bilişsel ifadelerinden oluşan madde havuzunun oluşturulması ve bu hasta grubunu biyopsikososyal açıdan değerlendiren yeni bir ölçeğin geliştirilmesiydi.
Yöntem: Biyopsikososyal rehabilitasyon programına (Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı) 12 yıl boyunca katılan 84 hastadan iyileşme özelliklerini belirten cümleler toplanarak ölçek maddeleri oluşturuldu. Bu maddelerin tersi ifadeler oluşturularak tedavi almadıklarındaki yakınmaları belirlendi. Birbirine benzeyen ifadeler çıkarılarak 30 maddelik taslak oluşturuldu. Uzman görüşleri de alınarak taslak iyileştirildi. Faktör analizive iç-tutarlılık değerlendirmesi yapıldı. Ölçeğin iyileştirilmiş hali toplamda 71 hastaya uygulanarak tekrar değerlendirildi.
Bulgular: Ölçeğin taslak hali, yapılan faktör analizinde 4 alt birime ayrıldı. Cronbach alfa değeri 0,88 bulundu. Ölçekteki maddeler incelendiğinde tüm maddelerin uzman görüşleri sonrası kabul edilme oranı % 70,83 olarak bulundu. Uzmanlardan gelen görüşler ve hastalarla yapılan görüşmeler sonrasında ölçekte gerekli sorular çıkarıldı, değiştirildi veya yeni sorular eklendi. Ölçeğin güvenirliği maddetoplam korelasyonu ile incelendi. Madde-toplam ilişki en düşük 14. soruda (r=0,293, p=0,02), en yüksek 9. soruda (r=0,635, p<0,001) bulundu. Ölçeğe ilişkin eş-zamanlı (concurrent) geçerliliğe Sağlık Değerlendirme Anketi (Health Assessment Questionnaire) ölçeği ile bakıldığında r:0,582 olarak bulundu.
Sonuç: Romatizmal hastalarda yaşam kalitesini değerlendirmeye yönelik oluşturulan bu madde havuzunun geçerli ve güvenilir olduğu
görülmüştür. Farklı romatizmal hastalıklar için geçerlilik ve güvenirlik çalışmasına geçilebileceği sonucuna varıldı.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Matcham F, Scott IC, Rayner L, et al. The impact of rheumatoid arthritis on quality-of-life assessed using the SF-36: a systematic review and meta-analysis. Semin Arthritis Rheum. 2014;44(2):123-130.
- 2. Hyphantis T, Kotsis K, Tsifetaki N, et al. The relationship between depressive symptoms, illness perceptions and quality of life in ankylosing spondylitis in comparison to rheumatoid arthritis. Clin Rheumatol. 2013;32(5):635-644.
- 3. van Middendorp H, Evers AW. The role of psychological factors in inflammatory rheumatic diseases: From burden to tailored treatment. Best Pract Res Clin Rheumatol. 2016;30(5):932-945.
- 4. Vriezekolk, J, Eijsbouts A, Evers A, et al. Poor psychological health status among patients with inflammatory rheumatic diseases and osteoarthritis in multidisciplinary rehabilitation: need for a routine psychological assessment. Disabil Rehabil. 2010;32(10):836- 844.
- 5. Maurischat C, Ehlebracht-Konig I, Kuhn A, et al. [Structural validity of the Short Form 36 (SF-36) in patients with rheumatic diseases]. Z Rheumatol. 2005;64(4):255-264.
- 6. van Groen MM, ten Klooster PM, Taal E, et al. Application of the health assessment questionnaire disability index to various rheumatic diseases. Qual Life Res. 2010;19(9):1255-1263.
- 7. Kisacik P, Unal E, Akman U, et al. Investigating the effects of a multidimensional exercise program on symptoms and antiinflammatory status in female patients with ankylosing spondylitis. Complement Ther Clin Pract. 2016;22:38-43.
- 8. Oksuz S, Unal E. The effect of the clinical pilates exercises on kinesiophobia and other symptoms related to osteoporosis: Randomised controlled trial. Complement Ther Clin Pract. 2017;26:68-72.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Edibe Ünal
Bu kişi benim
0000-0002-7427-4480
Gamze Arın
*
Bu kişi benim
Nur Banu Karaca
Bu kişi benim
Sedat Kiraz
Bu kişi benim
Ali Akdoğan
Bu kişi benim
Umut Kalyoncu
Bu kişi benim
Ali İhsan Ertenli
Bu kişi benim
Şule Apraş Bilgen
Bu kişi benim
Ömer Karadağ
Bu kişi benim
Abdulsamet Erden
Bu kişi benim
Levent Kılıç
Bu kişi benim
Dinçer Göksülük
Bu kişi benim
Erdem Karabulut
Bu kişi benim
Yavuz Yakut
Bu kişi benim
Reha Alpar
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
1 Ağustos 2017
Gönderilme Tarihi
20 Nisan 2017
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 4 Sayı: 2