Yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların beslenme durumları ve bası yarası oluşma riski arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı yoğun bakım ünitelerinde yatan hastaların bası yarası insidanslarını ve bası yaralarının ilişkili olabileceği risk faktörlerini araştırmaktır. Bireyler ve Yöntem: Mersin Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yoğun bakım ünitelerinde yatan hastalarda yapılan bu çalışmada 18-65 yaş arası, albümin değeri > 2.5 g/dL ve BKI değeri 18.5-24.9 kg/m2 olan 200 hasta değerlendirilmiştir. Çalışmada hastaların tanımlayıcı özellikleri ve antropometrik ölçümleri sorgulanırken, hastaların hastalık ciddiyetlerini değerlendirmek için APACHE II, bası yarası risklerini değerlendirmek için Norton Bası Yarası ölçeği, malnutrisyon durumlarını saptamak için ise NRS2002 tarama testleri hastalara uygulanmıştır. Ayrıca hastaların beslenme durumları ve serum albümin değerleri diyetisyen tarafından günlük vizitelerle 30 gün boyunca izlenmiş ve kayıt altına alınmıştır. Bulgular: Hastaların bası yarası durumlarına göre APACHE II (p<0.001), NRS-2002 skorları (p<0.001), takip sonu hedeflenen enerji (p<0.001) ve protein (p<0.001) gereksinimlerini karşılama yüzdeleri arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Yapılan ileri analizlerde; bası yarası olmayan hastalara göre; bası yarası yatışta olan (p<0.001) ve hastanede gelişen hastaların (p<0.001) APACHE II ve NRS-2002 skorlarının daha yüksek, takip sonunda hedeflenen enerji ve protein gereksinimlerini karşılama yüzdelerinin ise daha düşük olduğu bulunmuştur. Yatışında bası yarası olan hastaların başlangıç serum albümin değerlerinin <3 g/dL olduğu ve bu grupla birlikte hastanede bası yarası gelişen hastaların da takip sonu serum albümin değerlerinin yatış değerlerine göre istatistiksel olarak azaldığı görülmüştür (p<0.001). Sonuç: Yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda yüksek malnutrisyon riski olanların, yatışları sırasında değerlendirilen düşük serum albümin değerlerinin, uygulanan beslenme destek tedavisinin etkinliğinin ve yüksek APACHE II skorlarının hastalarda bası yarası durumu ile ilişkilendirilebileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acehan, S. Gulen, M. Satar, S., Kuvvetli, A., Işıkber, C., Yeşiloğlu, C., Toptaş Fırat, B., Sönmez, A., Seğmen, M. S., & İnce, Ç. (2020). Evaluation of nutrition risk in patients over 65 years of age with nontraumatic acute abdominal syndrome. Nutritional in Clinical Practice. 35(6), 1070-1079.
- Alhaug, J. Gay, Cl. Henriksen, C., & Lerdal, A. (2017). Pressure ulcer is associated with malnutrition as assessed by nutritional risk screening (NRS 2002) in A Mixed Hospital Population. Food & Nutrition Research. 61, 1-11.
- Anthony, P. S. (2008). Nutrition screening tools for hospitalized patients. Nutr Clin Pract. 23(4), 373-382.
- Avşar, P. (2012). Hemşirelerin Braden ve Waterlow Basınç ülseri risk değerlendirme ölçekleri’ne ilişkin görüşleri. Yüksek Lisans Tezi, Ayişe Karadağ, Yayınlanmamış Tez, Ankara.
- Bauer, J., Biolo, G., Cederholm, T., Cesari, M., Cruz-Jentoft, A., Morley J., Phillips, S., Sieber, C., Stehle, P., Teta, D., Visvanathan, R., Volpi, E., & Boirie Y. (2013). Evidence- based recommendations for optimal dietary protein ıntake in older people: a position paper from the PROT-AGE study group. J Am Med Dir Assoc. 14(8),542-59.
- Bayır, H., Yıldız, İ., Erkuran, M., & Koçoğlu, H. (2015). Yoğun bakım hastalarında malnütrisyon. Abant Medical Journal. 4(4),420-427.
- Berlowitz Dr. (2014). Prevention of Pressure ulcers. UpToDate. https://www.uptodate.com/contents/clinical-staging-and-general-management-of-pressure-induced-skin-and-soft-tissue-injury Accessed December 25, 2021.
- Borasio, G. D. (2011). Palliative and supportive care. Palliative & Sup-portive Care. 9(1),1-2.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Beslenme ve Diyetetik
Bölüm
Klinik Araştırma
Yazarlar
Eda Parlak
0000-0003-1452-1547
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
25 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
10 Kasım 2022
Kabul Tarihi
24 Kasım 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 1 Sayı: 1