Derleme

Karadeniz Bölgesinde yetişen bazı yenilebilir yabani otlar ve biyoaktif özellikleri

Cilt: 2 Sayı: 2 3 Ocak 2024
PDF İndir
EN TR

Karadeniz Bölgesinde yetişen bazı yenilebilir yabani otlar ve biyoaktif özellikleri

Öz

Karadeniz Bölgesi eşsiz doğasıyla birçok bitkiye ev sahipliği yapmaktadır. Dünya geneline yayılmış olan birçok bitkinin bir arada bulunduğu bölgede yabani otlara karşı büyük ilgi gösterilmektedir. Bölgenin yöresel yemeklerinde birçok farklı yabani ota yer verilmekte ve yöre halkının beslenme alışkanlığında yenilebilir yabani otlar önemli bir yere konumlandırılmaktadır. Yenilebilir yabani otlar sahip oldukları fenolik bileşikler, uçucu yağlar, amino asitler ve peptidler, organik asitler, vitaminler ve mineraller sebebiyle insan beslenmesinde önemli bir role sahip olmaktadır. Yenilebilir yabani otlar antimikrobiyal, antioksidan, antikarsinojen ve antienflamatuvar gibi birçok biyoaktif özelliğe sahiptir. Gıda endüstrisinde yenilebilir yabani otlar, matrislerinde bulunan biyoaktif bileşikler ve biyoaktif özellikleri sayesinde temiz etiketli gıda üretimi için alternatif bir hammadde olmaktadır. Karadeniz Bölgesinin birçok farklı lokasyonunda sakarca (Ornithogalum umbellatum L.), kaldirik otu (Trachystemon orientalis (L.) G. Don), kabalak otu (Petasites hybridus), diken ucu (Smilax excelsa L.), gut otu (Aegopodium podagraria L.), hılak otu (Chaerophyllum byzantinum Boiss.), civcilik otu (Stellaria media L.),benli pancar (Polygonum lapathifolium L.), kazayağı otu (Falcaria vulgaris Bernh.), gıvışgan otu (Silene vulgaris) ve kedidili otu (Coronopus squamatus) yabani ot olarak yetişmektedir. Bu bitkilerden elde edilebilecek doğal gıda katkı maddelerinin gıdalardaki patojen mikroorganizmaların inhibisyonunda görev alması ve gıdaların organoleptik özelliklerinin muhafaza edilmesi amacıyla kullanımının mümkün olduğu öngörülmektedir. Bölge halkının beslenme alışkanlığında önemli bir yere sahip olmasına rağmen ulusal platformlarda ve gıda endüstrisinde ticari değere sahip olmayan bu otlar hakkındaki çalışmalara devam edilmekte ve milli gelire katkı sağlanması amaçlanmaktadır. Bölgede yetişmekte olan yenilebilir yabani otlar hakkındaki farmakolojik çalışmalar, irdelenen bitkilerin, ilaç endüstrisi için de önemli kaynaklar olabileceğini ve modern tıpta birçok tedavi yöntemine entegre edilmesinin mümkün olabileceğini göstermektedir

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Mirza, S. K., Asema, U. K., & Kasim, S. S. (2017). To study the harmful effects of food preservatives on human health. Medicinal Chemistry & Drug Discovery, 2, 610-616.
  2. Corbo, M. R., Bevilacqua, A., Campaniello, D., D’Amato, D., Speranza, B., & Sinigaglia, M. (2009). Prolonging microbial shelf life of foods through the use of natural compounds and non‐thermal approaches–a review. International Journal of Food Science & Technology, 44(2), 223-241. https://doi.org/10.1111/j.1365-2621.2008.01883.x.
  3. Liu, X., Li, X., Bai, Y., Zhou, X., Chen, L., Qiu, C., Lu, C., Jin, Z., Long, J., & Xie, Z. (2023). Natural antimicrobial oligosaccharides in the food industry. International Journal of Food Microbiology. 386. https://doi.org/10.1016/j.ijfoodmicro.2022.110021
  4. Salamci, E., Kordali, S., Kotan, R., Cakir, A., & Kaya, Y. (2007). Chemical compositions, antimicrobial and herbicidal effects of essential oils isolated from Turkish Tanacetum aucheranum and Tanacetum chiliophyllum var. chiliophyllum. Biochemical Systematics and Ecology, 35(9), 569-581. https://doi.org/10.1016/j.bse.2007.03.012
  5. Calo, J. R., Crandall, P. G., O'Bryan, C. A., & Ricke, S. C. (2015). Essential oils as antimicrobials in food systems–A review. Food Control, 54, 111-119. https://doi.org/10.1016/j.foodcont.2014.12.040
  6. Sharma, S., Barkauskaite, S., Jaiswal, A. K., & Jaiswal, S. (2021). Essential oils as additives in active food packaging. Food Chemistry, 343. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2020.128403
  7. Baindara, P., & Mandal, S. M. (2022). Plant-derived antimicrobial peptides: Novel preservatives for the food ındustry. Foods, 11(16). https://doi.org/10.3390/foods11162415
  8. Aslan, Z. (2022). Türkiye’deki bazı Ornıthogalum l. (Subgenus ornıthogalum baker) (asparagaceae) türlerinin polen morfolojisi [Yüksek Lisans Tezi].

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Mühendisliği

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

3 Ocak 2024

Gönderilme Tarihi

11 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

4 Ağustos 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 2 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Gündüz, M., & Karabıyıklı Çiçek, Ş. (2024). Karadeniz Bölgesinde yetişen bazı yenilebilir yabani otlar ve biyoaktif özellikleri. Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy, 2(2), 183-195. https://izlik.org/JA29NN29EG
AMA
1.Gündüz M, Karabıyıklı Çiçek Ş. Karadeniz Bölgesinde yetişen bazı yenilebilir yabani otlar ve biyoaktif özellikleri. JFNG. 2024;2(2):183-195. https://izlik.org/JA29NN29EG
Chicago
Gündüz, Merve, ve Şeniz Karabıyıklı Çiçek. 2024. “Karadeniz Bölgesinde yetişen bazı yenilebilir yabani otlar ve biyoaktif özellikleri”. Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy 2 (2): 183-95. https://izlik.org/JA29NN29EG.
EndNote
Gündüz M, Karabıyıklı Çiçek Ş (01 Ocak 2024) Karadeniz Bölgesinde yetişen bazı yenilebilir yabani otlar ve biyoaktif özellikleri. Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy 2 2 183–195.
IEEE
[1]M. Gündüz ve Ş. Karabıyıklı Çiçek, “Karadeniz Bölgesinde yetişen bazı yenilebilir yabani otlar ve biyoaktif özellikleri”, JFNG, c. 2, sy 2, ss. 183–195, Oca. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29NN29EG
ISNAD
Gündüz, Merve - Karabıyıklı Çiçek, Şeniz. “Karadeniz Bölgesinde yetişen bazı yenilebilir yabani otlar ve biyoaktif özellikleri”. Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy 2/2 (01 Ocak 2024): 183-195. https://izlik.org/JA29NN29EG.
JAMA
1.Gündüz M, Karabıyıklı Çiçek Ş. Karadeniz Bölgesinde yetişen bazı yenilebilir yabani otlar ve biyoaktif özellikleri. JFNG. 2024;2:183–195.
MLA
Gündüz, Merve, ve Şeniz Karabıyıklı Çiçek. “Karadeniz Bölgesinde yetişen bazı yenilebilir yabani otlar ve biyoaktif özellikleri”. Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy, c. 2, sy 2, Ocak 2024, ss. 183-95, https://izlik.org/JA29NN29EG.
Vancouver
1.Merve Gündüz, Şeniz Karabıyıklı Çiçek. Karadeniz Bölgesinde yetişen bazı yenilebilir yabani otlar ve biyoaktif özellikleri. JFNG [Internet]. 01 Ocak 2024;2(2):183-95. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29NN29EG