EN
TR
Nörogastronomi ve Sağlıklı Besin Seçimini Geliştirme Üzerindeki Rolü
Öz
Yiyeceğin görünümü, tat ve lezzete ilişkin belirli beklentiler sağlamaktadır. Bu da beslenme ve tüketim davranışını birçok açıdan etkilemektedir. Lezzet algısı, besinlerin tüketilmesi ve beyin tarafından işlenmesi sonucunda ortaya çıkan bir deneyimdir. Nörogastronomi, yemeğin, lezzetin ve yeme alışkanlıklarının, sinirbilim ile psikoloji gibi alanlardaki bilimsel araştırmalarla anlaşılmasını ve açıklanmasını hedefleyen multidisipliner bir alandır. Bu alan, insan beyninin yiyecekleri algılaması, tat duyusu, iştah kontrolü, yeme alışkanlıkları ve besin tercihlerine ilişkin süreçleri inceleyerek, yemek deneyimini etkileyen faktörleri anlamaya çalışmaktadır. Nörogastronominin en önemli araştırma alanı, beynin iştah ve gıda alımını düzenlemedeki rolüdür. Beynin duyulardan gelen bilgilere dayanarak yiyecek tatlarını işlemek için nasıl çalıştığını anlamak önemlidir. Beyin-iştah bağlantısını doğru bir şekilde anlamak, bireylerin daha sağlıklı yemek tercihleri yapmaları konusunda uzmanlara yol gösterici olabilir. İnsanların yiyeceklerin sağlıklılığına ve lezzetine hem davranış hem de beyin düzeyinde nasıl değer verdiklerini hesaba katmak, aşırı kilo ve obezite ile ilgili sorunların daha iyi anlaşılmasına ve ele alınmasına yardımcı olabilmektedir. Nörogastronomi, yiyecekleri farklı şekilde algılamak için beyinle nasıl çalışılacağı ve sağlıklı gıdaların lezzetli olduğunu düşünmeye yönlendirme konularında yol gösterici olabilir. Bu makalede, tat ve lezzet kavramı, tat algısını etkileyen parametreler, görsel faktörler, tabaktaki yemeğin lezzetini etkileyen faktörler ve nörogastronominin sağlıklı besin seçimini geliştirme üzerindeki rolü incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Pérez-Rodrigo, C., & Aranceta-Bartrina, J. (2021). Role of gastronomy and new technologies in shaping healthy diets. In Gastronomy and food science (pp. 19-34). Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-820057-5.00002-9
- Rojas-Rivas, E., Rendón-Domínguez, A., Felipe-Salinas, J. A., & Cuffia, F. (2020). What is gastronomy? An exploratory study of social representation of gastronomy and Mexican cuisine among experts and consumers using a qualitative approach. Food Quality and Preference, 83, 103930. https://doi.org/10.1016/j.foodqual.2020.103930
- Spence, C. (2016). The neuroscience of flavor. In Multisensory flavor perception (pp. 235-248). Woodhead Publishing. https://doi.org/10.1016/B978-0-08-100350-3.00012-2
- Berčík, J., Paluchová, J., & Neomániová, K. (2021). Neurogastronomy as a tool for evaluating emotions and visual preferences of selected food served in different ways. Foods, 10(2), 354. https://doi.org/10.3390/foods10020354 Shepherd, G. M. (2015). Neuroenology: How the brain creates the taste of wine. Shepherd Flavour, 4(19), 1– 5. https://doi.org/10.1186/s13411-014-0030-9
- Shepherd, G. M. (2023). Nörogastronomi:Beyin Lezzet Algısını Nasıl Oluşturur ve Bu Neden Önemlidir? Sabri Ülker Vakfı Yayınları, İstanbul.
- Spence, C. (2020). Multisensory flavor perception: A cognitive neuroscience perspective. In Multisensory perception (pp. 221-237). Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-812492-5.00010-3 Uçuk, C., & Şahin Perçin, N. (2022). Holistik tabak: Nörogastronomi, gastrofizik ve sinestezi ekseninde, yemek sunumunun insanın beğeni algısına olan etkilerinin belirlenmesi. http://hdl.handle.net/20.500.11787/7897
- Dülgaroğlu, O. (2023). Neurogastronomy As A New Trend In The Fıeld Of Gastronomy. Recent Advances in Humanities and Social Sciences, 75. https://www.researchgate.net/publication/369489576_Neurogastronomy_as_a_New_Trend_in_the_Field_of_Gastronomy
- Şahan, M. (2022). A discipline examining the role of senses in flavor perception: Neurogastronomy. Journal of Tourism Research Institute, 3(2), 159-166. https://dergipark.org.tr/en/pub/jtri/issue/72175/1191436
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Beslenme Bilimi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
8 Temmuz 2024
Gönderilme Tarihi
17 Ocak 2024
Kabul Tarihi
13 Nisan 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 3 Sayı: 1
APA
Kayışkıran, A., & Emiroğlu, E. (2024). Nörogastronomi ve Sağlıklı Besin Seçimini Geliştirme Üzerindeki Rolü. Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy, 3(1), 57-68. https://doi.org/10.58625/jfng-2475
AMA
1.Kayışkıran A, Emiroğlu E. Nörogastronomi ve Sağlıklı Besin Seçimini Geliştirme Üzerindeki Rolü. JFNG. 2024;3(1):57-68. doi:10.58625/jfng-2475
Chicago
Kayışkıran, Aybüke, ve Elif Emiroğlu. 2024. “Nörogastronomi ve Sağlıklı Besin Seçimini Geliştirme Üzerindeki Rolü”. Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy 3 (1): 57-68. https://doi.org/10.58625/jfng-2475.
EndNote
Kayışkıran A, Emiroğlu E (01 Temmuz 2024) Nörogastronomi ve Sağlıklı Besin Seçimini Geliştirme Üzerindeki Rolü. Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy 3 1 57–68.
IEEE
[1]A. Kayışkıran ve E. Emiroğlu, “Nörogastronomi ve Sağlıklı Besin Seçimini Geliştirme Üzerindeki Rolü”, JFNG, c. 3, sy 1, ss. 57–68, Tem. 2024, doi: 10.58625/jfng-2475.
ISNAD
Kayışkıran, Aybüke - Emiroğlu, Elif. “Nörogastronomi ve Sağlıklı Besin Seçimini Geliştirme Üzerindeki Rolü”. Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy 3/1 (01 Temmuz 2024): 57-68. https://doi.org/10.58625/jfng-2475.
JAMA
1.Kayışkıran A, Emiroğlu E. Nörogastronomi ve Sağlıklı Besin Seçimini Geliştirme Üzerindeki Rolü. JFNG. 2024;3:57–68.
MLA
Kayışkıran, Aybüke, ve Elif Emiroğlu. “Nörogastronomi ve Sağlıklı Besin Seçimini Geliştirme Üzerindeki Rolü”. Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy, c. 3, sy 1, Temmuz 2024, ss. 57-68, doi:10.58625/jfng-2475.
Vancouver
1.Aybüke Kayışkıran, Elif Emiroğlu. Nörogastronomi ve Sağlıklı Besin Seçimini Geliştirme Üzerindeki Rolü. JFNG. 01 Temmuz 2024;3(1):57-68. doi:10.58625/jfng-2475