Derleme

UYUZ HASTALIĞI (SKABİYES), TEDAVİSİ VE UYUZ HASTALIĞI TEDAVİSİNDE KULLANILAN BİTKİLER

Cilt: 46 Sayı: 2 29 Mayıs 2022
PDF İndir
TR EN

UYUZ HASTALIĞI (SKABİYES), TEDAVİSİ VE UYUZ HASTALIĞI TEDAVİSİNDE KULLANILAN BİTKİLER

Öz

Amaç: Uyuz hastalığı (Skabiyes) dünyada yaygın olarak görülen kaşıntılı, döküntülü ve bulaşıcı ektoparaziter bir hastalıktır. Etken Sarcoptes scabiei var. hominis adı verilen mikroskobik bir eklem bacaklıdır. Her yaş, cinsiyet, coğrafya ve kültürden insanı etkileyebilir. Gelişmekte olan ülkeler, tropikal ve subtropikal ülkelerde endemik olan parazit nedenli bu hastalık, büyük kalabalıklar ve hijyenin korunamadığı ortamlarda salgınlar yapabilir. Tedavide topikal ve oral olarak kullanılan seçenekler kısıtlı sayıdadır. Permetrin, Benzil Benzoat, Kükürtlü merhemler, Lindan, İvermektin gibi ilaçların birçoğu toksik etkilerinden dolayı bebek, çocuk, gebe ve laktasyon ile ilgili kısıtlılıklar nedeniyle risk altındaki tüm popülasyonlara uygulanamamaktadır. Scabiyes tedavi edilmediğinde, özellikle pediyatrik yaş grubunda görülen piyoderma, impetigo gibi sekonder enfeksiyonların da tabloya eklenmesi, hastalığın yükünü artırmaktadır. Bu nedenle daha az toksik etkileri olan ilaç arayışları halihazırda kullanılagelen bitkilere olan ilgiyi de canlı tutmaktadır.
Sonuç ve Tartışma: Sporadik ya da epidemik tüm vakalarda, yayılımı önlemek için skabiyesin etkin tedavisi şarttır. Başarılı bir tedavi, ilaç uygulamasının doğru yapılmasına, tedavinin komplikasyonlar ve semptomları kontrol etmeye yönelik ek yaklaşımları içermesine ve beraberinde koruyucu önlemlerin alınmasına bağlıdır. Bu derlemede skabiyes, tedavisi, kullanılan ilaçlar, kullanılma potansiyeli olan yeni ilaçlar ve geleneksel olarak kullanılan bitkiler incelenmiştir. Ülkemizde yetişen, tanınan ve yetişme potansiyeli olan 49 taksonun uyuz hastalığı tedavisinde kullanıldığı belirlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Ramos-e-Silva, M. (1998). Giovan Cosimo Bonomo (1663-1696): discoverer of the etiology of scabies. Int J Dermatol, 37 (8) 625-630.[CrossRef]
  2. 2. Thomas, C., Coates, S. J., Engelman, D., Chosidow, O. and Chang, A. Y. (2020). Ectoparasites: Scabies. J Am Acad Dermatol, 82 (3) 533-548. [CrossRef]
  3. 3. Jackson, R. (2004). Scabies by Kenneth Mellanby. J Cutan Med Surg, 8 (2) 73-76. [CrossRef]
  4. 4. Organization, W. H. Web cite (2020). From https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/scabie Erişim Tarihi: 10.09.2020 5. Wang, C. H., Lee, S. C., Huang, S. S., Kao, Y. C., See, L. C. and Yang, S. H. (2012). Risk factors for scabies in Taiwan. J Microbiol Immunol Infect, 45 (4) 276-280. [CrossRef]
  5. 6. Ciftci, I. H., Karaca, S., Dogru, O., Cetinkaya, Z. and Kulac, M. (2006). Prevalence of pediculosis and scabies in preschool nursery children of Afyon, Turkey. Korean J Parasitol, 44 (1) 95-98. [CrossRef]
  6. 7. Çetinkaya, Ü., Şahin, S. and Ulutabanca, R. (2018). The Epidemiology of Scabies and Pediculosis in Kayseri. Turkiye Parazitol Derg, 42 (2) 134-137. [CrossRef]
  7. 8. Thomas, J., Peterson, G. M., Walton, S. F., Carson, C. F., Naunton, M. and Baby, K. E. (2015). Scabies: an ancient global disease with a need for new therapies. BMC Infectious Diseases, 15 (1) 250. [CrossRef]
  8. 9. GBD. (2017). Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 328 diseases and injuries for 195 countries, 1990-2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016. Lancet, 390 (10100) 1211-1259. [CrossRef]

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eczacılık ve İlaç Bilimleri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

29 Mayıs 2022

Gönderilme Tarihi

10 Mart 2022

Kabul Tarihi

15 Nisan 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 46 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Akgöl, J., & Köroğlu, A. (2022). UYUZ HASTALIĞI (SKABİYES), TEDAVİSİ VE UYUZ HASTALIĞI TEDAVİSİNDE KULLANILAN BİTKİLER. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University, 46(2), 600-618. https://doi.org/10.33483/jfpau.1085681
AMA
1.Akgöl J, Köroğlu A. UYUZ HASTALIĞI (SKABİYES), TEDAVİSİ VE UYUZ HASTALIĞI TEDAVİSİNDE KULLANILAN BİTKİLER. Ankara Ecz. Fak. Derg. 2022;46(2):600-618. doi:10.33483/jfpau.1085681
Chicago
Akgöl, Jale, ve Ayşegül Köroğlu. 2022. “UYUZ HASTALIĞI (SKABİYES), TEDAVİSİ VE UYUZ HASTALIĞI TEDAVİSİNDE KULLANILAN BİTKİLER”. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University 46 (2): 600-618. https://doi.org/10.33483/jfpau.1085681.
EndNote
Akgöl J, Köroğlu A (01 Mayıs 2022) UYUZ HASTALIĞI (SKABİYES), TEDAVİSİ VE UYUZ HASTALIĞI TEDAVİSİNDE KULLANILAN BİTKİLER. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University 46 2 600–618.
IEEE
[1]J. Akgöl ve A. Köroğlu, “UYUZ HASTALIĞI (SKABİYES), TEDAVİSİ VE UYUZ HASTALIĞI TEDAVİSİNDE KULLANILAN BİTKİLER”, Ankara Ecz. Fak. Derg., c. 46, sy 2, ss. 600–618, May. 2022, doi: 10.33483/jfpau.1085681.
ISNAD
Akgöl, Jale - Köroğlu, Ayşegül. “UYUZ HASTALIĞI (SKABİYES), TEDAVİSİ VE UYUZ HASTALIĞI TEDAVİSİNDE KULLANILAN BİTKİLER”. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University 46/2 (01 Mayıs 2022): 600-618. https://doi.org/10.33483/jfpau.1085681.
JAMA
1.Akgöl J, Köroğlu A. UYUZ HASTALIĞI (SKABİYES), TEDAVİSİ VE UYUZ HASTALIĞI TEDAVİSİNDE KULLANILAN BİTKİLER. Ankara Ecz. Fak. Derg. 2022;46:600–618.
MLA
Akgöl, Jale, ve Ayşegül Köroğlu. “UYUZ HASTALIĞI (SKABİYES), TEDAVİSİ VE UYUZ HASTALIĞI TEDAVİSİNDE KULLANILAN BİTKİLER”. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University, c. 46, sy 2, Mayıs 2022, ss. 600-18, doi:10.33483/jfpau.1085681.
Vancouver
1.Jale Akgöl, Ayşegül Köroğlu. UYUZ HASTALIĞI (SKABİYES), TEDAVİSİ VE UYUZ HASTALIĞI TEDAVİSİNDE KULLANILAN BİTKİLER. Ankara Ecz. Fak. Derg. 01 Mayıs 2022;46(2):600-18. doi:10.33483/jfpau.1085681

Cited By

Kapsam ve Amaç

Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi, açık erişim, hakemli bir dergi olup Türkçe veya İngilizce olarak farmasötik bilimler alanındaki önemli gelişmeleri içeren orijinal araştırmalar, derlemeler ve kısa bildiriler için uluslararası bir yayım ortamıdır. Bilimsel toplantılarda sunulan bildiriler supleman özel sayısı olarak dergide yayımlanabilir. Ayrıca, tüm farmasötik alandaki gelecek ve önceki ulusal ve uluslararası bilimsel toplantılar ile sosyal aktiviteleri içerir.