TÜRKİYE'DE DİYABET TEDAVİSİNE DESTEK OLMAK İÇİN İNSANLAR NE TERCİH EDİYOR? ZEYTİN YAPRAĞI VE DİYABET ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Amaç: Diyabet hastalarının tükettikleri bitki ve bitkisel ürünlerin kronik sağlık durumlarının tedavisine yönelik uygulamalarının değerlendirilmesi amacıyla bir anket çalışması yapılmıştır. Anket sonuçları, literatürdeki geleneksel kullanımına paralel olarak zeytin yaprağının diyabet tedavisinde en çok kullanılan bitkilerden biri olduğunu doğrulamıştır. Farklı zeytin yaprağı örneklerinin antidiyabetik etkisinin olup olmadığının belirlenmesi amacıyla in vitro biyolojik aktivite çalışmaları yapılmış ve ana bileşen oleuropein kantitatif olarak belirlenmiştir. Gereç ve Yöntem: Anket için öncelikle Gazi Üniversitesi Etik kurulu tarafından onay alınmış, Ocak 2021-Temmuz 2021 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Endokrinoloji Bölümü'nde uygulanmıştır. Çalışmaya 18 yaş üstü Tip 1 ve Tip 2 diyabetli 200 hasta dahil edilmiştir. Anket sonuçlarından yola çıkarak, doğadan toplanan, aktarlardan, marketlerden ve eczanelerden temin edilen zeytin yaprağı örnekleri üzerinde farmakognozik analizler (makroskopik ve mikroskobik analiz, toplam kül, kuruma kaybı), kromatografik analizler (ince tabaka kromatografisi ve yüksek basınçlı sıvı kromatografisi analizleri) ve diyabetle ilişkili enzimlerin (α-amilaz, α-glukosidaz ve aldoz redüktaz) inhibisyonu çalışmaları yapılmıştır. Sonuç ve Tartışma: Anketin değerlendirilmesinde hastaların diyabet tedavisi için en çok tarçın (%29.3) ve zeytin yaprağını (%21.7) kullandığı ve bu bitkilerin genellikle aktarlardan (%51.7) temin edildiği görülmüştür. Çalışma bulguları, zeytin yaprağı örneklerinden hazırlanan sulu ve etanol ekstraktlarının 190.3-374.3 mg/g oleuropein içerdiğini göstermiştir. Aktarlardan alınan hazır zeytin yaprağı ekstraktındaki oleuropein miktarı diğer zeytin yaprağı ekstraktlarına göre çok daha düşük (50.9 mg/g) bulunmuştur. Enzim inhibisyon aktivite testleri değerlendirildiğinde, tüm zeytin yaprağı örneklerinin α-amilaz, α-glukosidaz ve aldoz redüktaz enzimleri üzerinde inhibitör etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Halk tarafından evde su ile hazırlanan çaylar da dahil olmak üzere tüm zeytin yaprağı örneklerinin in vitro kan seviyesini düşürme yani antidiyabetik aktiviteye sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada tespit edilen oleuropein içerikleri bitkisel ürünlerde titiz incelemenin önemini bir kez daha ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• Aldoz redüktaz
• α-amilaz
• α-glukozidaz
• Olea europea
• yüksek performanslı sıvı kromatografisi

WHAT DO PEOPLE PREFER TO SUPPORT DIABETES TREATMENT IN TURKIYE? A STUDY ON OLIVE LEAF AND DIABETES

Öz

Objective: A questionnaire study was conducted to evaluate the applications of plants and herbal products consumed by diabetic patients for the treatment of chronic health conditions. Evaluation of the questionnaire confirmed that olive leaf is one of the most used herbs in the treatment of diabetes, in line with its traditional use in the literature. In vitro biological activity studies were performed to determine whether different olive leaf samples have antidiabetic effects. Additionally, the major component oleuropein was quantitively determined in the samples. Material and Method: The established survey was firstly approved by the ethics committee at Gazi University then the survey was conducted at the University Hospital, Department of Endocrinology between January 2021, and July 2021. Based on the result of the survey, pharmacognostic analyses, chromatographic analyses, and inhibition on diabetes-related enzymes (α-amylase, α-glucosidase, and aldose reductase) were performed on the samples of olive leaves collected from nature, obtained from herbalists, markets and pharmacies. Result and Discussion: Evaluation of the survey revealed that the patients mostly used cinnamon (29.3%) and olive leaves (21.7%) for the treatment of diabetes, and these plants were generally obtained from herbalists (51.7%). The study findings showed that aqueous and ethanolic extracts prepared from olive leaf samples contained 190.3-374.3 mg/g oleuropein. The amount of oleuropein in the ready-made olive leaf extract from herbalists was found to be much lower (50.9 mg/g) than the other olive leaf extracts. When the enzyme inhibition activity assays were evaluated, it was determined that all olive leaf samples had inhibitory effects on α-amylase, α-glucosidase, and aldose reductase enzymes. All olive leaf samples, including teas prepared by the public at home with water, were found to have capacity to decrease the blood level in other words antidiabetic activities in vitro. The oleuropein contents detected in this study once again revealed the importance of meticulous examination in herbal products.

Anahtar Kelimeler

• Aldose reductase
• α-amylase
• α-glucosidase
• high pressure liquid chromatography
• Olea europea

Kaynakça

1. 1. Seino, Y., Nanjo, K., Tajima, N., Kadowaki, T., Kashiwagi, A., Araki, E., Ito, C., Inagaki, N., Iwamoto, Y., Kasuga, M., Hanafusa, T., Haneda, M., Ueki, K. (2010). Report of the committee on the classification and diagnostic criteria of diabetes mellitus: The Committee of the Japan Diabetes Society on the diagnostic criteria of diabetes mellitus. Diabetology International, 1(1), 2-20. [CrossRef]
2. 2. Sarıkaya, S., Öner, H., Harput, Ü.Ş. (2010). Medicinal plants used for the treatment of diabetes in Turkey. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University, 39(4), 317-342.
3. 3. Karaman, Ö., Cebe, G.E. (2016). Diabetes and antidiabetic plants used in Turkey. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University, 40(3), 47-61. [CrossRef]
4. 4. Amaeze, O.U., Aderemi-Williams, R.I., Ayo-Vaughan, M.A., Ogundemuren, D.A., Ogunmola, D.S., Anyika, E.N. (2018). Herbal medicine use among type 2 diabetes mellitus patients in Nigeria: Understanding the magnitude and predictors of use. International Journal of Clinical Pharmacy, 40(3), 580-588. [CrossRef]
5. 5. Ogbera, A.O., Dada, O., Adeleye, F., Jewo, P.I. (2010). Complementary and alternative medicine use in diabetes mellitus. West African Journal of Medicine, 29(3), 158-162. [CrossRef]
6. 6. Putthapiban, P., Sukhumthammarat, W., Sriphrapradang, C. (2017). Concealed use of herbal and dietary supplements among Thai patients with type 2 diabetes mellitus. Journal of Diabetes & Metabolic Disorders, 16(1), 1-7. [CrossRef]
7. 7. Rhee, T.G., Westberg, S.M., Harris, I.M. (2018). Complementary and alternative medicine in US adults with diabetes: Reasons for use and perceived benefits. Journal of Diabetes, 10(4), 310-319. [CrossRef]
8. 8. Alami, Z., Aynaou, H., Alami, B., Hdidou, Y., Latrech, H. (2015). Herbal medicines use among diabetic patients in oriental Morocco. Journal of Pharmacognosy and Phytotherapy, 7(2), 9-17. [CrossRef]

9. 9. Azizi-Fini, I., Adib-Hajbaghery, M., Gharehboghlou, Z. (2016). Herbal medicine use among patients with type 2 diabetes in Kashan, Iran, 2015. European Journal of Integrative Medicine, 8(4), 570-575. [CrossRef]
10. 10. Damnjanovic, I., Kitic, D., Stefanovic, N., Zlatkovic-Guberinic, S., Catic-Djordjevic, A., Velickovic-Radovanovic, R. (2015). Herbal self-medication use in patients with diabetes mellitus type 2. Turkish Journal of Medical Sciences, 45(4), 964-971. [CrossRef]
11. 11. Candar, A., Demirci, H., Baran, A.K., Akpınar, Y. (2018). The association between quality of life and complementary and alternative medicine use in patients with diabetes mellitus. Complementary Therapies in Clinical Practice, 31, 1-6. [CrossRef]
12. 12. Pınar, N., Topaloğlu, M., Özsan, M., Özer, C., Alp, H. (2017). Hatay ilinde üniversite hastanesi endokrin polikliniğine başvuran diyabet hastalarının bitkisel ürün kullanımı. Konuralp Tıp Dergisi, 9(3), 202-206. [CrossRef]
13. 13. Ozturk, S., Gundogdu, Y., Gursu, M., Yamak, M., Ozkan, O., Sar, F., Yenigun, M., Kazancıoğlu, R. (2015). Use of herbal products in type 2 diabetic patients. Haseki Tıp Bulteni-Medical Bulletin of Haseki, 53(3), 214-219. [CrossRef]
14. 14. Bellikci-Koyu, E., Yürekli, B.P.Ş., Özdemir, N., Büyüktuncer, Z. (2021). Tip 2 diabetes mellituslu hastaların bitkisel destek kullanım durumları. Akdeniz Tıp Dergisi, 7(3), 377-384. [CrossRef]
15. 15. Malyer, H., Aydın, S.Ö., Tümen, G., Er, S. (2004). Tekirdağ ve çevresindeki aktarlarda satılan bazı bitkiler ve tıbbi kullanım özellikleri. Journal of Science and Technology of Dumlupınar University, 7, 103-111.
16. 16. Kayıran, S.D., Kırıcı, S. (2019). Herbal drugs for therapeutic purposes, which sold in herbalists in Adana, Turkey. KSU Tarım ve Doğa Dergisi, 22(2), 183-192. [CrossRef]
17. 17. Tulukcu, E., Sağdıç, O. (2011). Konya’da aktarlarda satılan tıbbi bitkiler ve kullanılan kısımları. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, 27(4), 304-308.
18. 18. Korkmaz M. (2014). Medicinal plants sold in the herbal markets in Kelkit (Gümüşhane). Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 18(3), 60- 80.
19. 19. Öner, E.K., Yeşil, M., Güveli, G. (2017). Medicinal plants sold in herbalists in Ordu district. Ordu University Journal of Science and Tecnology, 7(2), 378-383.
20. 20. Asil, H., Taşgın, S. (2018). Hatay ilinde tıbbi ve aromatik bitki pazarlayan işletmelerin değerlendirilmesi ve aktarların sosyo-ekonomik analizi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 5(4), 556-562. [CrossRef]
21. 21. Davis, P.H. (1978). Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Vol.6, Edinburg, p. 145.
22. 22. Baytop, T. (1999). Türkiye’de bitkiler ile tedavi geçmişte ve bugün, Second Edition, İstanbul, Turkiye, p. 369.
23. 23. Özcan, M.M., Matthäus, B. (2017). A review: Benefit and bioactive properties of olive (Olea europaea L.) leaves. European Food Research and Technology, 243(1), 89-99. [CrossRef]
24. 24. Hashmi, M.A., Khan, A., Hanif, M., Farooq, U., Perveen, S. (2015). Traditional uses, phytochemistry, and pharmacology of Olea europaea (olive). Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2015, 541591. [CrossRef]
25. 25. Alesci, A., Miller, A., Tardugno, R., Pergolizzi, S. (2022). Chemical analysis, biological and therapeutic activities of Olea europaea L. extracts. Natural Product Research, 36(11), 2932-2945. [CrossRef]
26. 26. Bak, F.E., Çifci, K. (2020). Traditional uses of some medicinal plants in the central villages of Artvin. Artvin Coruh University Journal of Forestry Faculty, 21(2), 318-329. [CrossRef]
27. 27. Şenkardeş, İ., Tuzlacı, E. (2014). Some ethnobotanical notes from Gündoğmuş district (Antalya/Turkey). Clinical and Experimental Health Sciences, 4(2), 63-75. [CrossRef]
28. 28. Bulut, G., Bozkurt, M.Z., Tuzlaci, E. (2017). The preliminary ethnobotanical study of medicinal plants in Uşak (Turkey). Marmara Pharmaceutical Journal, 21(2), 305-310. [CrossRef]
29. 29. Bulut, G., Korkmaz, A., Tuzlacı, E. (2017). The ethnobotanical notes from Nizip (Gaziantep-Turkey). İstanbul Journal of Pharmacy, 47(2), 57-62. [CrossRef]
30. 30. Akbulut, S., Karakose, M., Özkan, Z.C. (2019). Traditional uses of some wild plants in Kale and Acıpayam provinces in Denizli. Kastamonu University Journal of Forestry Faculty, 19(1), 72-81. [CrossRef]
31. 31. Dekdouk, N., Malafronte, N., Russo, D., Faraone, I., De Tommasi, N., Ameddah, S., Severino, L., Milella, L. (2015). Phenolic compounds from Olea europaea L. possess antioxidant activity and inhibit carbohydrate metabolizing enzymes in vitro. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2015, 684925. [CrossRef]
32. 32. Butterworth, P.J., Warren, F.J., Ellis, P.R. (2011). Human α‐amylase and starch digestion: An interesting marriage. Starch‐Stärke, 63(7), 395-405. [CrossRef]
33. 33. Atmaca, M.H., Ecemiş, G.C. (2012). Oral antidiyabetik ajanlar. Journal of Experimental and Clinical Medicine, 29(1s), 23-29. [CrossRef]
34. 34. Snow, A., Shieh, B., Chang, K.C., Pal, A., Lenhart, P., Ammar, D., Ruzycki, P., Palla, S., Reddy, G.B., Petrash, J.M. (2015). Aldose reductase expression as a risk factor for cataract. Chemico-Biological Interactions, 234, 247-253. [CrossRef]
35. 35. Tang, W.H., Martin, K.A., Hwa, J. (2012). Aldose reductase, oxidative stress, and diabetic mellitus. Frontiers in Pharmacology, 3, 87. [CrossRef]
36. 36. Eruygur, N., Ucar, E., Akpulat, H.A., Shahsavari, K., Safavi, S.M., Kahrizi, D. (2019). In vitro antioxidant assessment, screening of enzyme inhibitory activities of methanol and water extracts and gene expression in Hypericum lydium. Molecular Biology Reports, 46(2), 2121-2129. [CrossRef]
37. 37. Hayman, S., Kinoshita, J.H. (1965). Isolation and properties of lens aldose reductase. Journal of Biological Chemistry, 240(2), 877-882. [CrossRef]
38. 38. Hayes, J.E., Allen, P., Brunton, N., O’grady, M.N., Kerry, J.P. (2011). Phenolic composition and in vitro antioxidant capacity of four commercial phytochemical products: Olive leaf extract (Olea europaea L.), lutein, sesamol and ellagic acid. Food Chemistry, 126(3), 948-955. [CrossRef]
39. 39. Chigurupati, S., Alharbi, F.S., Almahmoud, S., Aldubayan, M., Almoshari, Y., Vijayabalan, S., Bhatia, S., Chinnam, S., Venugopal, V. (2021). Molecular docking of phenolic compounds and screening of antioxidant and antidiabetic potential of Olea europaea L. ethanolic leaves extract. Arabian Journal of Chemistry, 14(11), 103422. [CrossRef]
40. 40. Ahamad, J., Uthirapathy, S., Ameen, M.S., Answer, E.T., Hussain, F.H., Mir, S.R. (2020). Chemical composition and in vitro antidiabetic effects of Olea europaea Linn. (Olive). Current Bioactive Compounds, 16(8), 1157-1163. [CrossRef]
41. 41. Elimam, D.M.A., uddin Ibrahim, A.S., Liou, G.I., Badria, F. (2017). Olive and ginkgo extracts as potential cataract therapy with differential inhibitory activity on aldose reductase. Drug Discoveries & Therapeutics, 11(1), 41-46. [CrossRef]
42. 42. Papoti, V.T., Pegklidou, K., Perifantsi, E., Nenadis, N., Demopoulos, V.J., Tsimidou, M.Z. (2011). Antioxidant and aldose reductase inhibition activity of Ligustrum japonicum and Olea europaea L. leaf extracts. European Journal of Lipid Science and Technology, 113(7), 876-885. [CrossRef]