Derleme

TÜRKİYE’DE HALK İLACI OLARAK KULLANILAN PARAZİT BİTKİLER

Cilt: 50 Sayı: 2 19 Mayıs 2026
PDF İndir
EN TR

TÜRKİYE’DE HALK İLACI OLARAK KULLANILAN PARAZİT BİTKİLER

Öz

Amaç: Bu çalışmada, Türkiye’de halk ilacı olarak kullanılan parazit çiçekli bitki taksonlarının derlenmesi ve geleneksel kullanımlarının bilimsel olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 1985-2025 yılları arasında yayımlanmış Türkiye’de gerçekleştirilen etnobotanik ve halk ilaçları ile ilgili çalışmalar incelenmiş, elde edilen bulgular tablo halinde sunularak değerlendirilmiştir.

Sonuç ve Tartışma: Türkiye’de üç familyaya (Convolvulaceae, Santalaceae ve Orobanchaceae) ait toplam 14 parazit çiçekli bitki taksonunun 184 farklı şekilde geleneksel olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu taksonlar arasında en fazla kullanım kaydının 146 kayıtla Viscum album ve alt türlerine ait olduğu bulunmuştur. Halk ilacı olarak kullanılan taksonların en fazla kulak-burun-boğaz ve solunum sistemi hastalıklarına karşı kullanıldığı tespit edilmiştir. Literatürde yer alan biyolojik aktivite çalışmaları incelendiğinde, Cuscuta babylonica, C. europaea, C. planiflora, Melampyrum arvense, Orobanche minor ve Rhinanthus major türleri üzerinde, geleneksel kullanımlarıyla ilişkili olarak yapılmış herhangi bir aktivite çalışmasının olmadığı kaydedilmiştir. Türkiye’de geleneksel olarak kullanılan parazit çiçekli bitkiler üzerinde yapılacak fitokimyasal ve biyolojik aktivite çalışmaları ülkemiz florasında yer alan parazit bitkilerin eczacılık bakımından değerlendirilmesi ve ekonomiye kazandırılması açısından önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Nickrent, D.L. (2020). Parasitic angiosperms: How often and how many? Taxon, 69(1), 5-27. [CrossRef]
  2. 2. Těšitel, J., Li, A.R., Knotková, K., et al. (2021). The bright side of parasitic plants: What are they good for?. Plant Physiology, 185(4), 1309-1324. [CrossRef]
  3. 3. Ertuğ, F. (2014). Etnobotanik. Ed: A. Güner. Resimli Türkiye Florası, Vol. 1, ANG Vakfı Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Yayınları, İstanbul, 319-344.
  4. 4. Baytop, T. (1999). Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul, 137-376.
  5. 5. Nickrent, D.L., Musselman, L.J. (2004). Introduction to parasitic flowering plants. The Plant Health Instructor, 4. [CrossRef]
  6. 6. Hershey, D.R. (1999). Myco-heterophytes & parasitic plants in food chains. The American Biology Teacher, 61(8), 575-578. [CrossRef]
  7. 7. Twyford, A.D. (2018). Parasitic plants. Current Biology, 28(16), R857-R859. [CrossRef]
  8. 8. Yoshida, S., Cui, S., Ichihashi, Y., et al. (2016). The haustorium, a specialized invasive organ in parasitic plants. Annual Review of Plant Biology, 67(1), 643-667. [CrossRef]

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Farmasotik Botanik

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

15 Mayıs 2026

Yayımlanma Tarihi

19 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

23 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

2 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 50 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Türkmen, C., & Arıtuluk Aydın, Z. C. (2026). TÜRKİYE’DE HALK İLACI OLARAK KULLANILAN PARAZİT BİTKİLER. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University, 50(2), 484-501. https://doi.org/10.33483/jfpau.1749244
AMA
1.Türkmen C, Arıtuluk Aydın ZC. TÜRKİYE’DE HALK İLACI OLARAK KULLANILAN PARAZİT BİTKİLER. Ankara Ecz. Fak. Derg. 2026;50(2):484-501. doi:10.33483/jfpau.1749244
Chicago
Türkmen, Cemile, ve Zekiye Ceren Arıtuluk Aydın. 2026. “TÜRKİYE’DE HALK İLACI OLARAK KULLANILAN PARAZİT BİTKİLER”. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University 50 (2): 484-501. https://doi.org/10.33483/jfpau.1749244.
EndNote
Türkmen C, Arıtuluk Aydın ZC (01 Mayıs 2026) TÜRKİYE’DE HALK İLACI OLARAK KULLANILAN PARAZİT BİTKİLER. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University 50 2 484–501.
IEEE
[1]C. Türkmen ve Z. C. Arıtuluk Aydın, “TÜRKİYE’DE HALK İLACI OLARAK KULLANILAN PARAZİT BİTKİLER”, Ankara Ecz. Fak. Derg., c. 50, sy 2, ss. 484–501, May. 2026, doi: 10.33483/jfpau.1749244.
ISNAD
Türkmen, Cemile - Arıtuluk Aydın, Zekiye Ceren. “TÜRKİYE’DE HALK İLACI OLARAK KULLANILAN PARAZİT BİTKİLER”. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University 50/2 (01 Mayıs 2026): 484-501. https://doi.org/10.33483/jfpau.1749244.
JAMA
1.Türkmen C, Arıtuluk Aydın ZC. TÜRKİYE’DE HALK İLACI OLARAK KULLANILAN PARAZİT BİTKİLER. Ankara Ecz. Fak. Derg. 2026;50:484–501.
MLA
Türkmen, Cemile, ve Zekiye Ceren Arıtuluk Aydın. “TÜRKİYE’DE HALK İLACI OLARAK KULLANILAN PARAZİT BİTKİLER”. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University, c. 50, sy 2, Mayıs 2026, ss. 484-01, doi:10.33483/jfpau.1749244.
Vancouver
1.Cemile Türkmen, Zekiye Ceren Arıtuluk Aydın. TÜRKİYE’DE HALK İLACI OLARAK KULLANILAN PARAZİT BİTKİLER. Ankara Ecz. Fak. Derg. 01 Mayıs 2026;50(2):484-501. doi:10.33483/jfpau.1749244

Kapsam ve Amaç

Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi, açık erişim, hakemli bir dergi olup Türkçe veya İngilizce olarak farmasötik bilimler alanındaki önemli gelişmeleri içeren orijinal araştırmalar, derlemeler ve kısa bildiriler için uluslararası bir yayım ortamıdır. Bilimsel toplantılarda sunulan bildiriler supleman özel sayısı olarak dergide yayımlanabilir. Ayrıca, tüm farmasötik alandaki gelecek ve önceki ulusal ve uluslararası bilimsel toplantılar ile sosyal aktiviteleri içerir.