İLAÇLAR ÜZERİNE YAPILAN EKONOMİK DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI: 44 YILLIK DÖNEM ÜZERİNDEN BİR BİBLİYOMETRİK ANALİZİ
Öz
Amaç: İlaç harcamaları, dünya çapındaki karar vericiler için önemli bir endişe kaynağıdır. Bu endişe durumu yeni ilaçların onaylanması ve listelenmesinde ilaçların ekonomik olarak değerlendirilmesini elzem kılmaktadır. Bu araştırmanın amacı, Web of Science (WoS) veritabanındaki dergilerde yayımlanmış makaleler aracılığıyla ilaçların ekonomik değerlendirmesiyle ilgili küresel araştırma üretkenliğini ve çalışma bileşenleri arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada 05 Mayıs ile 03 Haziran 2025 tarihleri arasında WoS veritabanında tarama gerçekleştirilmiştir. Yapılan tarama sonucunda 1981-2025 yılları arasında 906 makale kaydına ulaşılmıştır. Analizler Biblioshiny uygulaması ve VOSviewer version 1.6.20 programları kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Sonuç ve Tartışma: İlaçların ekonomik değerlendirmesiyle ilgili çalışma sayısı 1996 yılından itibaren hızla artış göstermiştir. İlaçların ekonomik değerlendirmesi ile ilgili çekirdek ve en etkin dergi “Pharmacoeconomics Journal”dur. En üretken ülkeler Hollanda ve Kanada’dır. Yapılan tematik harita analizi sonucunda motor/ana temalar arasında hipertansiyon ve depresyon gibi hastalıkların yer aldığı belirlenmiştir. Araştırma bulguları, ilaçların ekonomik değerlendirilmesi bir diğer ifadeyle farmakoekonomi alanında gelecekte çalışma yapacak araştırmacılar ve uygulayıcılar için yararlı araştırma yolları ve içgörüler sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Wan, T., Zhong, J., Pan, Q., et al. (2022). Exosome-mediated delivery of Cas9 ribonucleoprotein complexes for tissue-specific gene therapy of liver diseases. Science Advances, 8(37), 1-13. [CrossRef]
- 2. Alshayban, D.M. (2025). Predictors of knowledge level and awareness towards the principles and methodology evaluation of pharmacoeconomics in Saudi Arabia. Journal of Pharmaceutical Policy and Practice, 18(1), 2442496. [CrossRef]
- 3. Tonin, F.S., Aznar-Lou, I., Pontinha, V.M., et al. (2021). Principles of pharmacoeconomic analysis: The case of pharmacist-led interventions. Pharmacy Practice (Granada), 19(1), 1-10. [CrossRef]
- 4. Sun, J., Luo, H. (2017). Evaluation on equality and efficiency of health resources allocation and health services utilization in China. International Journal for Equity in Health, 16(1), 1-8. [CrossRef]
- 5. McIntosh, E., Luengo-Fernandez, R. (2006). Economic evaluation. Part 1: Introduction to the concepts of economic evaluation in health care. Journal of Family Planning and Reproductive Health Care, 32(2), 107-112. [CrossRef]
- 6. Yagudina, R.I., Kulikov, A.U., Serpik, V.G., et al. (2017). Concept of combining cost-effectiveness analysis and budget impact analysis in health care decision-making. Value in Health Regional Issues, 13, 61-66. [CrossRef]
- 7. Eddama, O., Coast, J. (2008). A systematic review of the use of economic evaluation in local decision-making. Health Policy, 86(2-3), 129-141. [CrossRef]
- 8. Alhussien, B.H., Altowijri, A., Alhussien, S.H. (2024). Awareness and knowledge of pharmacoeconomics among pharmacist and pharmacy students in Saudi Arabia. International Journal of Medicine in Developing Countries, 8(1), 253-253. [CrossRef]
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eczacılık İşletmeciliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Servet Alp
*
0000-0001-8156-2205
Türkiye
Erken Görünüm Tarihi
11 Eylül 2026
Yayımlanma Tarihi
19 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
5 Eylül 2025
Kabul Tarihi
31 Temmuz 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 50 Sayı: 3