Koronavirüs Takıntısı ile Siberkondri İlişkisinin İncelenmesi

Dilek Elçin; Esra Uluer; Derya Karakoç; Doğancan Çavmak

TR EN

Koronavirüs Takıntısı ile Siberkondri İlişkisinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın temel amacı, koronavirüs takıntısı düzeyi ile siberkondri ciddiyeti arasındaki ilişkiyi irdemelemek ve demografik değişkenlere göre değişimlerini analiz etmektir. Çalışma nicel ve kesitsel tiptedir. Araştırmanın verileri, Covid-19 takıntısı ölçeği, siberkondri ciddiyeti ölçeği ve demografik sorulardan oluşan bir anket formu aracılığıyla toplanmıştır Veriler, Mersin merkez ilçeleri ve Tarsus ilçesinde, Adana merkez ilçeleri ve Kozan, İmamoğlu ilçelerinde ikamet eden bireylerden, rastgele ve kartopu örnekleme yöntemlerine dayalı olarak ulaşılmış olan 406 katılımcıdan elde edilmiştir. Siberkondri ciddiyetinin eğitim durumu ve internet kullanım süresine bağlı olarak farklılaştığı görülmüştür. Korelasyon analizi sonuçları, koronavirüs takıntısı ile siberkondri düzeyi arasında orta düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Çalışma neticesinde, Covid-19 takıntısı ile siberkondri ciddiyeti arasında pozitif bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda, sağlık politikalarının, koronavirüs ile ilgili takıntının etkisini hafifletmek ve sağlık bilgisi arayışının daha etkin bir şekilde yönlendirilmek üzerine odaklanması önerilmektedir. Çevrimiçi sağlık arama davranışını desteklemek amacıyla, uzaktan sağlık hizmetlerinin altyapısının güçlendirilmesi önemli bir politika aracı olabilecektir.

Anahtar Kelimeler

COVID-19, Obsesif Davranış, Hipkondriazis.

Destekleyen Kurum

Bu çalışma TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı tarafından finansal olarak desteklenmiştir.

Proje Numarası

1919B012109030

Kaynakça

Abba-Aji, A., Li, D., Hrabok, M., Shalaby, R., Gusnowski, A., Vuong, W., Surood, S., Nkri, N., Li, X.M, Greenshaw, A.J., & Agyapong, V. I. (2020). COVID-19 pandemic and mental health: prevalence and correlates of new-onset obsessive-compulsive symptoms in a Canadian province. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(19), 6986. https://doi.org/10.3390/ijerph17196986.
Ahorsu, D. K., Lin, C. Y., Alimoradi, Z., Griffiths, M. D., Chen, H. P., Broström, A., Timpka, T., & Pakpour, A. H. (2022). Cyberchondria, fear of COVID-19, and risk perception mediate the association between problematic social media use and intention to get a COVID-19 vaccine. Vaccines, 10(1), 122. https://doi.org/10.3390/vaccines10010122
Akhtar, M., & Fatima, T. (2020). Exploring cyberchondria and worry about health among individuals with no diagnosed medical condition. Journal of the Pakistan Medical Association, 70(1), 90-95. https://pdfs.semanticscholar.org/114b/450f01e41ce7e217e710f4595316ce860651.pdf
Al-Shatanawi, T. N., Sakka, S. A., Kheirallah, K. A., Al-Mistarehi, A.H., Al-Tamimi, S., Alrabadi, N., Alsulaiman, J., Al Khader, A., Abdallah, F., Tawalbeh, L. I., Saleh, T., Hijazi, W., Alnsour, A.R., & Younes, N. A. (2021). Self-reported obsession toward COVID-19 preventive measures among undergraduate medical students during the early phase of pandemic in Jordan. Frontiers in Public Health, 9, 719668. https://doi.org/10.3389/fpubh.2021.719668
Ambrosini, F., Truzoli, R., Vismara, M., Vitella, D., & Biolcati, R. (2022). The effect of cyberchondria on anxiety, depression and quality of life during COVID-19: the mediational role of obsessive-compulsive symptoms and Internet addiction. Heliyon, 8(5). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e09437.
Aulia, A., Marchira, C.R., Supriyanto, I., & Pratiti, B. (2020), Cyberchondria in first year medical students of Yogyakarta. Journal of Consumer Health on the Internet, 24(1), 1-9. https://doi.org/10.1080/15398285.2019.1710096
Aydan, S., Donar, G. B., Yeşilaydın, G., & Kartal, N. (2023). Impact of e-health literacy and cyberchondria severity on fear of covid-19 in Turkish society. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 26(2), 495-510. https://dergipark.org.tr/en/pub/hacettepesid/issue/78268/1269551
Bajcar, B., & Babiak, J. (2021). Self-esteem and cyberchondria: The mediation effects of health anxiety and obsessive–compulsive symptoms in a community sample. Current Psychology, 40(6), 2820-2831. https://doi.org/10.1007/s12144-019-00216-x
Barke, A., Bleichhardt, G., Rief, W., & Doering, B. K. (2016). The cyberchondria severity scale (CSS): German validation and development of a short form. International Journal of Behavioral Medicine, 23(5), 595-605. https://doi.org/10.1007/s12529-016-9549-8
Baumgartner, S. E., & Hartmann, T. (2011). The role of health anxiety in online health information search. Cyberpsychology Behavior and Social Networking, 14(10), 613–618. https://doi.org/10.1089/cyber.2010.0425 Bento, A. I., Nguyen, T., Wing, C., Lozano-Rojas, F., Ahn, Y. Y., & Simon, K. (2020). Evidence from internet search data shows information-seeking responses to news of local COVID-19 cases. Proceedings of the National Academy of Sciences, 117(21), 11220-11222. https://doi.org/10.1073/pnas.2005335117

Berkmen, B., Töre, T., & Akarsel, Ç. (2023). Kuzey Kıbrıs'ta Yaşayan Bireylerin COVID-19'a İlişkin Korku, Kaygı ve Takıntı Düzeylerinin İncelenmesi. Turkish Studies-Social Sciences, 18(1), 21-38. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.63588
Bilge, Y., & Bilge, Y. (2020). Koronavirüs salgını ve sosyal izolasyonun psikolojik semptomlar üzerindeki etkilerinin psikolojik sağlamlık ve stresle baş etme tarzları açısından incelenmesi. Klinik Psikiyatri Dergisi, 23(1), 38-51. https://doi.org/10.5505/kpd.2020.66934
Cavmak, D., Cavmak, S., & Soyler, S. (2020). A cross-sectional examination of the effects of Covid-19 on Turkish community: An integrated perspective of social, economic and public health issues. Management in Health, 24(2), 8-13. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3763427
Chakraborty, A., & Karmakar, S. (2020). Impact of COVID-19 on obsessive compulsive disorder (OCD). Iranian Journal of Psychiatry, 15(3), 256-259. https://doi.org/10.18502%2Fijps.v15i3.3820 Deniz, S. (2020). Bireylerin e-sağlık okuryazarlığı ve siberkondri düzeylerinin incelenmesi. İnsan ve İnsan, 7(24), 84-96. https://doi.org/10.29224/insanveinsan.674726
Doğanyiğit, P. B., & Keçeligil, H. T. (2022). Covid-19 Pandemi Sürecinde Bireylerin Sağlık Kaygılarının Siberkondri Üzerindeki Etkisi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(3), 355-362. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1021471
Ertaş, H., Kıraç, R., Ünal, S. N. (2020). Sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin siberkondri düzeyleri ve ilişkili faktörlerin incelenmesi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(23), 1746-1764. https://doi.org/10.26466/opus.616396
Fergus, T. A. (2013). Cyberchondria and intolerance of uncertainty: examining when individuals experience health anxiety in response to Internet searches for medical information. Cyberpsychology Behavior and Social Networking, 16(10), 735–739. https://doi.org/10.1089/cyber.2012.0671
Gökmen, B. D., Gökmen, V., & Sarıboğa, Y. (2022). Does Fear of Coronavirus Affect Cyberchondria in Pregnant Women?. Fenerbahçe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(3), 568-578. https://doi.org/10.56061/fbujohs.1142918
Gürbüz, S., & Şahin, F. (2014). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık. Gürkan, A. T., Özdelikara, A., & İnanlı, T. K. (2023). Hemşirelik öğrencilerinde e-sağlık okuryazarlığı ve siberkondri ilişkisi. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 6(4), 474-480. https://doi.org/10.32329/uad.1364668
Jalilian, M., Kakaei, H., Nourmoradi, H., Bakhtiyari, S., Mazloomi, S., & Mirzaei, A. (2021). Health information seeking behaviors related to COVID-19 among young people: an online survey. International Journal of High Risk Behaviors and Addiction, 10(1). https://doi.org/10.5812/ijhrba.105863
Jokic-Begic, N., Lauri Korajlija, A., & Mikac, U. (2020). Cyberchondria in the age of COVID-19. Plos one, 15(12). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0243704
Kartal, Y.A., & Kaya, L. (2021). Covid-19 Salgınında Ebelik Öğrencilerinin Siberkondri Düzeyleri Ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(3), 541-555. https://doi.org/10.47115/jshs.969748
Kurt, M. E., Çakmak, C., & Biçer, İ. (2021). Validation of the Turkish version of the obsession with Covid-19 scale (OCS). Annals of Clinical and Analytical Medicine, 12(4),390-394. https://doi.org/10.4328/ACAM.20598
Laato, S., Islam, A. N., Islam, M. N., & Whelan, E. (2020). What drives unverified information sharing and cyberchondria during the COVID-19 pandemic. European Journal of Information Systems, 29(3), 288-305. https://doi.org/10.1080/0960085X.2020.1770632
Lee, S. A. (2020). How much “Thinking” about COVID-19 is clinically dysfunctional?. Brain, Behavior, and Immunity, 87. https://doi.org/10.1016/j.bbi.2020.04.067
McElroy, E., Kearney, M., Touhey, J., Evans, J., Cooke, Y., & Shevlin, M. (2019). The CSS-12: Development and validation of a short-form version of the cyberchondria severity scale. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 22(5), 330-335. https://doi.org/10.1089/cyber.2018.0624
McMullan, R. D., Berle, D., Arnáez, S., & Starcevic, V. (2019). The relationships between health anxiety, online health information seeking, and cyberchondria: Systematic review and meta-analysis. Journal of Affective Disorders, 245, 270-278. https://doi.org/10.1016/j.jad.2018.11.037
Mestre-Bach, G., & Potenza, M. N. (2023). Cyberchondria: a growing concern during the COVID-19 pandemic and a possible addictive disorder?. Current Addiction Reports, 10(1), 77-96. https://doi.org/10.1007/s40429-022-00462-3
Özyıldız, K. H., & Alkan, A. (2022). Akademisyenlerin Sağlık Anksiyeteleri İle Siberkondri Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesine Yönelik Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 13(33), 309-324. https://doi.org/10.21076/vizyoner.903964
Qazi, A., Qazi, J., Naseer, K., Zeeshan, M., Hardaker, G., Maitama, J. Z., & Haruna, K. (2020). Analyzing situational awareness through public opinion to predict adoption of social distancing amid pandemic COVID‐19. Journal of Medical Virology, 92(7), 849-855. https://doi.org/10.1002/jmv.25840
Singh, K., & Brown, R. J. (2014). Health-related Internet habits and health anxiety in university students. Anxiety, Stress and Coping, 27(5), 542-554. https://doi.org/10.1080/10615806.2014.888061
Soroya, S. H., Farooq, A., Mahmood, K., Isoaho, J., & Zara, S. E. (2021). From information seeking to information avoidance: Understanding the health information behavior during a global health crisis. Information Processing & Management, 58(2), 102440. https://doi.org/10.1016/j.ipm.2020.102440
Söyler, S., Biçer, İ., & Çavmak, D. (2021). Siberkondri Ciddiyeti Ölçeği Kısa Formu. İçinde Davranışsal Boyutlarıyla Sağlık. Ed. Seda Uyar, Ramazan Kıraç. Nobel Kitapevi. https://www.researchgate.net/publication/355904567_Siberkondri_Ciddiyeti_Olcegi_Kisa_Formu_CSS-12_Turkce_Gecerlik_ve_Guvenirlik_Calismasi
Srivastava, A., Bala, R., Srivastava, A. K., Mishra, A., Shamim, R., & Sinha, P. (2020). Anxiety, obsession and fear from coronavirus in Indian population: a web-based study using COVID-19 specific scales. International Journal of Community Medicine and Public Health, 7(11), 4570-4577. https://doi.org/10.18203/2394-6040.ijcmph20204763
Starcevic, V. (2017). Cyberchondria: challenges of problematic online searches for health-related information. Psychotherapy and Psychosomatics, 86(3), 129-133. https://doi.org/10.1159/000465525
Starcevic, V., & Berle, D. (2013). Cyberchondria: towards a better understanding of excessive health-related Internet use. Expert Review of Neurotherapeutics, 13(2), 205-213. https://doi.org/10.1586/ern.12.162
Starcevic, V., Schimmenti, A., Billieux, J., & Berle, D. (2021). Cyberchondria in the time of the COVID‐19 pandemic. Human Behavior and Emerging Technologies, 3(1), 53-62. https://doi.org/10.1002/hbe2.233
Şahan, F. U., & Purtul, S. (2023). Health Anxiety and eHealth Literacy as Predictors of Cyberchondria in Women. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(3), 454-461. https://doi.org/10.31067/acusaglik.1285876
Tanir, Y., Karayagmurlu, A., Kaya, İ., Kaynar, T. B., Türkmen, G., Dambasan, B.N., Meral, Y., & Coşkun, M. (2020). Exacerbation of obsessive compulsive disorder symptoms in children and adolescents during COVID-19 pandemic. Psychiatry Research, 293, 113363. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2020.113363
Tuna, D. C., Marakoğlu, K., & Körez, M. K. (2023). Üniversite öğrencilerinin siberkondri ve anksiyete düzeyleri ve ilişkili faktörler: Kesitsel bir çalışma. Turkish Journal of Family Practice, 27(2), 36-44. https://doi.org/10.54308/tahd.2023.96158
Wang, H., Xia, Q., Xiong, Z., Li, Z., Xiang, W., Yuan, Y., Liu, Y., & Li, Z. (2020). The psychological distress and coping styles in the early stages of the 2019 coronavirus disease (COVID-19) epidemic in the general mainland Chinese population: A web-based survey. Plos one, 15(5). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0233410
Wolf, M. S., Serper, M., Opsasnick, L., O'Conor, R. M., Curtis, L., Benavente, J. Y., Wismer, G., Batio, S., Eifler, M., Zheng, P., Russel, A., Arvanitis, M., Ladner, D., Kwasny, M., Persell, S.D., Rowe, T., Linder, J.A., & Bailey, S. C. (2020). Awareness, attitudes, and actions related to COVID-19 among adults with chronic conditions at the onset of the US outbreak: a cross-sectional survey. Annals of Internal Medicine, 173(2), 100-109. https://doi.org/10.7326/M20-1239
Yalçın, İ., Boysan, M., Eşkisu, M., & Çam, Z. (2022). Health anxiety model of cyberchondria, fears, obsessions, sleep quality, and negative affect during COVID-19. Current Psychology, 1-18. https://doi.org/10.1007/s12144-022-02987-2
Zheng, H., Sin, S. C. J., Kim, H. K., & Theng, Y. L. (2020). Cyberchondria: a systematic review. Internet Research, 31(2), 677-698. https://doi.org/10.1108/INTR-03-2020-0148

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi, Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Dilek Elçin
0009-0003-4146-9972
Türkiye

Esra Uluer
0009-0001-7608-7611
Türkiye

Derya Karakoç
0009-0004-4863-1415
Türkiye

Doğancan Çavmak ^*
0000-0002-3329-4573
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

19 Aralık 2023

Kabul Tarihi

27 Şubat 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 6 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA27CW64XR

APA

Elçin, D., Uluer, E., Karakoç, D., & Çavmak, D. (2024). Koronavirüs Takıntısı ile Siberkondri İlişkisinin İncelenmesi. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(3), 514-527. https://izlik.org/JA27CW64XR

AMA

1.Elçin D, Uluer E, Karakoç D, Çavmak D. Koronavirüs Takıntısı ile Siberkondri İlişkisinin İncelenmesi. JGEHES. 2024;6(3):514-527. https://izlik.org/JA27CW64XR

Chicago

Elçin, Dilek, Esra Uluer, Derya Karakoç, ve Doğancan Çavmak. 2024. “Koronavirüs Takıntısı ile Siberkondri İlişkisinin İncelenmesi”. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi 6 (3): 514-27. https://izlik.org/JA27CW64XR.

EndNote

Elçin D, Uluer E, Karakoç D, Çavmak D (01 Aralık 2024) Koronavirüs Takıntısı ile Siberkondri İlişkisinin İncelenmesi. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi 6 3 514–527.

IEEE

[1]D. Elçin, E. Uluer, D. Karakoç, ve D. Çavmak, “Koronavirüs Takıntısı ile Siberkondri İlişkisinin İncelenmesi”, JGEHES, c. 6, sy 3, ss. 514–527, Ara. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27CW64XR

ISNAD

Elçin, Dilek - Uluer, Esra - Karakoç, Derya - Çavmak, Doğancan. “Koronavirüs Takıntısı ile Siberkondri İlişkisinin İncelenmesi”. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi 6/3 (01 Aralık 2024): 514-527. https://izlik.org/JA27CW64XR.

JAMA

1.Elçin D, Uluer E, Karakoç D, Çavmak D. Koronavirüs Takıntısı ile Siberkondri İlişkisinin İncelenmesi. JGEHES. 2024;6:514–527.

MLA

Elçin, Dilek, vd. “Koronavirüs Takıntısı ile Siberkondri İlişkisinin İncelenmesi”. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 6, sy 3, Aralık 2024, ss. 514-27, https://izlik.org/JA27CW64XR.

Vancouver

1.Dilek Elçin, Esra Uluer, Derya Karakoç, Doğancan Çavmak. Koronavirüs Takıntısı ile Siberkondri İlişkisinin İncelenmesi. JGEHES [Internet]. 01 Aralık 2024;6(3):514-27. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27CW64XR

Genel Sağlık Bilimleri Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.

Koronavirüs Takıntısı ile Siberkondri İlişkisinin İncelenmesi

Koronavirüs Takıntısı ile Siberkondri İlişkisinin İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Examination of The Relationship Between Obsession with Coronavirus and Cyberchondria

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Proje Numarası

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster