Araştırma Makalesi

Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Pandemi Sonrası Tek Kullanımlık Ürünlere ve Çevreye Yaklaşımı

Cilt: 8 Sayı: 1 26 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Pandemi Sonrası Tek Kullanımlık Ürünlere ve Çevreye Yaklaşımı

Öz

Bu çalışma, tıp fakültesi öğrencilerinin çevre bilinci düzeylerini, tek kullanımlık plastiklere yönelik tutum ve davranışları ile COVID-19 pandemisi sonrası tüketim alışkanlıklarındaki değişiklikleri değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, elde edilen bulguların üniversitelerde sürdürülebilir tüketim politikaları oluşturulmasına katkı sağlaması hedeflenmiştir. Tanımlayıcı tipteki bu çalışmaya, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Tıp Fakültesinde öğrenim gören 217 öğrenci katılmıştır. Veri toplama aracı olarak literatür taraması ile oluşturulmuş anket formu kullanılmış, öğrencilerin sosyo-demografik özellikleri, pandemi sonrası tüketim alışkanlıkları ve çevre bilinci ile ilgili bilgi, tutum ve davranışları değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde Mann Whitney U testi ve tanımlayıcı istatistik yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmaya katılan öğrencilerin %27.6’sı pandemi sonrası tek kullanımlık plastik ürün kullanımının arttığını, %75.1’i internet alışveriş sıklığının yükseldiğini, %67.3’ü ise paket servis kullanımının arttığını belirtmiştir. Kız öğrencilerin çevresel tutum ve davranış puanları erkek öğrencilere göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.05). Kentsel bölgede yaşayan öğrencilerin bilgi düzeyleri kırsalda yaşayanlara göre daha yüksek saptanmıştır (p<0.05). Tıp fakültesi öğrencilerinin çevresel farkındalık düzeylerinin artırılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Özellikle tek kullanımlık plastiklerin çevresel ve sağlık üzerindeki etkilerine dair farkındalığın artırılması, müfredata çevre sağlığına yönelik derslerin eklenmesi ve sıfır atık politikalarının teşvik edilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Pandemik, Plastikler, Sürdürülebilir Gelişme, Atık İdaresi, Tıp Öğrencileri.

Proje Numarası

1919B012306977

Kaynakça

  1. Alanazi, N. M., Alshanbari, N. H., Roushdy, H. M., Alnshbah, Y. I., Barnawi, E. A., Almatrafi, N. M., Felemban, R., Al Shahrani, Z. M., Burhan, N., El-Saed, A., & Alanazi, K. H. (2025). Epidemiology of notifiable outbreaks in different hospital units in Saudi Arabia: A national descriptive study. Journal of Infection and Public Health, 18(3), 102678. https://doi.org/10.1016/j.jiph.2025.102678
  2. Bloodhart, B., Maibach, E., Myers, T., & Zhao, X. (2015). Local climate experts: The influence of local TV weather information on climate change perceptions. PloS one, 10(11), e0141526. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0141526
  3. Boekels, R., Nikendei, C., Roether, E., Friederich, H. C., & Bugaj, T. J. (2023). Climate change and health in international medical education–a narrative review. GMS Journal for Medical Education, 40(3), Doc37. https://doi.org/10.3205/zma001619
  4. Borlu, A., Coşkun Aslan, T., Durmus, H., Öner, N., & Tat, A. N. (2024). What do medical students know about sustainable development?. International Journal of Sustainability in Higher Education, 25(7), 1516-1533. https://doi.org/10.1108/IJSHE-11-2023-0532
  5. Broomell, S. B., Budescu, D. V., & Por, H.-H. (2015). Personal experience with climate change predicts intentions to act. Global Environmental Change, 32, 67-73. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2015.03.001
  6. Čapienė, A., Rūtelionė, A., & Adamonienė, R. (2024). Consumer engagement in sustainable consumption: do demographics matter?. Engineering Management in Production and Services, 16(2), 90-103. https://doi.org/10.2478/emj-2024-0015
  7. Choi, E.-H., Lee, H., Kang, M.-J., Nam, I., Moon, H.-K., Sung, J.-W., Eu, J.-Y., ve Lee, H.-B. (2022). Factors affecting zero-waste behaviours of college students. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(15), 9697. https://doi.org/10.3390/ijerph19159697
  8. Demir, G., Babaoğlu, Ü. T., & Pehlivan, E. (2022). Geleceğin hekim adaylarının çevre davranışı ve etkileyen bazı faktörlerin incelenmesi. Journal of University Research, 5(3), 296-304. https://doi.org/10.32329/uad.1131960
  9. Dünya Sağlık Örgütü. (2021). Air quality, energy and health. Technical Report. https://www.who.int/health-topics/air-pollution#tab=tab_1 (15.11.2025)
  10. Graulich, K., Köhler, A., Löw, C., Sutter, J., Watson, D., Mehlhart, G., Egebæk, K. R., Bilsen, V., Bley, F., Manshoven, S., Xhelili, A., Mortensen, L. F., & Tange, I., L. (2021). Impact of COVID-19 on single-use plastics and the environment in Europe. European Environment Agency: Boeretang, Belgium, 22. https://l24.im/7XfrmJx

Kaynak Göster

APA
Zeybek, M., Özbaş, B., & Babaoğlu, Ü. T. (2026). Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Pandemi Sonrası Tek Kullanımlık Ürünlere ve Çevreye Yaklaşımı. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, 8(1), 89-103. https://izlik.org/JA73BR87BM
AMA
1.Zeybek M, Özbaş B, Babaoğlu ÜT. Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Pandemi Sonrası Tek Kullanımlık Ürünlere ve Çevreye Yaklaşımı. JGEHES. 2026;8(1):89-103. https://izlik.org/JA73BR87BM
Chicago
Zeybek, Miray, Baran Özbaş, ve Ülken Tunga Babaoğlu. 2026. “Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Pandemi Sonrası Tek Kullanımlık Ürünlere ve Çevreye Yaklaşımı”. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi 8 (1): 89-103. https://izlik.org/JA73BR87BM.
EndNote
Zeybek M, Özbaş B, Babaoğlu ÜT (01 Nisan 2026) Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Pandemi Sonrası Tek Kullanımlık Ürünlere ve Çevreye Yaklaşımı. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi 8 1 89–103.
IEEE
[1]M. Zeybek, B. Özbaş, ve Ü. T. Babaoğlu, “Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Pandemi Sonrası Tek Kullanımlık Ürünlere ve Çevreye Yaklaşımı”, JGEHES, c. 8, sy 1, ss. 89–103, Nis. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73BR87BM
ISNAD
Zeybek, Miray - Özbaş, Baran - Babaoğlu, Ülken Tunga. “Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Pandemi Sonrası Tek Kullanımlık Ürünlere ve Çevreye Yaklaşımı”. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi 8/1 (01 Nisan 2026): 89-103. https://izlik.org/JA73BR87BM.
JAMA
1.Zeybek M, Özbaş B, Babaoğlu ÜT. Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Pandemi Sonrası Tek Kullanımlık Ürünlere ve Çevreye Yaklaşımı. JGEHES. 2026;8:89–103.
MLA
Zeybek, Miray, vd. “Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Pandemi Sonrası Tek Kullanımlık Ürünlere ve Çevreye Yaklaşımı”. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 8, sy 1, Nisan 2026, ss. 89-103, https://izlik.org/JA73BR87BM.
Vancouver
1.Miray Zeybek, Baran Özbaş, Ülken Tunga Babaoğlu. Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Pandemi Sonrası Tek Kullanımlık Ürünlere ve Çevreye Yaklaşımı. JGEHES [Internet]. 01 Nisan 2026;8(1):89-103. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73BR87BM