X ili X ilçesinde yaşayan 18 yaş ve üzeri gebe kadınların depresyon riski sıklığının ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmada X ili X ilçesinde yaşayan 18 yaş ve üzeri gebe kadınlarda depresyon riski sıklığının belirlenmesi ve depresyon riski ile ilişkisi olabilecek faktörlerin ortaya konması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Araştırma kesitsel türdedir. Araştırmanın yapılabilmesi için etik kurul izni alınmıştır. Araştırmaya yazılı ve sözlü onam veren 330 gebe kadın dâhil edilmiştir. Araştırmada veri toplama formu olarak yapılandırılmış bir anket ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) kullanılmıştır. Verilerin özetlenmesinde aritmetik ortalama±standart sapma, ortanca (min-max), frekans dağılımları ve yüzdelikler kullanılmıştır. Veriler arası ilişkiler Ki-kare testi, Pearson korelasyon katsayısı ve Binary lojistik regresyon ile araştırılmıştır. İstatistiksel olarak p’nin 0.05’ten küçük olduğu durumlar anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Gebe kadınların yaş ortalaması 27.77±5.08; %98.5’i evli ve %20’si eşiyle akraba idi. Kadınların %30.3’ü daha önce düşük yapmıştı ve %19’unun olumsuz doğum öyküsü mevcuttu. Kadınların %18.5’i BDÖ’den 17 ve üzeri puan almıştı ve depresyon riskine sahipti. Artan yaş, artan eş yaşı, eş ile akraba olma, gebelik sayısı, evdeki çocuk sayısı, daha önce düşük yapmış olma, daha önce olumsuz doğum öyküsü bulunması, mevcut gebeliği istememe, mevcut gebeliği sonlandırmayı düşünmüş olma, kronik hastalık sahibi olma, hayatının herhangi bir döneminde psikiyatrik ilaç kullanmış olma, gebelik sırasında eşinden yeterince ilgi görmediğini düşünme ve gebelik sırasında sağlık sorunu yaşama değişkenleri depresyon riskiyle ilişkili bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Araştırmamız sonucunda gebe kadınlarda depresyonun yaygın olarak görülen bir sorun olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Gebelik,Depresyon riski,Beck Depresyon Ölçeği

Kaynakça

1. 1. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. Fifth Edition. American Psychiatric Association. 2013.
2. 2. WHO. 2017. Depression and Other Common Mental Disorders. Geneva, Switzerland.
3. 3. Önen FR, Kaptanoğlu C, Seber G. Kadınlarda depresyonun yaygınlığı ve risk faktörlerle ilişkisi. Kriz Dergisi. 2002; 3: 103-118.
4. 4. American Pregnancy Assosiation. Depression During Pregnancy: Signs, Symptoms, and Treatment. https://americanpregnancy.org/pregnancy-health/depression-during-pregnancy/ (Erişim tarihi: 05.12.2019)
5. 5. Stewart D. Depression during pregnancy . Can Fam Physician. 2005; 51: 1061-1063.
6. 6. Muzik M, Marcus SM, Heringhausen JE, Flynn HA. When depression complicates child bearing: Guidelines for screening and treatment during antenatal and postpartum obstetric care. Obstet Gynecol Clin North Am. 2009; 36: 771-788.
7. 7. Parry BL, Newton RP. Chronobiological basis of female-specific mood disorders. Neuropsychopharmacology. 2001;25(S5): 102-108.
8. 8. Okanlı A, Tortumluoğlu G, Kırpınar İ. Gebe kadınların ailelerinden aldıkları sosyal destek ile problem çözme becerileri arasındaki ilişki. Anadolu Psikiyatri Dergisi. 2003; 4(2): 98-105.

9. 9. Faisal-Cury A, Rossi Menezes P. Prevalence of anxiety and depression during pregnancy in a private setting sample. Arch Womens Ment Health. 2007; 10: 25-32.
10. 10. Diego MA, Field T, Hernandez-Reif M, Schanberg S, Kuhn C, Gonzalez-Quintero V. Prenatal depression restricts fetal growth. Early Hum Dev. 2009; 85: 65-67.
11. 11. WHO. Maternal Mental Health. https://www.who.int/mental_health/maternal-child/maternal_mental_health/en/ (Erişim tarihi: 21.11.2019)
12. 12. Orr ST, Blazer DG, James SA, Reiter JP. Depressive symptoms and indicators of maternal health status during pregnancy. J Womens Health. 2007; 16: 535-542.
13. 13. Bulut A, Yiğitbaş Ç. Gebelerde depresyonla ilişkili sosyodemografik özellikler. Jinekoloji - Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi. 2018; 15(1): 5-9.
14. 14. Beck AT, Ward CH, Mendelson M, Mock J, Erbaugh J. An inventory for measuring depression. Archives Of General Psychiatry. 1961; 4: 561-571.
15. 15. Hisli N. Beck depresyon envanterinin üniversite öğrencileri için geçerliliği, güvenilirliği. J. Psychol. 1989; 7: 3-13.
16. 16. Alpar R. Spor, Sağlık ve Eğitim Bilimlerinden Örneklerle Uygulamalı İstatistik ve Geçerlik-Güvenirlik. 3. Baskı. Ankara; Detay Yayıncılık. 2014.
17. 17. Gotlib IH, Whiffen VE, Mount JH, Milne K, Cordy NI. Prevalence rates and demographic characteristics associated with depression in pregnancy and the postpartum. J Consult Clin Psychol. 1989; 57: 269 -274.
18. 18. Da Costa D, Larouche J, Dritsa M, Brender W. Psychosocial correlate of prepartum and postpartum depressed mood. J Affect Disord. 2000; 59: 31-40.
19. 19. Johanson R, Chapman G, Murray D, Johnson I, Cox J. The North Staffordshire Maternity Hospital prospective study of pregnancy-associated depression. J Psychosom Obstet Gynaecol. 2000; 21: 93-97.
20. 20. O’Hara MW. Social support, life events, and depression during pregnancy and the puerperium. Arch Gen Psychiatry. 1986; 43: 569 -573.
21. 21. Dayan J, Creveuil C, Herlicoviez M, Herbel C, Baranger E, Savoye C et al. Role of anxiety and depression in the onset of spontaneous preterm labor. Am J Epidemiol. 2002; 155: 293-301.
22. 22. Bennett HA, Einarson A, Taddio A, Koren G, Einarson TR. Prevalence of Depression During Pregnancy: Systematic Review. The American College of Obstetricians and Gynecologists. 2004; 103: 698-709.
23. 23. Kapan M, Yanıkkerem E. Kırsal ve kentsel alanda yaşayan gebelerin depresyon, yalnızlık ve şiddete maruz kalma durumları. TAF Prev Med Bull. 2016; 15: 431-439.
24. 24. Dağlar G, Nur N. Gebelerin stresle başa çıkma tarzlarının anksiyete ve depresyon düzeyi ile ilişkisi. Cumhuriyet Tıp Derg. 2014; 36: 429-441.
25. 25. İşcan G, İşcan SC, Koç EM, Karçaaltıncaba D. Sosyodemografi̇k ve obstetri̇k özelli̇kleri̇n gebeli̇k depresyonuna etkisi. SDÜ Tıp Fak Derg. 2018:25:429-435.
26. 26. Kaya Zaman F, Özkan N, Toprak D. Gebelikte depresyon ve anksiyete. Konuralp Tıp Dergisi. 2018; 10: 20-25.
27. 27. Tunç S, Yenicesu O, Çakar E, Özcan H, Pekçetin S, Danışman N. Antenatal dönemde anksiyete ve depresyonun görülme sıklığı ve ilişkili faktörler. The Journal of Gynecology-Obstetrics and Neonatology. 2012; 9: 1431-1435.