Gastronomi Eğitiminde Sanal Gerçeklik Teknolojilerinin Kullanımına Yönelik Gastronomi Akademisyenlerinin Görüşlerinin İncelenmesi

Öz

Sanal gerçeklik teknolojileri günümüzün hızla gelişen teknolojilerinden birisidir. Özel sektörde tehlike içeren ve yüksek maliyet gerektiren eğitimlerin sanal gerçeklik teknolojisiyle verildiği görülmektedir. Bununla şirketler tehlikelerden ve ekonomik masraflardan büyük oranda kaçınabilmektedir. Faydaları görülen bu teknolojilerin okullarda verilen eğitimlerde de kullanılabilirliği birçok alanda araştırılmaktadır. Bu nedenle, çalışmanın amacı gastronomi alanında sanal gerçeklik teknolojilerinin kullanılmasına yönelik gastronomi akademisyenlerinin görüşlerini ortaya çıkarmak ve incelemektir. Çalışmada Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü’ nde eğitim veren gastronomi akademisyenlerine Lost Recipes adlı sanal gerçeklik uygulaması denetilerek görüşleri ele alınmıştır. Bulgulara göre negatif yönleri bulunsa da tekrarlanabilme özelliği, eğlendirici olması, ilgi çekmesi, keyif vermesi ve mutfak uygulamalarında giriş davranışları oluşturarak mutfağa alıştırmaya imkan tanıması gibi pozitif yanları da bulunmaktadır. Bu nedenle sanal gerçekliğin pozitif yanlarının negatif yanlarına göre daha ön planda olması ve akademisyenlerin bu teknolojilere sıcak baktığı görülmektedir. Sonuç olarak gastronomi eğitiminde sanal gerçeklik teknolojilerinin kullanılmasında gastronomi akademisyenlerinin görüşlerinin olumlu yönde olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sanal Gerçeklik Teknolojisi
• Artırılmış Gerçeklik
• Gastronomi
• Gastronomi Eğitimi

Examining the Opinions of Gastronomy Academicians on the Use of Virtual Reality Technologies in Gastronomy Education

Öz

Virtual reality technologies are among the rapidly developing technologies of today. It is observed that trainings involving danger and high costs in the private sector are conducted using virtual reality technology. With this, companies can largely avoid dangers and economic expenses. The applicability of these beneficial technologies in educational settings is being researched in various fields. Therefore, the aim of this study is to reveal and examine the opinions of gastronomy academics on the use of virtual reality technologies in the field of gastronomy. In the study, the opinions of gastronomy academics teaching at the Department of Gastronomy and Culinary Arts at Çanakkale Onsekiz Mart University were gathered by having them test the virtual reality application called Lost Recipes. According to the findings, although there are some negative aspects, there are also positive aspects such as the ability to be repeated, being entertaining, attracting attention, being enjoyable, and enabling acclimatization to the kitchen by forming initial behaviors in culinary practices. Therefore, it is seen that the positive aspects of virtual reality are more prominent compared to the negative aspects, and academics have a favorable view of these technologies. As a result, it has been determined that gastronomy academics have a positive opinion on the use of virtual reality technologies in gastronomy education.

Anahtar Kelimeler

• Virtual Reality Technology
• Augmented Reality
• Gastronomy
• Gastronomy Education

Kaynakça

1. Aksoy, T. (2021). Okul öncesi dönemdeki çocukların eğitiminde teknoloji kullanımına ilişkin öğretmen görüşleri. Temel Eğitim, (11), 30-38.
2. Alpaslan, M. (2020). Öğretim üyelerinin özel yeteneklilerin eğitiminde uzaktan eğitimin kullanımına yönelik görüşleri. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(1), 126-147.
3. Aslan, R., & Erdoğan, S. (2017). 21. Yüzyılda hekimlik eğitimi: sanal gerçeklik, artırılmış gerçeklik, hologram. Kocatepe Veterinary Journal, 10(3), 204-212.
4. Avcı, Ü., Kula, A., & Haşlaman, T. (2019). Öğretmenlerin öğrenme-öğretme sürecine entegre etmek istedikleri teknolojilere ilişkin görüşleri. Acta Infologica, 3(1), 13-21.
5. Aydoğan, M. (2017). Meslek liselerinde görev yapan öğretmenlerin eğitimde teknoloji kullanımına ilişkin tutumları (Yüksek Lisans Tezi). Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Denizli.
6. Bülbül, H., & Ersöz, B. (2022). Eğitimde yapay zekâ sanal gerçeklik ve sanal evren (Metaverse). Yapay zekâ ve büyük veri kitap serisi (4. Baskı, s. 149-183) içinde. Nobel Akademik Yayıncılık.
7. Çavaş, B., Çavaş, P. H. ve Can, B. T. (2004). Eğitimde sanal gerçeklik. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 3(4), 110-116.
8. Çelik, C., Çelik, B., & Alpaslan, M. M. (2021). Fen bilimleri öğretmen adaylarının derste teknoloji kullanımına yönelik eğilimleri. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 503-519.

9. Çelikcan, U. (2022). Eğitimde ve tıpta sanal gerçeklik uygulamaları: Geçmişten geleceğe uzanan bir inceleme. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 13(2), 235-251.
10. Dikyol, D. Ç., & İşbilen, E. Ş. (2019). Tarih öğretiminde yeni bir kavram: Sanal tarihsel mekân. Toplum Bilimleri Dergisi, 25, 233-248.
11. Erden, M. K., & Uslupehlivan, E. (2020). Eğitimde teknoloji kullanımının bugünü ve geleceğine ilişkin öğretmen adaylarının düşüncelerinin incelenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 109-126.
12. Ferhat, S. (2016). Dijital dünyanın gerçekliği, gerçek dünyanın sanallığı bir dijital medya ürünü olarak sanal gerçeklik. Trt Akademi, 1(2), 724-746.
13. Girgin, G. K., & Demir, Ö. (2023). Türkiye’deki gastronomi ve mutfak sanatları eğitimine genel bir bakış. Journal of gastronomy, hospitality and travel (Online).
14. İçten, T. ve Bal, G. (2017). Artırılmış gerçeklik üzerine son gelişmelerin ve uygulamaların incelenmesi. Gazi University Journal of Science Part C: Design and Technology, 5(2), 111-136.
15. İpek, S. A. (2022). Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin mobil artırılmış gerçeklik uygulamalarının eğitimde kullanılmasına ilişkin görüşlerinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aksaray.
16. Kapucu, M. S., & Yıldırım, İ. (2019). Türkiye'de sanal ve artırılmış gerçeklik üzerine eğitimde yapılan çalışmalara ilişkin metodolojik bir inceleme. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (73), 26-46.
17. Karataş, S., Yılmaz, A., Kapanoğlu, G., & Meriçelli, M. U. R. A. T. (2016). Öğretmenlerin sanal müzelere dair görüşlerinin incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 112-125.
18. Kavlak, E. E., & Birhanlı, A. (2023). Fen öğretiminde yenilikçi bir yöntem olarak sanal laboratuvarların kullanımı. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal, 9(2), 38-51.
19. Kaya, E. (2022). Erişim adresi: https://cahitcengizhan.com/sanal-ortam-ve-sanal-iliskiler/#:~:text=Sanal%20ortam%2C%20insanlar%C4%B1n%20y%C3%BCz%20y%C3%BCze,elektronik%20ortamda%20ileti%C5%9Fim%20kurmay%C4%B1%20ama%C3%A7lar.
20. Köse, N., & Yengin, D. (2018). Dijital pazarlamadan fijital pazarlamaya geçişe örnek olarak artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik uygulamalarının pazarlama üzerindeki katkılarının incelenmesi. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 10(1), 77-111.
21. McCloy, R. ve Stone, R. (2001). Virtual reality in surgery. British Medical Journal, 323(7318), 912-915.
22. Narin, H., Akpınar, E., & Özbaş, B. Ç. (2022). Tarih öğretimine yönelik sanal gerçeklik uygulamasının geliştirilmesi ve değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (59), 626-650.
23. Özdemir, O., Erbaş, D., & Özkan, Ş. Y. (2019). Özel eğitimde sanal gerçeklik uygulamaları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 20(2), 395-420.
24. Özodaışık, M. (2019). Z nesli ve iletişim sorunları. Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Uluslararası Hakemli Dergisi, 27 (4), 113-136.
25. Riva, G., Malighetti, C., Chirico, A., Di Lernia, D., Mantovani, F., & Dakanalis, A. (2020). Virtual reality. Rehabilitation interventions in the patient with obesity, 189-204.
26. Sarıoğlu, S. (2021). Artırılmış gerçeklik eğitiminin fen bilimleri öğretmenlerinin artırılmış gerçeklik uygulamalarına yönelik tutumlarına etkisi. Fen Matematik Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 4(1), 16-28.
27. Seyrek, M., Yıldız, S., Emeksiz, H., Şahin, A., & Türkmen, M. T. (2024). Öğretmenlerin eğitimde yapay zekâ kullanımına yönelik algıları. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 11(106), 845-856.
28. Slice Bread Animation (2023). https://sbanimation.com/case-studies/vr-training-for-cooks/
29. Somyürek, S. (2014). Öğretim sürecinde z kuşağının dikkatini çekme: artırılmış gerçeklik. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 4(1), 63-80.