Interculturalism in Contemporary Teaching in Kosovo

Öz

Abstract History tells us that education itself does not educate people. Education is the path to professionals, but not a road, which necessarily leads to man, which necessarily leads to a person who has a sense and a sense of values of life and values in general. Kosovo's framework program plan is divided into general subjects, and in the 'national' special subjects for communities. These subjects are language, history, art and music. National cases for Kosovo Turks and Bosniaks have been developed by experts from relevant communities. But for Roma, Ashkali and Egyptian communities, curricula of national subjects have not been developed, making them feel that the development of their identity is threatened. Kosovo is making efforts to implement a model of intercultural education, which is a very important model for the world as well. Based on the Constitution of the Republic of Kosova which entered into force in 2008, communities have equal rights, and are even more favored in some municipalities where some of the communities are centered. The Turkish community is located mainly in several municipalities of Kosova, one of the municipalities such as Mamusha in the region of Prizren is mostly populated by the Turkish community. The development of intercultural sensitivity, describes the stages that people pass through when confronted with other cultures. The elaboration of the treatment of cultural differences is developed by the stadium of denial of the existence of differences, namely extreme ethnocentrism, the stadium of observation and acceptance of cultural differences.

Anahtar Kelimeler

• culture,
• different,
• interculturalism,
• multicultural,
• teaching.

Kosova’da Çağdaş Öğretimde Kültürlerarasılık

Öz

Özet Tarih bize eğitimin tek başına insanları eğitmediğini söylüyor. Eğitim, meslek uzmanlığına giden bir yoldur, ancak yaşamın değerlerinin ve genel olarak değerlerin anlam ve duygusuna sahip olan kişiye mutlaka götüren bir yol değildir. Kosova Çerçeve Müfredatı, genel konulara ve topluluklar için özel “ulusal” derslere ayrılmıştır. Bu dersler dil, tarih, sanat ve müziktir. Kosovalı Türkler ve Boşnaklar için ulusal dersler ilgili topluluklardan uzmanlar tarafından geliştirilmiştir. Ancak Roman, Aşkali ve Mısırlı topluluklar için ulusal ders müfredatları geliştirilmemiştir, bu da onlara kimliklerinin gelişiminin tehdit altında olduğunu hissettirmektedir. Kosova, dünya için çok önemli bir model olan kültürlerarası eğitim modelini hayata geçirmek için çaba sarf ediyor. 2008 yılında yürürlüğe giren Kosova Cumhuriyeti Anayasasına göre, topluluklar eşit haklara sahiptir ve bazı toplulukların yoğunlaştığı bazı belediyelerde daha da fazla tercih edilmektedir. Türk toplumu esas olarak Kosova'nın bazı belediyelerinde bulunmaktadır, Prizren bölgesindeki Mamuşa gibi belediyelerden biri esas olarak Türk toplumundan oluşmaktadır. Kültürlerarası duyarlılığı geliştirmek, insanların diğer kültürlerle karşılaştıklarında geçirdikleri aşamaları tanımlar. Kültürel değişimin ele alınması, değişimin varlığının inkar edilmesi aşamasından yani aşırı etnosentrizm, kültürel değişimin gözlemlenmesi ve kabul edilmesi aşamasından gerçekleşir.

Anahtar Kelimeler

• kultur,
• farkli,
• kulturlerarasilik,
• çok kulturlu,
• ogretim.

Kaynakça

1. Ahmeti, Muhidin. E drejta e jetës në shkollë, Takvim, Sarajevo 1999
2. Carmen, Marina. Gheorghiu, Intercultural education – Analysis, Florya Chronicles of Political Economy, 2017, p. 71-104
3. Europian Union for Kosovo, Menaxhimi i Arsimit Parauniversitar në, KEEN, Prishtinë, 2018
4. Gheorghiu, Marina Carmen. Intercultural education – Analysis, Florya Chronicles of Political Economy, 2017, p. 71-104
5. Gixhari, Aurora. Metodat e efektive të komunikimit në mësimdhënie, Botimet Streha, Tirana, 2016
6. Group of Authors, Të kuptuarit e arsimit interkulturor, Teacher Training Manual, Belgrade 2007
7. Group of Authors. Spektri, Rozafa, Prishtinë, 2006, p. 141
8. IGE, Gjuhët e para të fëmijëve të përkrahen – një detyrë qendrore e arsimit public, IGE! Interessen Gemeinscha ft Erstsprachen, Zyrich, 2009, p.30

9. Kurrikula bërthamë për klasën përgatitore dhe arsimin fillor të Kosovës (klasat 0, I, II, III, IV dhe V), MASHT, Pristina, 2016, p. 51
10. Ligji NR. 03/L-047, Për Mbrojtjen dhe Promovimin e të Drejtave të Komuniteteve dhe Pjesëtarëve të Tyre në Republikën e Kosovës, Kuvendi i republikës së Kosovës, Prishtinë, 2008, Neni. 8
11. Multikulturalizmi dhe marrëdhëniet Ndëretnike në Arsim, UNICEF, Skopje, 2009, p. 18
12. Murati, Xheladin. Pedagogjia e përgjithshme, Logos-A, Shkup, 2004
13. Osmani, Fatbi. Interkulturalizmi dhe Arsimi, SUT, manuscript from lectures in SUT, 2010, p. 72
14. Përfshirja e fëmijëve të komuniteteve rom, ashkali dhe egjiptian në arsimin parafillor dhe fillor, KEC, Prishtinë, 2015, p. 12
15. Polat Tania. & Barka, Soner Ogay. Multiculturalism and Intercultural Education: A Comparative Study with a Sample of Swiss and Turkish Candidate Teachers. World Applied Sciences Journal, 2012, p. 1180-1189
16. Politika lokale në komunitetet multietnike, KIPRED & SOROS, Pristina September, 2009
17. Qasja e komuniteteve në arsimin parauniversitar në Kosovë, OSBE, Prishtinë, 2018, p. 12
18. Şekerci, Hanifi. & Cihangir, Dogan , M. An analysis of prospective primary school teachers, Electronic Journal of Social Sciences, 2020, p. 1170-1184
19. Strategjia për integrimin e komuniteteve rom, shkali dhe egjiptian në Kosovë, Komponentë e edukimit, MASHT, Prishtinë, 2007
20. Strategjia për përfshirjen e komuniteteve rom dhe ashkali në shoqërinë kosovare 2017-2021, MASHT, Prishtinë, 2017
21. Të dhëna mbi arsimin - Shënime statistikore 2010/20211, MASHT, Prishtinë, 2011
22. Të dhëna mbi arsimin parauniversitar - Shënime statistikore 2020/2021, MASHT, Prishtinë, 2021
23. The Constitution of the Republic of Kosovo, Entered into force, 15 june 2008
24. Wereszczyńska, Katarzyna. Importance of and need for intercultural education according to students: future teachers, Polish Journal of Educational Studies, 2018, p. 212-228
25. Zylfiu, Nijazi. Didaktika, The University of Pristina, Pristina, 2004, p. 17
26. https://www.consilium.europa.eu/en/meetings/eycs, Council of the European Union, 7 july 2020