Okul Öncesi Eğitime Devam Eden 60-72 Aylık Çocukların Uzay ile İlgili Düşüncelerinin İncelenmesi

Öz

Okul öncesi dönemde çocukların ilgi alanları çok geniştir. Uzay ise okul öncesindeki çocukların ilgisini çeken konulardan bir tanesidir. Bu kapsamda çalışmanın amacı, okul öncesine devam eden 60-72 aylık çocukların uzay ile ilgili düşüncelerinin sanat temelli eğitim araştırması yoluyla incelenmesidir. Veriler çocuklara “Uzay ile ilgili resim çizebilir misin?” yönergesine karşılık çizdikleri resimler, resimlerle ilgili bireysel görüşmeler ve bu resimlerle ilgili açıklamalar içeren odak grup görüşmesi ile toplanmıştır. Veriler MAXQDA programına aktarılmış ve açık kodlama yolu ile analizleri yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, İstanbul Güngören ve Bağcılar’da bulunan iki orta ölçekli okul öncesi kurumdan 17 ve 20 çocuk olmak üzere toplam 37 çocuk oluşturmaktadır. Analizler sonucunda uzay ile ilgili çizilen resimler, kullanılan renkler ve geometrik şekiller açısından değerlendirilmiş, büyük çoğunluğunun uzay aracı ve astronota yer verdiği görülmüştür. Elde edilen bulgular çocukların gerek medya araçları gerekse ailelerin kendilerine sağladıkları imkanla uzay konusunda bir önbilgilerinin olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Okul Öncesi
• Uzay
• Sanat
• Astronot
• Gezegen
• Uzay Aracı

Investigation of 60–72-Months Children’s Perceptions of Space: Art-Based Research

Öz

Preschool children have a wide range of interests. Space is one of the topics that attract the interest of preschool children. In this context, the aim of the study was to examine the thoughts of 60-72-month-old preschool children about space through art-based educational research. The data were collected through the pictures drawn by the children in response to the instruction "Can you draw a picture about space?", individual interviews about the pictures, and a focus group interview including explanations about these pictures were also among data collection tools. The data were transferred to the MAXQDA program and analyzed through open coding. The study group consisted of 37 children (17 and 20 children) from two medium-sized preschool institutions in Istanbul. 37 preschool children participated in the study, in which definitions and opinions about space were obtained, and the data analyzed were grouped under 5 headings. These are galaxy, colors, life in space, shapes, and other categories. The findings obtained show that it was observed that the majority of the children included spacecraft and astronaut. At the same time, it has been determined that children have a prior knowledge about the place through both media tools and the opportunities provided to them by their families.

Anahtar Kelimeler

• Preschool
• Space
• Art
• Astronaut
• Planet
• Spacecraft

Kaynakça

1. Aksan, Z., & Çelikler, D. (2017). Okul öncesi çocuklara astronomi eğitimi: uzay ve gezegenler. Kafkas Universitesi. Sosyal Bilimler Enstitu, (20), 347-359.
2. Ayvacı, H. Ş. (2010). Okul öncesi dönem çocuklarının bilimsel süreç becerilerini kullanma yeterliliklerini geliştirmeye yönelik pilot bir çalışma. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 4(2), 1-24.
3. Ayvacı, H. Ş., Bülbül, S., Özbek, D., & Ünal, S. (2018). Zihinsel modellerin değişimine yönelik bir çalışma: Uzay kavramı. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 1355-1391.
4. Dağlıoğlu, A. (2021). İkonografik görsellerin anlam ve sembolleri üzerine sanat temelli eğitim araştırma yöntemi: a/r/tografi(Doctoral dissertation, Anadolu University (Turkey)).
5. Demirci, V. (2022). Erken çocukluk döneminde oyun temelli etkinliklerin çocuklarda astronomi kavramlarının gelişimine etkisi(Doctoral dissertation, Kastamonu Üniversitesi).
6. Duran, M. (2023). Okul öncesi dönemdeki çocukların uzay-zaman kavramlarına ilişkin algıları ve bilgilenme kaynakları. Milli Eğitim Dergisi, 52(238), 681-710.
7. Güler, T., & Akman, B. (6). 6 yaş çocuklarının bilim ve bilim insanı hakkındaki görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(31), 55-66.
8. Güneş, N., Aksoy, Ş., & Özsoy, V. (2022). Sanat temelli bir araştırma yöntemi: Yaşayan sorgulama olarak A/r/tografi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(1), 291-303.

9. Kahraman, Ö. G., & Ceylan, Ş. (2015). Bilimi yaratan duygu: Çocukların fen ve doğaya ilişkin konulardaki bilgi ve merakları. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 19(1), 207-230.
10. Küçük, A., & Şimşek, C. L. (2017). What do preschool children know about space? Sakarya University Journal of Education, 7(4), 730-738.
11. Onbaşılı, Ü. İ., & Kabadayı, G. S. (2019). Okul öncesi dönemde çocukların astronomi konusunda temel kavramlarla ilgili bilgilerinin incelenmesi. Turkish Journal of Primary Education, 4(2), 85-97.
12. Saçkes, M., & Korkmaz, H. (2015). Anaokulu çocuklarının dünyanın şekline ilişkin zihinsel modelleri. İlköğretim Online, 14(2), 734-743.
13. Yıldırım,A.,& Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (5.baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık. Yılmaz, M., & Çakmak, N. (2020). Ortaokul beşinci sınıf öğrencilerinin yazılı anlatımlarında ve resimlerinde kütüphane algıları. Türk Kütüphaneciliği, 34(4), 744-772.
14. Wood, D. J. (2005). How children think and learn: The social context of cognitive development (2nd ed.). Oxford: Blackwell.