Sivil Toplum Kuruluşlarının Değerler Eğitimindeki Rolüne İlişkin Öğrenci Görüşleri

Öz

Bu araştırmada, sivil toplum kuruluşlarının değerler eğitimindeki rolüne ilişkin öğrenci görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, temel nitel araştırma deseninde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim öğretim yılının bahar döneminde, Gümüşhane ve Sakarya illerinde bulunan iki farklı ortaokulda öğrenimlerine devam eden ve kolay ulaşılabilir durum örneklemesiyle seçilen 35 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen açık uçlu soru formu kullanılmış ve elde edilen veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Veri analizinin ardından verilerin; “değerler eğitimindeki yeri”, “değerler eğitimine katkı”, “değerler eğitiminde günlük yaşam”, “değerler eğitiminde görev” ve “değerler eğitiminde tasarı” olmak üzere beş farklı temada toplandığı tespit edilmiştir. Araştırmada ulaşılan bulgular neticesinde sivil toplum kuruluşlarının değerler eğitimine daha çok bilgi, bilinç ve farkındalık oluşturma noktasında katkı sağladığı saptanmıştır. Bunun yanında, bazı öğrencilerin sivil toplum kuruluşlarının değerler eğitimine yönelik yetersiz olduklarını vurguladıkları ve daha aktif olmalarını bekledikleri sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sivil toplum kuruluşu
• STK
• Değerler eğitimi
• Öğrenci görüşü

Student Opinions about the Role of Non-Governmental Organizations in Values Education

Öz

In this study, it was aimed to determine students’ opinions about the role of non-governmental organizations in values education. The study was conducted as a basic qualitative research design. The study group of the research consisted of 35 students who continued their education in two different secondary schools in Gümüşhane and Sakarya provinces in the spring semester of the 2022-2023 academic year and were selected through easily accessible case sampling. In the study, an open-ended question form developed by the researcher was used as a data collection tool and the data obtained were analyzed by content analysis. Following the data analysis, it was determined that the data were collected under five different themes: “place in values education”, “contribution to values education”, “daily life in values education”, “task in values education” and “draft in values education”. Based on the findings of the study, it was found that non-governmental organizations contribute more to values education at the point of forming knowledge, consciousness and awareness. In addition, it was concluded that some students emphasized that non-governmental organizations were insufficient in relation to values education and they expected them to be more active.

Anahtar Kelimeler

• Non-governmental organization
• NGO
• Values education
• Student opinion.

Kaynakça

1. Akpınar, B., & Özdaş, F. (2013). İlköğretimde değer eğitimine ilişkin öğretmen görüşleri: Nitel bir analiz. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), 105-113.
2. Akyüz, D. (2018, Nisan). Yoksullukla mücadelede sivil toplum kuruluşları. 5. Uluslararası Öğrenci Kongresi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Manisa.
3. Altay, S. (2014). Sosyal Bilgiler Öğretim Programlarındaki değerlerin kazandırılmasında sivil toplum kuruluşlarının üstlenebilecekleri roller. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
4. Bilici, Ş. (2018). Türkiye’de sosyal bilgiler ile Almanya’da değerler ve normlar derslerinde değer eğitiminin çoklu durum çalışmasıyla karşılaştırılması. (Yayımlanmamış doktora tezi), İstanbul Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
5. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E, Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2021). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (30. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
6. Çalışkan, H., & Yıldırım, Y. (2022). Okul dışı ortamlarda değerler eğitimi. Ankara: Pegem Akademi.
7. Çengelci, T. (2010). İlköğretim beşinci sınıf sosyal bilgiler dersinde değerler eğitiminin gerçekleştirilmesine ilişkin bir durum çalışması. (Yayımlanmamış doktora tezi), Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
8. Demircioğlu, İ. H., & Tokdemir, M. A. (2008). Değerlerin oluşturulma sürecinde tarih eğitimi: Amaç, işlev ve içerik. Değerler Eğitimi Dergisi, 6(15), 69-88.

9. Eraslan, L. & Erdoğan, E. (2015). Değerler, gençlik ve sivil toplum kuruluşları. Sakarya University Journal of Education, 5(2), 122-139.
10. Eraslan, L., Erdoğan, E., & Hayran, Y. (2015). Can civilians contribute to education? The impact of non govermental organizations in value education. International Journal of Academic Research in Education and Review, 3(4), 87-99.
11. Kahraman, H. (2018). Türkiye'de sivil toplum kuruluşlarının eğitim politikalarına etkileri. (Yayımlanmamış doktora tezi), Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
12. Keleş, M., & Özcan, Y. (2018). Çevreci sivil toplum kuruluşu çalışanlarının sosyal sorumluluk ve özgecilik tutumlarının incelenmesi Ankara ili örneği. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 127-160.
13. Kurtdede Fidan, N. (2016). Sınıf öğretmeni adaylarının geleceğe yönelik değerler eğitimi tasarıları. International Journal of Eurasia Social Sciences, 7(22), 161-180.
14. Lekorwe, M., & Mpabanga, D. (2007). Managing non-governmental organizations in Botswana. The Innovation Journal: The Public Sector Innovation Journal, 12(3), 1-18.
15. Lewis, D. (2001). The Management of non-governmental development organizations: An introduction. London: Routledge.
16. Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (3. Baskı). (Çev. S. Turan). Ankara: Nobel.
17. Milli Eğitim Bakanlığı. (2024). Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı (4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar): Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. Milli Eğitim Bakanlığı.
18. Oguro, S. (2016). The contribution of non-government organisations to human rights education in Australian schools. Third Sector Review, 22(1), 3-24.
19. Selanik Ay, T. (2016). Sınıf öğretmeni adaylarının eğitimde sivil toplum kuruluşlarından yararlanmaya ilişkin görüşleri. International Journal of Eurasia Social Sciences, 7(23), 50-68.
20. Thapar, R. (2012). A study of values and altruism amongst voluntary and paid workers of non government organizations. Indian Journal of Positive Psychology, 3(4), 448-451.
21. Türk Dil Kurumu (2024). Türk Dil Kurumu Sözlükleri. https://sozluk.gov.tr/ adresinden erişilmiştir.
22. Türkoğlu, İ., & Sayın, E. (2021). Kültür mirası eğitimde STK’ların rolü üzerine bir örnek: “Üsküdar Kültür Mirasını Katılımcı Koruma Projesi” kapsamında ilköğretim öğrencilerine yönelik eğitim programı. MSGSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 1(23), 211-227.
23. Uğur, S., (2013), Sivil toplum kuruluşlarının sosyal yardım ve sosyal hizmet faaliyetleri. Bursa: Ekin Yayınevi.
24. Verger, A. (2019). Partnering with non-governmental organizations in public education: Contributions to an ongoing debate. Journal of Educational Administration, 57(4), 426-430.
25. Yavaşça, S. (2021). Sosyal hizmetin savunuculuk rolü bağlamında sivil toplum örgütleri. Toplumsal Politika Dergisi, 2(1), 1-10.
26. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.