Sınıf Öğretmeni Adaylarının Pandemi Dönemindeki Bilişim Etiklerinin Belirlenmesi / Determining the Information Ethics of Prospective Primary School Teachers During the Pandemic Period

Öz

Etik insanların çevresiyle olan tüm ilişkilerinin temelini oluşturan toplumsal değerleri, kuralları iyi-kötü, doğru-yanlış gibi ahlaksal açıdan araştıran, toplumsal-bireysel her türlü tercihi belirleyen ilkeler olarak yaşamın içerisindedir. Yaşamımıza teknolojinin dâhil olmasıyla beraber toplumun belirli değişimleri kaçınılmaz olmuştur. Teknolojinin gelişmesi sanayileşmeyi başlatmış ve bu sanayi toplumu hızla bilgi-iletişim teknolojilerinin önde olduğu bilişim toplumunu ortaya çıkarmıştır. Teknolojinin hayatımıza girmesi bazı problemleri beraberinde getirmiş ve etik kavramı bu noktada önemini hissettirmiştir. Global bir sorun olup 2019’un sonlarında ortaya çıkan Covid-19(Coronavirus) salgını önemli değişimlere sebep olmuştur. Bu değişimlerden en çok eğitim alanı etkilenmiş ve bu olumsuz etkilenmeyi azaltmak amacıyla uzaktan eğitim sistemleri kurulmuştur. İnsanlar böylelikle teknolojiyi daha fazla kullanmaya başlamışlardır. Burada en önemli etken bilişim etiğine uyulması ve etik kazanımıdır. Bu noktada sınıf öğretmenlerine önemli sorumluluklar düşmektedir. Bu araştırmada sınıf öğretmeni adaylarının bilişim etiklerinin cinsiyete, yaşa, sınıf düzeyine, internet erişim olanağına, internete erişim sağladığı araca, bilgisayara sahip olma durumuna ve internette harcanan süre aralıklarına göre farklılaşma olup olmadığını incelemek amaç edinilmiştir. Araştırmamız nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modelinde hazırlanmıştır. Araştırmada Duymaz (2014) tarafından geliştirilen “Gerçek Yaşam Durum Senaryolarıyla Bilişim Etiği Ölçeği” kullanılmıştır. Ölçek 4 senaryo ve her senaryoda 17 madde olmak üzere toplam 68 maddeden oluşmuştur. Araştırma sonucunda cinsiyete göre 4 senaryoda da anlamlı farklılık görülmüştür. Yaşa göre senaryo 1 ve 2’de anlamlı bir farklılık görülürken, senaryo 3 ve 4’de anlamlı farklılık görülmemiştir. Sınıf düzeyine göre Senaryo 1, 2 ve 3’de anlamlı farklılık görülmemişken, Senaryo 4’de anlamlı bir farklılık görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Etik
• Bilişim
• Bilişim Etiği
• Covid-19

Determining the Information Ethics of Prospective Primary School Teachers During the Pandemic Period

Öz

Ethics, as principles that shape all societal and individual choices, are deeply embedded in life by examining social values and norms from a moral perspective, such as good-bad or right-wrong. With the integration of technology into our lives, significant societal transformations have become inevitable. The development of technology initiated industrialization, which rapidly transitioned into an information society dominated by information and communication technologies. The incorporation of technology into daily life has brought certain challenges, highlighting the importance of the concept of ethics. A global issue, the Covid-19 (Coronavirus) pandemic, which emerged at the end of 2019, has caused significant changes. Among these, the field of education was most affected. To mitigate the negative impacts, remote education systems were implemented, leading people to use technology more frequently. At this point, adherence to information ethics and the acquisition of ethical principles became critical. Class teachers hold significant responsibilities in this regard. This study aims to examine whether the information ethics of prospective primary school teachers differ based on gender, age, grade level, internet access opportunities, the devices used for internet access, ownership of a computer, and the duration spent online. The study was designed using the general survey model, one of the quantitative research methods. The "Information Ethics Scale with Real-Life Scenario Applications," developed by Duymaz (2014), was used as the research instrument. The scale consists of four scenarios, with each scenario comprising 17 items, resulting in a total of 68 items. The findings of the study revealed significant differences across all four scenarios based on gender. Regarding age, significant differences were observed in Scenarios 1 and 2, but no significant differences were found in Scenarios 3 and 4. Based on grade level, no significant differences were detected in Scenarios 1, 2, and 3, whereas a significant difference was observed in Scenario 4. These results underscore the varying dynamics of information ethics among prospective primary school teachers, influenced by demographic and technological factors.

Anahtar Kelimeler

• etic
• informatics
• informatics etik
• covid 19

Kaynakça

1. Aktay, E. (2010). Bilişim etiği ve mobil iletişim için küresel sistem (GSM) sektöründe bir uygulama.
2. Arıkan, Y. D. ve Duymaz, S. H. (2014). Gerçek Yaşam Durum Senaryolarıyla Bilişim Etiği Ölçeği’ni Türkçeye uyarlama çalişması. Ege Eğitim Dergisi, 15(1), 318-337. https://doi.org/10.12984/eed.55518
3. Aydın, İ. (2021). Eğitim ve Öğretimde Etik (11. Baskı). Pegem Akademi Yayıncılık. https://doi.org/10.14527/9789758792092
4. Bayra, E. ve Baysan, E. (2022). Gerçek yaşam durumu senaryolarıyla ortaöğretim öğrencilerinin bilişim etiği düzeylerinin bazi değişkenler açısından incelenmesi. Gazi Journal of Education Sciences, 8(2), 249-272. https://doi.org/10.30855/gjes.2022.08.01.006
5. Biber, S. K. ve Biber, M. (2020). Ortaokul öğrencileri ile meslek lisesi öğrencilerinde bilişim etiği. 10(2), 24.
6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Erkan Akgün, Ö., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2017). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (23. Baskı). Pegem Akademi Yayıncılık. https://doi.org/10.14527/9789944919289
7. Can, E. (2020). Coronavirüs (Covid-19) pandemisi ve pedagojik yansımaları Türkiye’de açık ve uzaktan eğitim uygulamaları. Anadolu Üniversitesi.
8. Ceviz, M. ve Ünlü, M. (2021). Ortaokul öğrencilerinin bilişim etiği tutumlarının incelenmesi. 85.

9. Çeli̇k, B. ve Gündoğdu, K. (2019). Bilişim Etiği Değerlerine Yönelik Tutum Ölçeği'nin geliştirilmesi. Ege Eğitim Dergisi, 335-350. https://doi.org/10.12984/egeefd.590560
10. Daniel, S. J. (2020). Education and the COVID-19 pandemic. PROSPECTS, 49(1), 91-96. https://doi.org/10.1007/s11125-020-09464-3
11. Darcan, E. ve Aydoğan, H. (2014). Bilişim Etiği.
12. Demir, T. T. ve Çalışkan, G. (2021). Türkçe eğitimi alanında nitel araştırma yöntemleri kullanılarak yapılan doktora tezlerindeki eğilimler. International Journal Of Turkish Literature Culture Education, 10(10/4), 1412-1429. https://doi.org/10.7884/teke.5401
13. El Maarouf, M. D., Belghazi, T. ve El Maarouf, F. (2021). COVID – 19: A critical ontology of the present. Educational Philosophy and Theory, 53(1), 71-89. https://doi.org/10.1080/00131857.2020.1757426
14. Erdem, A. R. ve Şimşek, S. (2013). Öğretmenlik meslek etiğinin irdelenmesi. Adiyaman University Journal of Social Sciences, 15, 185-185. https://doi.org/10.14520/adyusbd.627
15. Fi̇dan, M. (2014). Bilişim etiği boyutlarına göre bilişim teknoloj­­ileri ve yazılım dersi öğretim programi kazanimlarinin incelenmesi. 24(4), 14.
16. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. ve Hyun, H. H. (2012). How to Design and Evaluate Research in Education (8. Baskı). McGraw-Hill Humanities/Social Sciences/Languages.
17. Gökçearslan, Ş., Günbatar, M. S. ve Berikan, B. (2015). Ortaokul öğrencilerinde bilişim etiği gerçek yaşam durumu senaryolarıyla bir değerlendirme. Ege Eğitim Dergisi.
18. Hill, A. L. (2004). Ethical analysis in counseling: A case for the narrative ethics, moral, and virtue ethics. Counseling And Values, 48(2), 131-148. https://doi.org/10.1002/j.2161-007X.2004.tb00240.x
19. Hura, J. H., Kim, K. Y., Song, J. B. ve Lee, T. W. (2009). The narrative approach to teach information and communication ethics education in elementary school. Proceedings of The 17th International Conference On Computers In Education, 6, 960-964.
20. Internet World Stats (2012). World internet users and population stats. https://www.internetworldstats.com/stats.htm, Erişim tarihi: 10.06.2022.
21. Işık, A., Çi̇ltaş, A. ve Baş, F. (2010). Öğretmen yetiştirme ve öğretmenlik mesleği. 14(1), 53-62.
22. İlğan, A. (2021). Eğitimde Ahlak ve Etik (3. Baskı).
23. Koçak, O. ve Kavi, E. (2013). Çalışma Yaşamında Etik (1. Baskı). Ekin Yayınevi.
24. Kohn, A. (1991). Caring Kids: The Role of The Schools. Phi Delta Kappan.
25. Lightfoot, S. L. (1983). Portraits of Character and Culture.
26. Ozan Leymun, Ş. (2018). Bilişim Etiği Dersinin İncelenmesi: Öğretmen Adayları ile Bir Durum Çalışması. 144.
27. Özdemir, S. (2019). Lisans öğrencilerinin bilişim etiği konusundaki tutumlarının incelenmesi.
28. Patton, Q. M. (1987). How to Use Qualitative Methods in Evaluation. Sage Publications.
29. Seghedin, E. (2014). From the Teachers Professıonal Ethıcs to the Personal Professıonal Responsıbılıty, 7(4), 10.
30. Serçemeli, M. ve Kurnaz, E. (2020). Pandemi döneminde öğrencilerin uzaktan eğitim ve uzaktan muhasebe eğitimine yönelik bakış açıları üzerine bir araştırma.
31. Tekerek, M., Ercan, O., Udum, M. S. ve Saman, K. (2015). Bilişim teknolojileri öğretmen adaylarının bilgisayar öz-yeterlikleri. Turkish Journal of Education, 1(17338). https://doi.org/10.19128/turje.181049
32. Tosun, N., Geçer, A. ve Kaşıkçı, D. N. (2016). Öğretmen adaylarının internet etiği algıları ve kontrol odağı algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi.
33. Jones, V. F. ve Jones, L. S. (1998). Coınprelıensive Classroom Managemenl: Creating Communities of Support and Solving Problems (5. Baskı). Boston: Allyn & Bacon
34. Willcocks, L. ve Whitley, E. A. (2009). Developing the information and knowledge agenda in information systems: Insights from philosophy. The Information Society, 25(3), 190-197. https://doi.org/10.1080/01972240902848880
35. Yılmaz, K. ve Arık, R. S. (Ed.). (2021). Bilim ve Araştırma Etiği (4. Baskı). Ankara Pegem Akademi Yayıncılık. https://doi.org/10.14527/9786052418314
36. Yoon, C. (2011). Real-Life Situation Scenarios Information Technologies Ethics Scale. Computers in Human Behavior, 27(6), 2401-2409. https://doi.org/10.1016/j.chb.2011.08.007