Bu araştırmada proaktif kişilik ile yaratıcı öz yeterlik arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracılık rolü incelenmiştir. Çalışma, basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile rastgele seçilen 409 üniversite öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Proaktif Kişilik Ölçeği, Yaratıcı Öz Yeterlik Ölçeği ve Bilişsel Esneklik Ölçeği aracılığı ile toplanan verilerin analizinde SPSS 25.0 ve AMOS 23.0 istatistik paket programlarından yararlanılmıştır. Korelasyon analizi sonuçları değişkenler arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğunu doğrulamıştır. Proaktif kişilik, bilişsel esneklik ve yaratıcı öz yeterlik ile orta düzeyde pozitif korelasyon göstermektedir. Ayrıca bilişsel esneklik ile yaratıcı öz yeterlik arasında orta derecede pozitif bir korelasyon tespit edilmiştir. Aracılık testi sonucuna göre, proaktif kişiliğin yaratıcı öz yeterlik üzerindeki doğrudan etkinin anlamlı olduğu belirlenmiştir. Dolaylı etki incelendiğinde ise bilişsel esnekliğin proaktif kişilik ile yaratıcı öz yeterlik arasındaki ilişkiye aracılık ettiği sonucuna varılmıştır. Başka bir ifadeyle proaktif kişilik özelliği hem doğrudan hem de bilişsel esneklik aracılığı ile yaratıcı öz yeterliği etkilemektedir. Eğitim ortamında yaratıcı öz yeterliğin önemini kabul etmek, eğitimcilerde yaratıcılığı ve uyum sağlama yeteneğini teşvik eden mesleki gelişimi önceliklendirmek için eğitim politikasına rehberlik etmelidir. Çalışmada kesitsel desen kullanılmıştır ve incelenen değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi, ileriki araştırmalarda boylamsal ya da deneysel desenler kullanılarak keşfedilebilir. İkinci olarak, verilerin öz-bildirime dayalı olmasının ölçüm hatalarına sebep olabileceği düşünülmekte ve bunu azaltmak amacıyla çoklu veri kaynakları ile desteklenecek araştırmaların tasarlanması önerilmektedir.
yaratıcı öz yeterlik proaktif kişilik bilişsel esneklik öğretmen adayı
Bu çalışma için veri toplamadan önce, Gaziantep Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu'ndan (02.10.2025 ve karar no:25) izin alınmıştır.
This study examined the mediating role of cognitive flexibility in the relationship between proactive personality and creative self-efficacy. The study was conducted with 409 university students randomly selected using simple random sampling. Data collected using the Proactive Personality Scale, Creative Self-Efficacy Scale, and Cognitive Flexibility Scale were analyzed using the SPSS 25.0 and AMOS 23.0 statistical software packages. Correlation analysis results confirmed significant positive relationships between the variables. Proactive personality showed a moderate positive correlation with cognitive flexibility and creative self-efficacy. Furthermore, a moderate positive correlation was found between cognitive flexibility and creative self-efficacy. According to the mediation test results, the direct effect of proactive personality on creative self-efficacy was determined to be significant. When examining the indirect effect, it was concluded that cognitive flexibility mediates the relationship between proactive personality and creative self-efficacy. In other words, the trait of proactive personality affects creative self-efficacy both directly and through cognitive flexibility. Recognizing the importance of creative self-efficacy in educational settings should guide educational policy to prioritize professional development that encourages creativity and adaptability among educators. A cross-sectional design was used in the study, and the causal relationship between the variables examined can be explored in future research using longitudinal or experimental designs. Second, it is considered that the self-report nature of the data may cause measurement errors, and it is recommended that future research be designed to be supported by multiple data sources to reduce this.
Creative self-efficacy proactive personality cognitive flexibility pre-service teacher
Before collecting data for this study, permission was obtained from Gaziantep University Social and Human Sciences Research and Publication Ethics Board (02.10.2025 and decision no: 25).
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 14 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 22 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 22 |