EN
TR
Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Psikolojik Esneklik ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi
Öz
Bu çalışma ile Kabul ve Kararlılık Terapisi ve psikolojik esneklik ile ilgili Türkiye’de yapılan araştırmaların sistematik analizi hedeflenmiştir. Bu amaçla araştırmacılar tarafından belirlenen anahtar sözcükler, dahil etme ve hariç tutma kriterleri kullanılarak Ulusal Tez Merkezi, Google Scholar, ULAKBİM, Dergipark veri tabanlarından ulaşılan 16 tam metin makale, 21 yüksek lisans, 11 doktora ve 5 tıpta uzmanlık tezi olmak üzere toplam 53 araştırma analize tabi tutulmuştur. Elde edilen bulgulara göre incelenen araştırmaların ağırlıklı olarak tezlerden ve ilişkisel çalışmalardan, örneklemlerin ise yetişkinler ve herhangi bir klinik tanısı bulunmayan bireylerden oluştuğu görülmektedir Kabul ve Kararlılık Terapisi ve psikolojik esneklik ile ilişkisi incelenen araştırmalar içerisinde en fazla ele alınan kavramlar; farkındalık, depresyon, anksiyete, madde kullanımı/bağımlılığı, şema, psikolojik iyi oluş olarak belirlenmiştir. Bulgulara göre psikolojik esneklik; anksiyete, anlam arayışı, duygulardan kaçınma, inkâr, ruminasyon, tükenmişlik, sınav kaygısı, belirsizliğe tahammülsüzlük, aleksitimi, Covid-19 kaygısı ile negatif; yaşam anlamının varlığı, yeterlik algısı, evlilik uyumu, mesleki doyum, psikolojik iyi oluş, otantiklik, yaşam doyumu, uyku kalitesi ile pozitif ilişkilidir. Ayrıca psikolojik esneklik kavramıyla ilgili çalışmalarda ilişkisel, Kabul ve Kararlılık Terapisi ile ilgili çalışmalarda ise deneysel araştırmalar ön planda yer almaktadır. Bulgular doğrultusunda Kabul ve Kararlılık Terapisinin sağaltıcı ve psikolojik esnekliğin ruh sağlığı için koruyucu bir faktör olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Albal, E. (2019). Madde bağımlılarında şema ve psikolojik esneklik yaklaşımlarının madde bağımlılığı şiddetine etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
- Atkins, P. W. and Parker, S. K. (2012). Understanding individual compassion in organizations: The role of appraisals and psychological flexibility. Academy of Management Review, 37(4), 524-546. http://dx.doi.org/10.5465/amr.2010.0490
- Bilgen, İ. (2021). Terapide psikolojik esneklik. İstanbul: Epsilon Yayınevi.
- Blackledge, J. T., & Hayes, S. C. (2006). Using acceptance and commitment training in the support of parents of children diagnosed with autism. Child & Family Behavior Therapy, 28(1), 1-18. doi:10.1300/J019v28n01_01
- Bond, F. W. and Flaxman, P. E. (2006). The ability of psychological flexibility and job control to predict learning, job performance, and mental health. Journal of Organizational Behavior Management, 26(1-2), 113-130. doi.org/10.1300/J075v26n01_05
- Bond, F. W., Flaxman, P.E. and Bunce, D. (2008). The influence of psychological flexibility on work redesign: Mediated moderation of a work reorganization intervention. Journal of Applied Psychology, 93, 645-654.
- Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
- Donahue, J. J., Santanello, A., Marsiglio, M. C., & Van Male, L. M. (2017). Acceptance and commitment therapy for anger dysregulation with military veterans: A pilot study. Journal of Contemporary Psychotherapy, 47(4), 233-241. doi 10.1007/s10879-017-9361-z
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Üzerine Çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
26 Nisan 2022
Kabul Tarihi
26 Aralık 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 8 Sayı: 2
APA
Ulubay, G., & Güven, M. (2022). Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Psikolojik Esneklik ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, 8(2), 92-101. https://doi.org/10.34137/jilses.1109608
AMA
1.Ulubay G, Güven M. Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Psikolojik Esneklik ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi. JILSES. 2022;8(2):92-101. doi:10.34137/jilses.1109608
Chicago
Ulubay, Gizem, ve Mehmet Güven. 2022. “Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Psikolojik Esneklik ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi”. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences 8 (2): 92-101. https://doi.org/10.34137/jilses.1109608.
EndNote
Ulubay G, Güven M (01 Aralık 2022) Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Psikolojik Esneklik ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences 8 2 92–101.
IEEE
[1]G. Ulubay ve M. Güven, “Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Psikolojik Esneklik ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi”, JILSES, c. 8, sy 2, ss. 92–101, Ara. 2022, doi: 10.34137/jilses.1109608.
ISNAD
Ulubay, Gizem - Güven, Mehmet. “Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Psikolojik Esneklik ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi”. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences 8/2 (01 Aralık 2022): 92-101. https://doi.org/10.34137/jilses.1109608.
JAMA
1.Ulubay G, Güven M. Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Psikolojik Esneklik ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi. JILSES. 2022;8:92–101.
MLA
Ulubay, Gizem, ve Mehmet Güven. “Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Psikolojik Esneklik ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi”. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, c. 8, sy 2, Aralık 2022, ss. 92-101, doi:10.34137/jilses.1109608.
Vancouver
1.Gizem Ulubay, Mehmet Güven. Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Psikolojik Esneklik ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi. JILSES. 01 Aralık 2022;8(2):92-101. doi:10.34137/jilses.1109608
Cited By
Development of the Psychological Flexibility in Romantic Relationships Scale (PFRRS): A Validity and Reliability Study
Research on Education and Psychology
https://doi.org/10.54535/rep.1557924EBEVEYNLERE YÖNELİK KABUL VE KARARLILIK TERAPİSİ TEMELLİ GRUP MÜDAHALE PROGRAMLARININ İNCELENMESİ
Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.47525/ulasbid.1573262Psikiyatri Hemşireliği Dersinin Öğrencilerin Psikolojik Esneklik ve Öz-Anlayış Düzeyine Etkisi
Bingöl Üniversitesi Sağlık Dergisi
https://doi.org/10.58605/bingolsaglik.1598279ACT‐Based Psychoeducation Program for Reducing Test Anxiety: A Mixed Method Case Study of Economically Disadvantaged Students
Psychology in the Schools
https://doi.org/10.1002/pits.23583The relationship between childhood traumatic experiences and ontological well-being of university students: The mediating role of psychological flexibility
Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.21764/maeuefd.1781102
