İnönü Erteleme Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Genel olarak kişinin yapması gereken işleri öznel rahatsızlık yaşayacak kadar geciktirmesi ya da son dakikaya bırakması şeklinde tanımlanan erteleme, toplumdaki yetişkin nüfusun %15-20’sinde görülen bir davranıştır. Uzun vadede psikolojik ve fizyolojik sağlığı olumsuz yönde etkilediği ortaya konan erteleme davranışı, sadece bir zaman yönetimi sorunu değil; duygusal, bilişsel ve davranışsal boyutları olan bir psikolojik sorun olarak ele alınmaktadır. Yaklaşık 50 yıllık bir bilimsel geçmişe sahip olan erteleme davranışının farklı değişkenler ile olan ilişkisi ya da değişkenler üzerindeki etkisi araştırılırken tüm boyutlarıyla ölçülebilmesi önem arz etmektedir. Bu araştırmanın amacı, yetişkinlerin genel erteleme davranışlarını ölçmek üzere geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Çalışma grubu Elazığ ilinin Merkez ilçesinde bulunan bir ilkokulda öğrenim görmekte olan öğrenci velilerinden oluşmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliği kapsamında yapılan açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) için iki ayrı örneklem grubuyla çalışılmıştır. I. örneklem grubu, 490 veliden (409 kadın, 81 erkek) oluşmaktayken; II. örneklem grubu 278 veliden (201 kadın, 77 erkek) oluşmaktadır. Yapılan AFA sonucunda 24 madde ve beş faktörlü bir ölçek yapısı elde edilmiştir. DFA sonucunda ise ölçeğin veri-model uyumunun mükemmel ve kabul edilebilir değerlere sahip olduğu gözlenmiştir (χ2/sd=1.610, CFI=.90, IFI=.90, SRMR=.07, RMSEA=.050 ve PClose =.46). Güvenirlik analizleri kapsamında ölçeğin iç tutarlılığı ölçülmüş, ölçeğin toplamı ve alt boyutlarına ilişkin Cronbach alpha ve Spearman Brown güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. Ölçeğin Cronbach Alpha katsayısı .79, Spearman Brown güvenirlik katsayısı ise .78’dir. Verilerin analizi sonucunda, İnönü Erteleme Ölçeği’nin yetişkinlerin erteleme davranışını belirlemede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Erteleme
• Yetişkin
• Ölçek geliştirme
• Geçerlik
• Güvenirlik

Development of Inonu Procrastination Scale: Validity and Reliability Study

Öz

Procrastination, which is generally defined as delaying one's work to the point of subjective discomfort or leaving it to the last minute, is a behaviour seen in 15-20% of the adult population in the society. Procrastination, which has been shown to negatively affect psychological and physiological health in the long term, is not only a time management problem; it is considered as a psychological problem with emotional, cognitive and behavioural dimensions. It is important that procrastination behaviour, which has a scientific history of about 50 years, can be measured in all its dimensions while investigating its relationship with different variables or its effect on variables. The aim of this study is to develop a valid and reliable measurement tool to measure the general procrastination behaviour of adults. The study group consisted of parents of students studying in a primary school in the central district of Elazığ province. For the exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA) conducted within the scope of construct validity of the scale, two separate sample groups were studied. Sample group I consisted of 490 parents (409 female, 81 male), while sample group II consisted of 278 parents (201 female, 77 male). As a result of EFA, a scale structure with 24 items and five factors was obtained. As a result of CFA, it was observed that the data-model fit of the scale had excellent and acceptable values (χ2/sd=1.610, CFI=.90, IFI=.90, SRMR=.07, RMSEA=.050 and PClose =.46). Within the scope of reliability analyses, the internal consistency of the scale was measured and Cronbach alpha and Spearman Brown reliability coefficients were calculated for the total and sub-dimensions of the scale. Cronbach alpha coefficient of the scale was .79 and Spearman Brown reliability coefficient was .78. As a result of the analysis of the data, the Inonu Procrastination Scale is considered to be a valid and reliable measurement tool that can be used to determine the procrastination behaviour of adults.

Anahtar Kelimeler

• Procrastination
• Adult
• Scale development
• Validity
• Reliability

Kaynakça

1. Aitken, M. E. (1982). A personality profile of the college student procrastinator. (Unpublished doctoral dissertation). University of Pittsburgh, Pennsylvania.
2. Alblwi, A., Stefanidis, A., Phalp, K., & Ali, R. (2019). Procrastination on social networking sites: Combating by design. In 2019 13th International Conference on Research Challenges in Information Science (RCIS) (pp. 1-11). IEEE. https://doi.org/10.1109/RCIS.2019.8876959
3. Balkıs, M. (2006). Öğretmen adaylarının davranışlarındaki erteleme eğilimlerinin, düşünme ve karar verme tarzları ile ilişkisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
4. Baumgartner, H., & Homburg, C. (1996). Applications of structural equation modeling in marketing and consumer research: A review. International Journal of Research in Marketing, 13(2), 139-161. https://doi.org/10.1016/0167-8116(95)00038-0
5. Blunt, A., & Pychyl, T. A. (1998). Volitional action and inaction in the lives of undergraduate students: State orientation, procrastination and proneness to boredom. Personality and Individual Differences, 24(6), 837-846. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(98)00018-X
6. Burka, J. B., & Yuen, L. M. (2008). Procrastination: Why you do it, what to do about it now. Cambridge, MA: Da Capo Press.
7. Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 32(32), 470-483.
8. Büyüköztürk, Ş. (2015). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı (21. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayınları

9. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. (2. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
10. Byrne, B. M. (2001). Structural equation modeling with AMOS, EQS, and LISREL: Comparative approaches to testing for the factorial validity of a measuring instrument. International journal of testing, 1(1), 55-86. https://doi.org/10.1207/S15327574IJT0101_4
11. Choi, J. N., & Moran, S. V. (2009). Why not procrastinate? Development and validation of a new active procrastination scale. The Journal of social psychology, 149(2), 195-212.
12. Chun Chu, A. H., & Choi, J. N. (2005). Rethinking procrastination: Positive effects of" active" procrastination behavior on attitudes and performance. The Journal of social psychology, 145(3), 245-264.
13. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2021). Eğitimde araştırma yöntemleri. (E. Dinç, K. Kıroğlu, Çev.). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
14. Coldron, J., & Boulton P. (1999). A case study of a parent’s educational practice. International Studies in Sociology of Education. 9 (1). 77-93. https://doi.org/10.1080/09620219900200034
15. Comrey, A. L., & Lee, H. B. (2013). A first course in factor analysis. (2nd edition). UK: Taylor & Francis.
16. Constantin, K., English, M. M., & Mazmanian, D. (2018). Anxiety, depression, and procrastination among students: Rumination plays a larger mediating role than worry. Journal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Therapy, 36, 15-27. https://doi.org/10.1007/s10942-017-0271-5
17. Christmann, E. P., & Badgett, J. L. (2009). Interpreting assessment data: Statistical techniques you can use. Amerika Birleşik Devletleri: NSTA Press.
18. Çakıcı, D. Ç. (2003). Lise ve üniversite öğrencilerinde genel erteleme ve akademik erteleme davranışının incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
19. Çokluk, U., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi Yayınları
20. Dryden, W. (2000). Ertelemek yaşamı kaçırmaktır. (G. Günay, Çev.) İstanbul: Rota Yayınları.
21. Evans, B., Glendon, A. I., & Creed, P. A. (2007). Development and initial validation of an Aviation Safety Climate Scale. Journal of safety research, 38(6), 675-682. https://doi.org/10.1016/j.jsr.2007.09.005
22. Farran, B. (2004). Predictors of academic procrastination in college students. (Unpublished Doctoral Dissertation). Fordham University. ABD.
23. Ferrari, J. R., & Díaz-Morales, J. F. (2014). Procrastination and mental health coping: A brief report related to students. Individual Differences Research, 12(1), 8-11.
24. Field, A. (2009). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. (3rd Edition). California: SAGE Publications.
25. Flett, G. L., Blankstein, K. R., Hewitt, P. L., & Koledin, S. (1992). Components of perfectionism and procrastination in college students. Social Behavior and Personality: an international journal, 20(2), 85-94. DOI 10.2444/sbp.1992.20.2.85
26. Gautam, A., Polizzi, C. P., & Mattson, R. E. (2023). Mindfulness, procrastination, and anxiety: Assessing their interrelationships. Psychology of Consciousness: Theory, Research, and Practice, 10(4), 441–453. https://doi.org/10.1037/cns0000209
27. Güneş, F., & Deveci, T. (2020). Yetişkin eğitimi ve hayat boyu öğrenme. (5. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
28. Gürbüz, S. (2021). AMOS ile yapısal eşitlik modellemesi. (2. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık Harriott, J., & Ferrari, J. R. (1996). Prevalence of procrastination among samples of adults. Psychological reports, 78(2), 611-616. https://doi.org/10.2466/pr0.1996.78.2.611
29. Haycock, L. A., McCarthy, P., & Skay, C. L. (1998). Procrastination in college students: The role of self‐efficacy and anxiety. Journal of counseling & development, 76(3), 317-324.
30. Hernández, A., Hidalgo, M. D., Hambleton, R. K., & Gómez Benito, J. (2020). International test commission guidelines for test adaptation: A criterion checklist. Psicothema, 32(3), 390-398.
31. Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural equation modeling: a multidisciplinary journal, 6(1), 1-55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
32. Johnson, B., & Christensen, L. (2014). Eğitim araştırmaları: nicel, nitel ve karma yaklaşımlar. (4. Baskıdan çeviri) (Çev. Ed., S. B. Demir) Ankara: Eğiten Kitap.
33. Kandemir, M. (2010). Akademik erteleme davranışını açıklayıcı bir model. (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
34. Karagöz, Y. (2019). SPSS-AMOS-META uygulamalı istatistiksel analizler (Güncellenmiş, 2. Baskı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
35. Kline, R. B. (2019). Yapısal eşitlik modellemesinin ilkeleri ve uygulaması (Çev. Ed., S. Şen). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
36. Klingsieck, K. B. (2013). Procrastination: When good things don’t come to those who wait. European psychologist, 18(1), 24-34. DOI: 10.1027/1016-9040/a000138
37. Kılıç, S. (2016). Cronbach'ın alfa güvenirlik katsayısı. Journal of Mood Disorders, 6(1), 47-48.
38. Kurtovic, A., Vrdoljak, G., & Idzanovic, A. (2019). Predicting procrastination: The role of academic achievement, self-efficacy and perfectionism. International Journal of Educational Psychology: Ijep, 8(1), 1-26. http://dx.doi.org/10.17583/ijep.2019.2993
39. Lay, C. H. (1986). At last, my research article on procrastination. Journal of research in personality, 20(4), 474-495. https://doi.org/10.1016/0092-6566(86)90127-3
40. Martin, J. ve Vincent, C. (1999). Parental voice: An exploration. International Studies ın Sociology of Education. 9 (2), 133-154 https://doi.org/10.1080/09620219900200039
41. Milgram, N. A. (1991). Procrastination. Encyclopedia of Human Biology. (6th edition). New York: Academic Press.
42. Milgram, N. A., Sroloff, B. & Rosenbaum, M. (1988). The procrastination of everyday life. Journal Research in Personality, 22, 197-212. https://doi.org/10.1016/0092-6566(88)90015-3
43. Rathi, S., & Chaudhary, V. (2024). Understanding the psychology of procrastination: Causes and solutions. International Journal of Linguistics Applied Psychology and Technology (IJLAPT), 1(2), 1-24.
44. Rice, K. G., Richardson, C. M., & Clark, D. (2012). Perfectionism, procrastination, and psychological distress. Journal of counseling psychology, 59(2), 288-303. doi: 10.1037/a0026643
45. Rothblum, E. D., Solomon, L. J., & Murakami, J. (1986). Affective, cognitive and behavioral differences between high and low procrastinators. Journal of Counseling Psychology, 33, 387–394.
46. Rozental, A., & Carlbring, P. (2014). Understanding and treating procrastination: A review of a common self-regulatory failure. Psychology, 5(13), 1488. http://dx.doi.org/10.4236/psych.2014.513160
47. Saddler, C. D., & Sacks, L. A. (1993). Multidimensional perfectionism and academic procrastination: relationships with depression in university students1. Psychological reports, 73(3), 863-871. https://doi.org/10.1177/00332941930733pt123
48. Scher, S. J., & Osterman, N. M. (2002). Procrastination, conscientiousness, anxiety, and goals: Exploring the measurement and correlates of procrastination among school‐aged children. Psychology in the Schools, 39(4), 385-398. DOI: 10.1002/pits.10045
49. Seçer, İ. (2015). Psikolojik test geliştirme ve uyarlama süreci: SPSS ve LISREL uygulamaları. (1. Baskı). Ankara: Anı yayıncılık.
50. Senecal, C., Koestner, R. & Vallerand, R. J. (1995). Self-regulation and academic procrastination. The Journal of Social Psychology, 135(5), 607-619.
51. Senecal, C., Lavoie, K., & Koestner, R. (1997). Trait and situational factors in procrastination: An interactional model. Journal of Social Behavior & Personality, 12(4).
52. Sirois, F. M. (2004). Procrastination and intentions to perform health behaviors: The role of self-efficacy and the consideration of future consequences. Personality and Individual differences, 37(1), 115-128. https://doi.org/10.1016/j.paid.2003.08.005
53. Sirois, F. M. (2015). Is procrastination a vulnerability factor for hypertension and cardiovascular disease? Testing an extension of the procrastination–health model. Journal of Behavioral Medicine, 38(3), 578-589. DOI 10.1007/s10865-015-9629-2
54. Sirois, F. M., Melia-Gordon, M. L., & Pychyl, T. A. (2003). “I'll look after my health, later”: An investigation of procrastination and health. Personality and individual differences, 35(5), 1167-1184. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(02)00326-4
55. Sirois, F. M., Van Eerde, W., & Argiropoulou, M. I. (2015). Is procrastination related to sleep quality? Testing an application of the procrastination–health model. Cogent Psychology, 2(1), 1074776. http://dx.doi.org/10.1080/23311908.2015.1074776
56. Solomon, L. J. & Rothblum, E. D. (1984). Academic procrastination: Frequency and cognitive-behavioral correlates. Journal of Counseling Psychology, 31(4), 503-509.
57. Stead, R., Shanahan, M. J., & Neufeld, R. W. (2010). “I’ll go to therapy, eventually”: Procrastination, stress and mental health. Personality and individual differences, 49(3), 175-180. https://doi.org/10.1016/j.paid.2010.03.028
58. Svartdal, F. (2017). Measuring procrastination: Psychometric properties of the Norwegian versions of the Irrational Procrastination Scale (IPS) and the Pure Procrastination Scale (PPS). Scandinavian Journal of Educational Research, 61(1), 18-30. https://doi.org/10.1080/00313831.2015.1066439
59. Şad, S. N., ve Gürbüztürk, O. (2013). İlköğretim birinci kademe öğrenci velilerinin çocuklarının eğitimine katılım düzeyleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(2), 993-1011.
60. Tice, D. M., & Baumeister, R. F. (1997). Longitudinal study of procrastination, performance, stress, and health: The costs and benefits of dawdling. Psychological science, 8(6), 454-458. https://doi.org/10.1111/j.1467-9280.1997.tb00460.x
61. Tuckman, B. W. (1991). The development and concurrent validity of the procrastination scale. Educational and psychological measurement, 51(2), 473-480. https://doi.org/10.1177/0013164491512022
62. TDK, Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük. 15.05.2021 tarihinde https://sozluk.gov.tr/ adresinden erişilmiştir.
63. Uzun, D., & Demir, A. (2015). Erteleme: Türleri, bileşenleri, demografik etkenler ve kültürel farklılıklar. Ege Eğitim Dergisi, 16(1), 106-121. https://doi.org/10.12984/eed.09571
64. Uzun Özer, B., Saçkes, M., & Tuckman, B. W. (2013). Psychometric properties of the Tuckman Procrastination Scale in a Turkish sample. Psychological reports, 113(3), 874-884. DOI 10.2466/03.20.PR0.113x28z7
65. Vestervelt, C. M. (2000). An Examination of the content and construct validity of four measures of procrastination. (Unpublished doctoral dissertation). Carleton University, Canada.
66. Washington, J. A. (2004). The relationship between procrastination and depression among graduate and professional students across academic programs: Implications for counseling. (Unpublished doctoral dissertation). Texas Southern University, Housten.