Müzede Edebiyat Eğitimi Olur mu? Öğretmen Adaylarının Müzede Edebiyat Eğitimi Deneyimi

Öz

Edebiyat, öğrenciyi yaşamla buluşturan, onun yaşama farklı bir pencereden bakmasını sağlayan, daha farklı olasılıkların da olabileceğini gösteren bir disiplin ve yaşamı anlamanın vazgeçilmez aracıdır. Edebiyatı sadece dersliklerde ve ders kitapları çerçevesinde ele almak, öğrenci, edebiyat ve yaşam arasına bir mesafe koyarak öğrenciyi edebiyattan uzaklaştırmaktadır. Bu nedenle edebiyat, yaşam ve öğrenci arasındaki bağı geliştirip kuvvetlendirecek, hayale, deneye ve keşfe açık, yenilikçi, yaratıcı ve alternatif uygulamalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu yenilikçi uygulamalardan biri de müzede eğitimdir. Edebiyat eğitimi sürecinde müzeler, sergilediği nesneler ve anlattığı hikâyeler aracılığıyla edebiyatı somutlaştırarak yaşam, edebiyat ve okur arasında bağ kurmakta ve okuru edebiyata yaklaştırmaktadır. Bu nedenle çalışma kapsamında Türk dili ve edebiyatı eğitiminde müzelerin kullanımına yönelik uygulama örnekleri üzerinden Türk dili ve edebiyatı öğretmeni adaylarının müzede edebiyat eğitime ilişkin deneyimlerini değerlendirmek amaçlanmıştır. Araştırma nitel bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Çalışma grubunu Ankara’da bir devlet üniversitesinde öğrenim görmekte olan on altı Türk dili ve edebiyatı öğretmenliği öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında altı müzede, 36 saat edebiyat eğitimi çalışması yapılmıştır. Çalışmanın verilerinin toplanmasında yarı yapılandırılmış görüşme formu ve süreç değerlendirme notları kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının müzede gerçekleşen uygulamalara ilişkin deneyimleri farkındalık, katkı ve eleştiri başlıkları altında değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda öğretmen adaylarının edebiyatı bütünsel ve disiplinler arası bir bakış açısıyla ele aldıkları, edebiyat eğitiminin müzeler gibi okul dışı öğrenme ortamlarında yapılabileceği konusunda algılarının değiştiği, uygulamanın ardından edebiyata ilişkin sevgi, ilgi, merak ve farkındalıklarının arttığı belirlenmiştir. Bu sonuçlardan hareketle Türk dili ve edebiyatı öğretim programında müzelerin kullanımına ilişkin etkinlik önerilerine ile uygulama örneklerine yer verilmesi ve müzelerdeki eğitim birimleri tarafından Türk dili ve edebiyatı öğretimi kazanımları ile ilişkilendirilmiş öğretim etkinliklerinin hazırlanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Edebiyat
• edebiyat eğitimi
• müze eğitimi
• müzede edebiyat

Is Literature Education Possible in The Museum? Teacher Candidate’s Literature Education Experience in Museum

Öz

Literature is a discipline and an indispensable tool for understanding life that brings the student together with life, enables him to look at life from a different window, and shows that there may be different possibilities. In the process of literature education, museums establish a connection between life, literature, and the reader by concretizing literature through the objects they exhibit and the stories they tell and bring the reader closer to literature. For this reason, within the scope of the study, it was aimed to evaluate the experiences of Turkish language and literature teacher candidates regarding literature education in museums through application examples for the use of museums in Turkish language and literature education. The research was designed as a qualitative study. The study group consists of sixteen Turkish language and literature teaching students studying at a state university in Ankara. Within the scope of the study, 36 hours of literature education were carried out in six museums. A semi-structured interview form and process evaluation notes were used to collect the data of the study. The experiences of teacher candidates regarding the practices carried out in the museum were evaluated under the headings of awareness, contribution, and criticism. As a result of the study, it was determined that teacher candidates approached literature from a holistic and interdisciplinary perspective, their perceptions that literature education could be carried out in out-of-school learning environments such as museums changed, and their love, interest, curiosity, and awareness about literature increased after the application.

Anahtar Kelimeler

• literature
• literature education
• museum education
• literature in the museum

Kaynakça

1. Alver, K. (2006). Edebiyat ve kimlik. Bilig, 13(2), 32-42.
2. Ambrose, T. & Paine, C. (2006). Museum basics (2nd Ed.). Routledge.
3. Anderson, D. (1994). The effect of pre-orientating year eight students to the informal learning environment of a science museum on cognitive learning. [Unpublished Master of Education thesis]. Queensland University of Technology, Brisbane, Australia.
4. Anderson, D. & Lucas, K. B. (1997). The effectiveness of orienting students to the physical features of a science museum prior to visitation. Research in Science Education, 27(4), 485–495. https://doi.org/10.1007/BF02461476
5. Anderson, D., Piscitelli, B., Weier, K., Everett, M. & Tayler, C. (2002). Children’s museum experiences: Identifying powerful mediators of learning. Curator: The Museum Journal, 45 (3), 213-231. https://doi.org/10.1111/j.2151-6952.2002.tb00057.x
6. Artar, M. (2010). Müzede öğrenme. Müze eğitimi seminerleri. Bekir Onur (Ed.) Mardin Müzeleri içinde (s.43- 55). Ankara Üniversitesi Çocuk Kültürü Araştırma ve Uygulama Merkezi Yay., No:18.
7. Ata, B. (2002). Müzelerle ve tarihî mekânlarla tarih öğretimi: Tarih öğretmenlerinin “müze eğitimine” ilişkin görüşleri. Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi.
8. Bamberger Y & Tal, T. (2007) Learning in a personal-context: Levels of choice in a free-choice learning environment in science and natural history museums. Science Education, 91(1), 75–95. https://doi.org/10.1002/sce.20174

9. Bamberger, Y. & Tal, T. (2008). Multiple outcomes of class visits to natural history museums: The students’ view. Journal of Science Education and Technology, 17, 274–284. https://doi.org/10.1007/s10956-008-9097-3
10. Barry, A. L. (2010). Engaging 21st-century learners: A multidisciplinary, multiliteracy art-museum experience. Studies in Learning, Evaluation, Innovation and Development, 7(3), 49–64.
11. Barry, A. L. (2012). “I was skeptical at first”: Content literacy in the art museum. Journal of Adolescent Adult Literature, 55, 597-607. https://doi.org/10.1002/JAAL.00071
12. Bell, D. (2010). Five reasons to take young children to the art gallery and five things to do when you are there. Australian Art Education. 33(20), 87–111.
13. Blanchot, M. (1989), The space of literature. University of Nebraska Press.
14. Blunden, J. & Fitzgerald, P. (2019). Beyond the classroom: Museum visits and resources. Helen de Silva Joyce, Susan Feez (Ed.). In Multimodality across classrooms: Learning about and through Different Modalities, 194-206, Routledge.
15. Bozdoğan, A. E., Okur, A. & Kasap, G. (2015). Planlı bir alan gezisi için örnek uygulama: Bir fabrika gezisi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2).
16. Bozdoğan, A. E. (2007). Bilim ve teknoloji müzelerinin fen öğretimindeki yeri ve önemi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi.
17. Burnham, R., & Kai-Kee, E. (2005). The art of teaching in the museum. The Journal of Aesthetic Education, 39(1), 65–76.
18. Burgul-Adıgüzel, F. (2017). Edebiyat müzeleri ve müzede edebiyat eğitimi. Milli Eğitim Dergisi, 46(214), 85-104.
19. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. PegemA Yayıncılık.
20. Carole, H. (2007). Understanding the museum experience. Pat Villeneuve (Ed.) In From periphery to center: Art Museum Education in the Twenty-First Century, 158–64, National Art Education Association.
21. Carr, M., J. Clarkin-Phillips, V. Paki, L. Frean, G. Armstrong, & N. Crowe. (2012). Exploring te Ao Māori: The role of museums. Early Childhood Folio, 16(1), 10–14. https://doi.org/10.18296/ecf.0146
22. Cox-Petersen, A., & Melber, L. M. (1999). Creating a classroom museum. Science Scope, 22(6), 38.
23. Cox-Petersen, A. M., Marsh, D. D., Kisiel, J. & Melber, L. M. (2003). Investigation of guided school tours, student learning, and science reform recommendations at a museum of natural history. Journal of Research in Science Teaching. 40(2), 200-218, https://doi.org/10.1002/tea.10072
24. DCMS (2010-11) (Department for Culture, Media and Sport) Annual Report and Account. https://assets.publishing.service.gov.uk/media/5a79ba8ded915d07d35b7ac4/Annual_Report_and_Accounts_2010_11.pdf adresinden erişilmiştir.
25. Desantis, R. G. L. (2009). Teaching evolution through inquiry-based lessons of uncontroversial science. The American Biology Teacher. 71(2), 106-111. https://doi.org/10.1662/005.071.0211
26. Dewey, J. (1938). Experience and education. Collier Macmillan.
27. Dewey, J. (1937). Education and social change. Bulletin of the American Association of University Professors, 23(6), 472-474.
28. DeWitt, J. & Hohenstein, J. (2010). School trips and classroom lessons: An investigation into teacher–student talk in two settings. Journal of Research Science Teaching, 47, 454-473. https://doi.org/10.1002/tea.20346
29. Dilli, R. (2017). Öğretmenlerin müzelerin öğrenme ortamı olarak kullanımına ilişkin görüşleri. Milli Eğitim Dergisi, 46(214), 303-316.
30. Dilthey, W. (1999). Hermeneutik ve tin bilimleri. Notos Kitap Yayıncılık.
31. Downey, S., Delamatre, J. & Jones, J. (2007). Measuring the impact of museum-school programs: Findings and implications for practice. Journal of Museum Education, 32(2), 175-187. https: //doi.org/10.2307/40479586
32. Eakle, A.J. (2005). Literacy in the art museum: A theatre of values. Doctoral Thesis. University of Georgia.
33. Erol-Şahin, A.N. & Yeşilbursa, C.C. (2018). Tarih bölümü öğrencilerinin alan gezileri ve müze ziyaretlerine ve müzde yapılan etkinliklere yönelik görüşleri. Turkish History Education Journal. 7(2), 555-577. https://doi.org/10.17497/tuhed.431328
34. Griffin, J. (2004). Research on students and museums: looking more closely at the students in school groups. Science Education, 88(1), 59-70. https://doi.org/10.1002/sce.20018
35. Güler, A. (2009). Programlı ve etkili bir müze gezisi için geliştirilen müze eğitim paketinin etkililiğinin ölçülmesi (Ankara ili ilköğretim I. kademe 3. sınıf sanat etkinlikleri dersi örneği). Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi
36. Guthrie, J. T., Wigfield, A., & VonSecker, C. (2000). Effects of integrated instruction on motivation and strategy use in reading. Journal of Educational Psychology, 92(2), 331-341. https://doi.org/10.1037/0022-0663.92.2.331
37. Hamilton, E. R., & Van Duinen, D. V. (2021). Hybrid spaces: Adolescent literacy and learning in a museum. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 64(5), 511-520. https://doi.org/10.1002/jaal.1123
38. Harrington, A. (2002) Knowing the social world through literature: Sociological reflections on Robert Musil's The Man Without Qualities. International Journal of Social Research Methodology, 5(1), 51-59. https://doi.org/10.1080/13645570110098073
39. Housen, A. C. (2001). Aesthetic thought, critical thinking, and transfer. Arts and Learning Research Journal, 18(1), 99–132.
40. Henry, C. (2007). Understanding the museum experience. P. Villeneuve (Ed.), In From periphery to center: Art museum education in the 21st century (pp. 158–164). National Art Education Association.
41. Hooper-Greenhill, E. (1991). Museum and gallery education. Leicester University Press.
42. ICOM (2007). Museum definition. http://icom.museum/the-vision/museum-definition/ adresinden erişilmiştir.
43. Jackson, P. (1998). John Dewey and the lessons of art. Yale University Press
44. Kara, B., Sak, M., Balçın, M. D., & Mertoğlu, H. (2020). Fen bilimleri öğretmenlerinin müze eğitimi hakkındaki görüşleri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(108), 318-346. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.44864
45. Karadeniz, C. & Okvuran, A. (2014). A night at the museum: Museum Education with Ankara University Students at Çorum Museum of Archeology. Elementary Education Online Journal, 13(3), 865-879.
46. Kaschak, J. C. (2014). Museum visits in social studies: The role of a methods course. Social Studies Research and Practice, 9(1), 107-118. https://doi.org/10.1108/SSRP-01-2014-B0005
47. Keith, N. (2010). Getting beyond anaemic love: From the pedagogy of cordial relations to a pedagogy for difference. Journal of Curriculum Studies, 42(4), 539–572. https://doi.org/10.1080/00220270903296518
48. Latham, Kiersten F. (2007). The poetry of the museum: A Holistic model of numinous museum experiences. Museum Management and Curatorship, 22(3), 247-263. https://doi.org/10.1080/09647770701628594
49. Latham, Kiersten F. (2013). Numinous experiences with museum objects. Visitor Studies, 16(1), 3-20. https://doi.org/10.1080/10645578.2013.767728
50. Melber, L. M. & Cox-Petersen A. M. (2005) Teacher professional development and informal learning environments: Investigating partnerships and possibilities, Journal of Science Teacher Education, 16(2), 103-120. https://doi.org/10.1007/s10972-005-2652-3
51. Luke, J. J., Stein, J., Foutz, S. & Adams, M. (2007). Research to practice: Testing a tool for assessing critical thinking in art museum programs. Journal of Museum Education, 32(2), 123-135. https://doi.org/10.1080/10598650.2007.11510564
52. Memişoğlu, H. & Kamçı, S. (2013). Museum of social studies in education student’s attitudes and views. International Journal on New Trends in Education and Their Implications, 4(3), 121-138.
53. Mertoğlu, H., Balçın, M. D., Sak, M., & Kara, B. (2020). The effect of microteaching practices on preservice theachers’ sentiments, attitudes, and concerns. European Journal of Special Education Research, 5(4), 1-15. https:// doi: 10.5281/zenodo.3703309
54. Michaud, G. J. (2004). Living wisdom: Understanding wisdom through life story, Doctoral Thesis, Fielding Graduate Institute.
55. Nagy, N. (2020) Addressing controversy: Changing pre-service teachers’ gazes through an exhibition visit. Journal of Museum Education, 45(3), 273-287. https://doi.org/10.1080/10598650.2020.1763673
56. Nagy, N. (2019). Making semantic waves in art exhibition reviews: Explicit disciplinary literacy development in undergraduate students. Presented paper. School of Technology and Management of IPLeiria, Portugal, European Systemic Functional Linguistics Conference, July 5, 2019.
57. OFSTED- Office for Standards in Education. (2006). Creative partnerships – initiative and impact: The impact of sustained partnerships between schools and creative practitioners as a result of creative partnerships initiatives. Ofsted.
58. Okvuran, A. (2012). Müzede dramanın bir öğretim yöntemi olarak Türkiye’de gelişimi. Eğitim ve Bilim, 37(166), 170-180.
59. Orion, N. & Hoffstein, A. (1994). Factors that influence learning during a scientific fieldtrip in a natural environment. Journal of Research in Science Teaching, 33(10), 1097-1119. https://doi.org/10.1002/tea.3660311005
60. Randall, W. L. (1999). Bizi biz yapan hikâyeler. (Çeviri: Şen Süer Kaya). Ayrıntı Yay.
61. Sabalis, S. (2017). Creating the museum experience using museum education to teach oral presentation skills in the composition classroom. Pedagogy, 17(1), 139–147. https://doi.org/10.1215/15314200-3658462
62. Saban, A., Ersoy, A. F., Özden, M., Bozkurt, M., Ersoy, A., Akar, H. & Yahşi, Z. (2017). Eğitimde nitel araştırma desenleri. Anı Yayıncılık.
63. Sailors, M. & Hoffman, J.V. (2019). Mentoring in transformative hybrid spaces: Preservice teacher preparation and literacy learning in Moçambique. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 63(2), 127–133. https://doi.org/10.1002/jaal.972
64. Saraç, H. (2017). Türkiye’de okul dışı öğrenme ortamlarına ilişkin yapılan araştırmalar: İçerik analizi çalışması. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 3(2), 60-81.
65. Scott, C. A. (2006). Museums: Impact and value. Cultural Trends, 15(1), 45-75. https://doi.org/10.1080/09548960600615947
66. Scott, C. A. (2009). Exploring the evidence base for museum value. Museum Management and Curatorship, 24(3), 195-212. https://doi.org/10.1080/09647770903072823
67. Scott, E. C., McTigue, M. E., Miller, M. D. & Washburn, K. E. (2018). The what, when, and how of preservice teachers and literacy across the disciplines: A systematic literature review of nearly 50 years of research. Teaching and Teacher Education, 73, 1-13. http://dx.doi.org/10.1016/j.tate.2018.03.010
68. Şahin, A. N. E., & Yeşilbursa, C. C. (2018). Tarih bölümü öğrencilerinin alan gezleri ve müze ziyaretlerine ve müzede yapılan etkinliklere yönelik görüşleri. Turkish History Education Journal, 7(2), 555-577. https://doi.org/10.17497/tuhed.431328
69. Seidel, S. & Kenneth, H. (1999). Müze eğitimi ve kültürel kimlik. (çev.: Bahri Ata, yay. haz. Bekir Onur), Ankara Üniversitesi Çocuk Kültürü Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları.
70. Selanik-Ay, T., & Kurtdede-Fidan, N. (2014). Teacher candidates’ views about using museums in social studies education. Electronic Journal of Social Sciences, 13(48), 69-89. http://dx.doi.org/10.7575/aiac.ijels.v.9n.1p.33
71. Shelley, P. B. (1994). The selected poetry & prose of Shelley. Wordsworth Editions.
72. Terenni, L. (2015). Young children’s learning in art museums: a review of New Zealand and international literature. European Early Childhood Education Research Journal, 23(5), 720–742. http://dx.doi.org/10.1080/1350293X.2015.1104049 0
73. Thomas, N. (2010). The museum as method. Museum Anthropology, 33(1), 6-10.
74. Tural, A. & Kala, F. N. (2018). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının müze eğitimine yönelik özyeterlik inançları. Sınırsız Eğitim ve Araştırma Dergisi, 3(1), 108 – 121.
75. Uğur, N. (2004). ODTÜ Geliştirme Vakfı Ankara okulları müze eğitimi uygulamaları.Eğitimde iyi örnekler konferansı, www.erg.sabanciuniv.edu/iok2004/html adresinden erişilmiştir.
76. Yener, D., Aksüt, P., Kiras, B. & Yener, Y. (2018). Fen bilgisi öğretmen adaylarının bilim gezisi ve fen-teknoloji-toplum-çevre konusundaki görüşleri: “Müzede Bilim” örneği. Başkent University Journal of Education, 5(2), 212-224.
77. Yeşilbursa, C. C. (2011) Sosyal bilgilerde miras eğitiminin öğrencilerin somut kültürel mirasa karşı tutumlarına ve akademik başarılarına etkisi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü
78. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (9. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
79. Yoon, S. A., Elinich, K., Wang, J., Steinmeier, C. & Tucker, S. (2012). Using augmented reality and knowledge-building scaffolds to improve learning in a science museum. International Journal of Computer-Supported Collaborative Learning, 7(4), 519-541. https://doi.org/10.1007/s11412-012-9156-x