Araştırma Makalesi

Kamu Kurumlarında Kişi-Örgüt Uyumu ve Duygusal Bağlılığın Görev Performansı Üzerindeki Etkileri: İş Talepleri ve Kaynaklar Kuramı Çerçevesinden Bir İnceleme

Cilt: 17 Sayı: 1 29 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Kamu Kurumlarında Kişi-Örgüt Uyumu ve Duygusal Bağlılığın Görev Performansı Üzerindeki Etkileri: İş Talepleri ve Kaynaklar Kuramı Çerçevesinden Bir İnceleme

Öz

Amaç: Bu araştırmada, Türkiye’deki kamu kurumlarında kişi-örgüt uyumu ile duygusal bağlılığın, görev performansı üzerindeki etkileri İş Talepleri ve Kaynakları Kuramı kapsamında ele alınarak; kamu kurumlarında örgütsel davranışı şekillendiren unsurların anlaşılması hedeflenmiştir. Yöntem: Bu araştırma, olasılıksız örnekleme yöntemleri ile Balıkesir ilinde çalışan 210 kamu çalışanı ile yürütülmüştür. Elde edilen veriler SPSS ve AMOS programları aracılığı ile analiz edilmiştir. Ölçeklere ilişkin açıklayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizinin ardından, Yapısal Eşitlik Modellemesi ile kişi-örgüt uyumu ve duygusal bağlılık, kişi-örgüt uyumu ve görev performansı, duygusal bağlılık ve görev performansı ilişkisi araştırılmıştır. Son olarak; Hayes’in (2022) PROCESS makrosu ile yapılan analiz ile duygusal bağlılığın, kişi-örgüt uyumu ile görev performansı arasındaki ilişkide aracılık rolü incelenmiştir. Bulgular: Çalışmanın temel bulgularına göre; Yapısal Eşitlik Modellemesi uyum iyiliği değerleri (χ²/df = 2.03, CFI = .960, RMSEA = .070) hesaplanarak; modelin kabul edilebilir düzeyde uyum gösterdiği bulunmuştur. Kişi-örgüt uyumunun duygusal bağlılık üzerindeki etkisi güçlü ve anlamlı (β = .49, p < .001) bulunurken; kişi-örgüt uyumunun görev performansına doğrudan etkisinin (β = –.01, p = .869) ve duygusal bağlılığın görev performansı üzerindeki doğrudan etkisinin (β = .16, p = .153) anlamlı olmadığı gözlenmiştir. Öte yandan Hayes (2022) PROCESS makrosu ile yapılan aracılık analizinde, duygusal bağlılığın kişi-örgüt uyumu ile görev performansı arasındaki ilişkide aracı bir rol üstlenmediği tespit edilmiştir. Sonuç: Türkiye’de kamu kurumlarında yürütülen bu araştırmada, kişi-örgüt uyumu ile duygusal bağlılığın görev performansı üzerindeki etkileri incelenmiş, söz konusu değişkenlerin doğrudan görev performansı üzerindeki etkilerinin anlamlı olmadığı; ayrıca duygusal bağlılığın, kişi-örgüt uyumu ve görev performansı ilişkisinde bir aracı etki yaratmadığı tespit edilmiştir. Özgünlük: Bu çalışma kamu kurumlarında kişi-örgüt uyumu ve duygusal bağlılığın görev performansı üzerindeki etkilerini İş Talepleri ve Kaynaklar Kuramı çerçevesinden inceleyen ilk çalışmadır. Bununla birlikte, kamu kurumlarının hiyerarşik ve bürokratik yapısının, çalışanların örgütle uyumu ve duygusal bağlılıklarının davranışsal çıktılara dönüşmesi ile görev performansı süreci arasında bir çelişki yarattığı belirlenmiştir. Bu çelişkinin çözümüne yönelik bir model geliştirilmiş ve çeşitli öneriler ortaya konularak önemli bir teorik çerçeve sunulmuştur. Bu bulgular, kamu kurumlarında yönetsel uygulamalara yönelik stratejik karar süreçlerinin geliştirilmesine katkı sağlamakta; kamu yönetimi alanındaki alanyazını kuramsal ve uygulamalı açıdan zenginleştirmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma, Balıkesir Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu’nun 01.09.2025 tarihli ve 2025/08-06 sayılı kararı doğrultusunda etik açıdan uygun bulunmuş olup ilgili kurul onayı çerçevesinde yürütülmüştür. Araştırma sürecinde, bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkelerine tamamen uyulmuş, katılımcı haklarının korunması, gizlilik ve gönüllülük esasları titizlikle gözetilmiştir.

Kaynakça

  1. Abdi, R., Hermanto, H. & Nugraha, I. N., (2020). The effect of affective commitment, normative commitment, and continuance commitments on readiness to change. International Journal of Innovative Science, Engineering & Technology, 7(12), 392-405.
  2. Ak, M. & Sezer, Ö. (2017). Türk kamu sektöründe örgütsel bağlılığın etkileri. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, 3(2), 111-119.
  3. Akdemir, B. & Duman, M. Ç. (2016). Duygusal bağlılık ve işgören performası arasındaki ilişkiye yönelik bir araştırma. The Journal of Academic Social Science Studies, 5(46), 343-343. https://doi.org/10.9761/JASSS3454
  4. Akduman, G., Demi̇r, B. & Hati̇poğlu, Z. (2019). Babacan liderlik tarzının çalışan görev performansı ve duygusal bağlılık üzerindeki etkisi. Journal of Business Research-Turk, 11(1), 279-292. https://doi.org/10.20491/isarder.2019.599
  5. Akgemci, T., Tekin, E. & Kalfaoğlu, S. (2019). Yüksek performanslı çalışma sistemleri ile birey-örgüt uyumu arasındaki ilişkide duygusal bağlılığın aracılık rolü. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 12(Özel Sayı), 193-217. https://doi.org/10.26466/opus.583814
  6. Albrecht, S., Breidahl, E. & Marty, A. (2018). Organizational resources, organizational engagement climate, and employee engagement. Career Development International, 23(1), 67-85. https://doi.org/10.1108/CDI-04-2017-0064
  7. Allen, N. J. & Meyer, J. P. (1990). The measurement and antecedents of affective, continuance and normative commitment to the organization. Journal of Occupational Psychology, 63(1), 1-18. https://doi.org/10.1111/j.2044-8325.1990.tb00506.x
  8. Alniaçik, E., Alniaçik, Ü., Erat, S. & Akçin, K. (2013). Does person-organization fit moderate the effects of affective commitment and job satisfaction on turnover intentions?. Social and Behavioral Sciences, 99(1), 274-281. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2013.10.495

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Politika ve Yönetim (Diğer), Kamu Sektörü Organizasyonu ve Yönetimi, Organizasyonel Planlama ve Yönetim, Örgütsel Davranış

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

3 Aralık 2025

Kabul Tarihi

12 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gökçe, Ç. (2026). Kamu Kurumlarında Kişi-Örgüt Uyumu ve Duygusal Bağlılığın Görev Performansı Üzerindeki Etkileri: İş Talepleri ve Kaynaklar Kuramı Çerçevesinden Bir İnceleme. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(1), 11-30. https://doi.org/10.54558/jiss.1835335
AMA
1.Gökçe Ç. Kamu Kurumlarında Kişi-Örgüt Uyumu ve Duygusal Bağlılığın Görev Performansı Üzerindeki Etkileri: İş Talepleri ve Kaynaklar Kuramı Çerçevesinden Bir İnceleme. ÇAKÜ SBED. 2026;17(1):11-30. doi:10.54558/jiss.1835335
Chicago
Gökçe, Çiğdem. 2026. “Kamu Kurumlarında Kişi-Örgüt Uyumu ve Duygusal Bağlılığın Görev Performansı Üzerindeki Etkileri: İş Talepleri ve Kaynaklar Kuramı Çerçevesinden Bir İnceleme”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 17 (1): 11-30. https://doi.org/10.54558/jiss.1835335.
EndNote
Gökçe Ç (01 Nisan 2026) Kamu Kurumlarında Kişi-Örgüt Uyumu ve Duygusal Bağlılığın Görev Performansı Üzerindeki Etkileri: İş Talepleri ve Kaynaklar Kuramı Çerçevesinden Bir İnceleme. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 17 1 11–30.
IEEE
[1]Ç. Gökçe, “Kamu Kurumlarında Kişi-Örgüt Uyumu ve Duygusal Bağlılığın Görev Performansı Üzerindeki Etkileri: İş Talepleri ve Kaynaklar Kuramı Çerçevesinden Bir İnceleme”, ÇAKÜ SBED, c. 17, sy 1, ss. 11–30, Nis. 2026, doi: 10.54558/jiss.1835335.
ISNAD
Gökçe, Çiğdem. “Kamu Kurumlarında Kişi-Örgüt Uyumu ve Duygusal Bağlılığın Görev Performansı Üzerindeki Etkileri: İş Talepleri ve Kaynaklar Kuramı Çerçevesinden Bir İnceleme”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 17/1 (01 Nisan 2026): 11-30. https://doi.org/10.54558/jiss.1835335.
JAMA
1.Gökçe Ç. Kamu Kurumlarında Kişi-Örgüt Uyumu ve Duygusal Bağlılığın Görev Performansı Üzerindeki Etkileri: İş Talepleri ve Kaynaklar Kuramı Çerçevesinden Bir İnceleme. ÇAKÜ SBED. 2026;17:11–30.
MLA
Gökçe, Çiğdem. “Kamu Kurumlarında Kişi-Örgüt Uyumu ve Duygusal Bağlılığın Görev Performansı Üzerindeki Etkileri: İş Talepleri ve Kaynaklar Kuramı Çerçevesinden Bir İnceleme”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 17, sy 1, Nisan 2026, ss. 11-30, doi:10.54558/jiss.1835335.
Vancouver
1.Çiğdem Gökçe. Kamu Kurumlarında Kişi-Örgüt Uyumu ve Duygusal Bağlılığın Görev Performansı Üzerindeki Etkileri: İş Talepleri ve Kaynaklar Kuramı Çerçevesinden Bir İnceleme. ÇAKÜ SBED. 01 Nisan 2026;17(1):11-30. doi:10.54558/jiss.1835335