Bazı Yerli Kayısı Çeşitlerinin İn Vitro Embriyo Kültürleri Üzerine Besi Ortamı ve Genotipin Etkisi

Öz

Embriyo kültürü, sert çekirdekli meyvelerde; ıslah, mikroçoğaltım ve morfolojik çalışmalarda uygulanan temel doku kültürü tekniklerdendir. Genel bir kural olarak; zigotik embriyo benzeri genç dokular, olgun dokularla kıyaslandığı zaman daha iyi bir rejenerasyon potansiyeline sahiptirler. Bu çalışmada, Hacıhaliloğlu, Kabaaşı, Çataloğlu, Tokaloğlu, Alyanak, Sakıt-I, İsmailağa, Soğancı, Hacıkız, İri bitirgen, Çekirge-52, Şalak (Aprikoz), İmrahor, Hasanbey ve Karacabey kayısı çeşitlerinden in vitro şartlarda izole edilen embriyolar 1 mg L-1 BAP ile desteklenen MS ve WPM besi ortamlarında kültüre alınmıştır. Zigotik embriyoların kültüre alınmasını takip eden 14. günde; çimlenme oranı, sürgün uzunluğu, kök uzunluğu, sürgün çapı, sürgün ağırlığı ve kök ağırlığı ölçümleri yapılmıştır. Embriyo çimlenme oranları MS besi ortamında Kabaaşı, Tokaloğlu ve Çekirge-52 çeşitlerinde; WPM besi ortamında ise Hacıhaliloğlu ve Tokaloğlu çeşitlerinde % 100 olarak gerçekleşmiştir. Sürgün uzunluğu bakımından her iki besi ortamında da en iyi sonucu Hacıhaliloğlu çeşidi vermiş ve sırasıyla 11.56 mm (MS) ve 11.86 mm (WPM) olarak ölçülmüştür. Kök uzunluğu değerleri bakımından her iki besi ortamında da en iyi sonucu Karacabey çeşidi vermiş ve sırasıyla MS besi ortamında 15.79 mm, WPM besi ortamında ise 14.48 mm olarak ölçülmüştür

Anahtar Kelimeler

• Embriyo kültürü, in vitro, kayısı, MS, WPM

Effects of Media and Genotype on the in vitro Embryo Cultures from National Varieties of Apricot

Öz

Embryo culture is one of the basic culture techniques used for breeding, micropropagation and

morphological studies of stone fruit species. As a common rule, zygotic embryos are used for in vitro regeneration

because they have better regeneration potential than the mature tissues when regeneration potential of the materials

derived from zygotic embryos are compared to mature derived ones. In this study, the apricot varieties studies

are; Hacıhaliloğlu, Kabaaşı, Çataloğlu, Tokaloğlu, Alyanak, Sakıt-I, İsmailağa, Soğancı, Hacıkız, İri Bitirgen,

Çekirge-52, Şalak (Aprikoz), İmrahor, Hasanbey and Karacabey. The isolated zygotic embryos were cultured on

Murashige&Skoog (MS) and Woody Plant Medium (WPM) supplemented with 1 mg L-1 BAP. 14 days after culturing

zygotic embryos, % of germinated embryos, shoot length, root length, diameter of length, weight of shoots produced

and weight of roots produced were reported. 100% of the seeds of the apricot cultivars Kabaaşı, Tokaloğlu

and Çekirge-52 were germinated in MS medium but two of the cultivars Hacıhaliloğlu and Tokaloğlu were germinated

in WPM. According to quantitative evaluation of the germinated zygotic embryos, the longest shoot length

was occurred from Hacıhaliloğlu (an average of 11.56 mm and 15.86) in both media tested was produced on MS

and WPM media, respectively. In terms of mean root length, the best result was occurred from Karacabey in both

media tested and an average of 15.79 mm and 14.48 mm roots was produced on MS and WPM media, respectively.

Anahtar Kelimeler

• Embryo culture,in vitro,apricot,MS,WPM

Kaynakça

1. Anonim., 2012. Ülkelere göre Dünya’da kayısı üretimi, www.fao. org, (Erişim tarihi: 14.03.2012).
2. Asma, B.M., 2000. Kayısı yetiştiriciliği. Evin Matbaası, Malatya, Sayfa 243.
3. Asma, B.M., Erdoğan A., Kan, T., Birhanlı, O., 2002. Geç olgunla- şan sofralık kayısı çeşitlerinin melezleme yoluyla ıslahı. XVI. Ulusal Biyoloji Kongresi, 4-7 Eylül 2002 Malatya.
4. Asma, B.M., Erdoğan, A., Kan, T., Birhanlı, O., 2003. Geç olgun- laşan sofralık kayısı çeşitlerinin melezleme yoluyla ıslahı (2001-2003 Dilimi). Türkiye IV. Ulusal Bahçe Bitkileri Kong- resi, 8-12 Eylül 2003 Antalya, 43-45.
5. Asma, B.M., 2011. Çok amaçlı kayısı ıslah projesi (2008-2011 Di- limi). Türkiye VI. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 4-8 Ekim 2011, Şanlıurfa (Basımda).
6. Burgos, L., Ledbetter, C.A., 1993. Improved efficiency in apricot breeding: Effects of embryo development and nutrient me- dia on in vitro germination and seedling establishment. Plant Cell, Tissue and Organ Culture, 38: 217-222.
7. Chinn, H.F., Krishnapillay, B., Alang, Z.C., 1988. Media for emb- ryo culture of some tropical recalcitrant species. Pertanika, 11(3): 357-363.
8. Ercisli, S., 2004. A Short Review of the Fruit germplasm reso- urces of Turkey. Genetic Resources and Crop Evolution, 51: 419-435.

9. Ercisli, S., Esitken, A., Guleryuz, M., 1999. The effect of vitamins on the seed germination of apricot. In: Proc. XI. Int. Symp. On Apricot Culture. 488(2): 437-440.
10. Eşitken A., Güleryüz M., Ercişli S., 1999. Embryo culture of Hasan- bey Apricot cv., XIth Int. Symp. on Apricot Culture., Ed. I. Ka- rayiannis, Acta Horticulture, 488: 441-443.
11. Feliciano, A.J., Assis, M., 1989. In vitro rooting of shoot from emb- ryo cultured peach seedling. HortScience, 18:705-706.
12. George, E.F., 1993. Plant propagation by tissue culture, Part 1, The technology. Exegenetics Ltd. Edington, England.
13. Guerra, M.P. Rogalski, M., Silva, A.L., 2003. Embryo culture and in vitro clonal multiplication of Prunus “Capdeboscq” rootstock. Crop Breeding and Applied Biotechnology, 3(2): 141-148.
14. Hanning, E., 1904. Zur physiologue pflanzlicher embryonen. I. Ueber die Cultur von Cruciferen-Embryonen ausserhalb des Embryosacks. Bot Zeitg, 62: 45-80.
15. Lloyd, G., McCown, B., 1981. Commercially-feasible micropro- pagation of mountain laurel, Kalmia latifolia, by use of shoot tip culture. Int. l. Plant Prop. Soc. Comb. Proc., 30: 421–427.
16. Murashige, T., Skoog, F., 1962. A revised medium for rapid growth and bioassays with tobacco tissue cultures. Physiol. Plant., 15: 473-497.
17. Muradoğlu, F., Pehluvan, M., Gündoğdu, M., Kaya, T., 2011. Iğdır yöresinde yetiştirilen bazı kayısı (Prunus armeniaca L.) ge- notiplerin fizikokimyasal özellikleri ile mineral içerikleri. Iğ- dır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1(1):17-22.
18. Navarro, Z.C., Peters, J.A., Raseira, M. do C.B., 1992. Embrio cul- turae cultura de óvulos em pessegueiro. Revista Brasileira de Fruticultura, 14: 181-186.
19. Parfitt, D.E., Almehdi, A.A., 1986. In vitropropagation of peach: II. A medium for in vitro multiplication of 56 peach cultivars. Fruit Varieties Journal, 40: 46-47.
20. Pooler, M.R., Scorza, R., 1995. Regeneration of peach [Prunus per- sica (L.) Batsch] rootstock cultivars from cotyledons of matu- re stored seed. HortScience, 30: 355-356.
21. Scorza, R., Levy, L., Damsteeg, V., Yespes, L.M., Cordts, J., Hadi- di, A., Slightom, J., Gonsalves, D., 1995. Transformation of plum with Papaya Ringspot virus coat protein gene and reacti- on of transgenic plants to Plum Pox Virus. Journal of the Ame- rican Society for Horticultural Science. 120: 943-952.
22. Tukey, H.B., 1933. Artificial culture of sweet cherry embryos. Jour- nal of Heredity, 24: 7-12.
23. Quezeda, A.C., Raseira, M. do C.B., Citadin, I. An Silva, J.B., 1998. Parâmetros indicativos dnecessidade do uso de embriocultu- ra em cultivare precoces de pessegueiro (Prunus persica, L., Batsch. Agropecuária Clima Temperado, 1(1): 55-59.
24. Yıldırım, H., Tilkat, E., Onay, A., Özen, H.Ç., 2007. In vitro embryo culture of apricot (Prunus armeniaca L. cv. Hacıhaliloğlu). In- ternational Journal of Science & Technology, 2(2) :99-104.