Araştırma Makalesi

Biyoaktif Maddelerin Ekstraksiyonunda Sulu İki Fazlı (Etanol-Tuz Bazlı) Sistemlerin Yetenekleri: Model Bir Yapı Olarak Fıstık (Pistacia vera L.) Atıkları

Cilt: 15 Sayı: 2 1 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Biyoaktif Maddelerin Ekstraksiyonunda Sulu İki Fazlı (Etanol-Tuz Bazlı) Sistemlerin Yetenekleri: Model Bir Yapı Olarak Fıstık (Pistacia vera L.) Atıkları

Öz

Bu çalışma, fıstık posası atıklarının karakterizasyonunu ve bu materyaldeki biyoaktif bileşikleri saflaştırmak amacıyla alkol/tuz bazlı sulu iki fazlı özütleme (ATPS) yönteminin etkinliğini geleneksel yöntemle kıyaslayarak araştırmaktadır. İlk aşamada, fıstık posasının fizikokimyasal özellikleri (nem içeriği, toplam kül, yağ oranı ve renk değerleri) belirlenmiştir. Fıstık atıklarının karakteristik yapısı Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FTIR) ile doğrulanmıştır. Ayrıca, atıkların mineral madde içeriği İndüktif Eşleşmiş Plazma-Optik Emisyon Spektrometresi (ICP-OES) ile belirlenmiştir. İkinci aşamada ise ATPS’nin bileşimi belirlenmiştir. ATPS’nin bileşiminde kullanılan etanol ve amonyum sülfat oranı toplam fenolik madde değişkeni baz alınarak tespit edilmiştir. En yüksek fenolik maddeye sahip ATPS-3 noktası en uygun nokta olarak seçilmiştir. Bu noktada kullanılan etanol oranı %28 ve amonyum sülfat oranı ise %18 olarak bulunmuştur. Optimum koşullardaki hacim oranı (R) ve bölüşüm katsayısı (K) değerleri ise 1.56 ve 10.00 olarak tespit edilmiştir. Optimum ATPS noktası ile geleneksel özütleme toplam fenolik madde, toplam flavonoid, toplam hidrolize tanen ve antioksidan aktivite değerleri açısından karşılaştırılmıştır. ATPS özütlerinin biyolojik aktivite değerleri açısından geleneksel özütlemeye göre daha üstün olduğu bulunmuştur. Çalışma sonunda, bu yenilikçi özütleme yönteminin geleneksel özütleme yöntemlerine bir alternatif olabileceği sonucuna varılabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Apak, R., Güçlü, K., Özyürek, M., & Çelik, S. E. (2008). Mechanism of antioxidant capacity assays and the CUPRAC (cupric ion reducing antioxidant capacity) assay. Microchimica Acta, 160(4), 413-419. https://doi.org/10.1007/s00604-007-0777-0
  2. Arriola, N. D. A., Chater, P. I., Wilcox, M., Lucini, L., Rocchetti, G., Dalmina, M., Pearson, J. P., & de Mello Castanho Amboni, R. D. (2019). Encapsulation of stevia rebaudiana Bertoni aqueous crude extracts by ionic gelation – Effects of alginate blends and gelling solutions on the polyphenolic profile. Food Chemistry, 275, 123-134. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2018.09.086
  3. Azhdari, P., Seif Zadeh, N., Sahari, M. A., & Ahmadi Gavlighi, H. (2023). Application of enzymatic treatments in concentration of pistachio hull extract by ultrafiltration. Food Chemistry Advances, 3, 100471. https://doi.org/10.1016/j.focha.2023.100471
  4. Barreca, D., Laganà, G., Leuzzi, U., Smeriglio, A., Trombetta, D., & Bellocco, E. (2016). Evaluation of the nutraceutical, antioxidant and cytoprotective properties of ripe pistachio (Pistacia vera L., variety Bronte) hulls. Food Chemistry, 196, 493-502. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2015.09.077
  5. Barut, D., Tekin, H., Kılıç, İ. H., Taş, S., & Kurt, B. S. (2021). Antepfıstığı (Pistacia vera l.) yumuşak dış kabuğunun kimyasal bileşimi ve antioksidan potansiyelinin belirlenmesi. Zeugma Biological Science, 2(1), 20-26
  6. Benli, H., & Bahtiyari, M. İ. (2024). An approach for the valorization of bio-waste pistachio shells (Pistacia vera L.): Dyeing of cellulose-based fabrics. Journal of Cleaner Production, 445, 141213. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2024.141213
  7. Benzie, I. F. F., & Strain, J. J. (1996). The Ferric Reducing Ability of Plasma (FRAP) as a Measure of “Antioxidant Power”: The FRAP Assay. Analytical Biochemistry, 239(1), 70-76. https://doi.org/10.1006/abio.1996.0292
  8. Çam, M., Hışıl, Y., & Durmaz, G. (2009). Classification of eight pomegranate juices based on antioxidant capacity measured by four methods. Food Chemistry, 112(3), 721-726. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2008.06.009

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

24 Mayıs 2025

Yayımlanma Tarihi

1 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

7 Kasım 2024

Kabul Tarihi

22 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Karakuş, M. Ş. (2025). Biyoaktif Maddelerin Ekstraksiyonunda Sulu İki Fazlı (Etanol-Tuz Bazlı) Sistemlerin Yetenekleri: Model Bir Yapı Olarak Fıstık (Pistacia vera L.) Atıkları. Journal of the Institute of Science and Technology, 15(2), 543-555. https://doi.org/10.21597/jist.1581092
AMA
1.Karakuş MŞ. Biyoaktif Maddelerin Ekstraksiyonunda Sulu İki Fazlı (Etanol-Tuz Bazlı) Sistemlerin Yetenekleri: Model Bir Yapı Olarak Fıstık (Pistacia vera L.) Atıkları. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2025;15(2):543-555. doi:10.21597/jist.1581092
Chicago
Karakuş, Mehmet Şükrü. 2025. “Biyoaktif Maddelerin Ekstraksiyonunda Sulu İki Fazlı (Etanol-Tuz Bazlı) Sistemlerin Yetenekleri: Model Bir Yapı Olarak Fıstık (Pistacia vera L.) Atıkları”. Journal of the Institute of Science and Technology 15 (2): 543-55. https://doi.org/10.21597/jist.1581092.
EndNote
Karakuş MŞ (01 Haziran 2025) Biyoaktif Maddelerin Ekstraksiyonunda Sulu İki Fazlı (Etanol-Tuz Bazlı) Sistemlerin Yetenekleri: Model Bir Yapı Olarak Fıstık (Pistacia vera L.) Atıkları. Journal of the Institute of Science and Technology 15 2 543–555.
IEEE
[1]M. Ş. Karakuş, “Biyoaktif Maddelerin Ekstraksiyonunda Sulu İki Fazlı (Etanol-Tuz Bazlı) Sistemlerin Yetenekleri: Model Bir Yapı Olarak Fıstık (Pistacia vera L.) Atıkları”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 15, sy 2, ss. 543–555, Haz. 2025, doi: 10.21597/jist.1581092.
ISNAD
Karakuş, Mehmet Şükrü. “Biyoaktif Maddelerin Ekstraksiyonunda Sulu İki Fazlı (Etanol-Tuz Bazlı) Sistemlerin Yetenekleri: Model Bir Yapı Olarak Fıstık (Pistacia vera L.) Atıkları”. Journal of the Institute of Science and Technology 15/2 (01 Haziran 2025): 543-555. https://doi.org/10.21597/jist.1581092.
JAMA
1.Karakuş MŞ. Biyoaktif Maddelerin Ekstraksiyonunda Sulu İki Fazlı (Etanol-Tuz Bazlı) Sistemlerin Yetenekleri: Model Bir Yapı Olarak Fıstık (Pistacia vera L.) Atıkları. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2025;15:543–555.
MLA
Karakuş, Mehmet Şükrü. “Biyoaktif Maddelerin Ekstraksiyonunda Sulu İki Fazlı (Etanol-Tuz Bazlı) Sistemlerin Yetenekleri: Model Bir Yapı Olarak Fıstık (Pistacia vera L.) Atıkları”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 15, sy 2, Haziran 2025, ss. 543-55, doi:10.21597/jist.1581092.
Vancouver
1.Mehmet Şükrü Karakuş. Biyoaktif Maddelerin Ekstraksiyonunda Sulu İki Fazlı (Etanol-Tuz Bazlı) Sistemlerin Yetenekleri: Model Bir Yapı Olarak Fıstık (Pistacia vera L.) Atıkları. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 01 Haziran 2025;15(2):543-55. doi:10.21597/jist.1581092