Derleme

Gama ile Işınlanmış Alanin Türevlerinde EPR Parametrelerinin Literatür Tabanlı Karşılaştırmalı Çalışması

Cilt: 15 Sayı: 3 1 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Gama ile Işınlanmış Alanin Türevlerinde EPR Parametrelerinin Literatür Tabanlı Karşılaştırmalı Çalışması

Öz

Bu çalışmada, gama ışınlamasına maruz bırakılan alanin türevlerinde oluşan serbest radikallerin Elektron Paramanyetik Rezonans (EPR) parametreleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmada incelenen bileşikler arasında L-alanil glisin (LAG), N-metil-L-alanin (NMLA), N-metil-DL-alanin (NMA), Ala-ala, L-alanin etil ester hidroklorür (LAES), L-alanin metil ester hidroklorür (LAME), DL-alanin etil ester hidroklorür (DLA), L-alaninamid hidroklorür (LAHCl), N-asetil-L-alanin (ALA), L-α-alanin etil ester (LAEE) ve Alanil-L-glutamin (ALG) toz örnekleri bulunmaktadır. Örnekler, kobalt-60 (⁶⁰Co) gama kaynağı kullanılarak 12-36 kGy doz aralığında ışınlanmış ve ışınlama sonrası serbest radikal oluşumları EPR spektroskopisi ile analiz edilmiştir. Elde edilen spektrumlar, g değerleri ve aşırı ince yapı sabitleri (a değerleri) kullanılarak karşılaştırılmış, radikal yapılarının belirlenmesi için simülasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Ayrıca incelenen örneklerin biyolojik özellikleri de kapsamlı bir şekilde tartışılmıştır. Analizler, gama ışınlamasının incelenen alanin türevlerinde benzer serbest radikaller oluşturduğunu ortaya koymuştur. Tüm bileşiklerde elde edilen g değerleri 2.0028 ile 2.0044 arasında değişmektedir, bu da gama ışınlamasının alanin türevlerinde benzer radikal oluşum mekanizmalarına yol açtığını göstermektedir. Aşırı ince yapı sabitleri (a değerleri), bileşikte bulunan fonksiyonel gruplara bağlı olarak farklılık göstermiştir. Bazı bileşiklerde ortak radikal türlerinin oluştuğu belirlenmiştir. EPR spektrumlarının analizi, ışınlama sonrası farklı bileşiklerde farklı çizgi yoğunluk dağılımları olduğunu göstermiştir. Çoğu bileşikte 1:4:6:4:1 yoğunluk oranına sahip beş çizgili spektrumlar elde edilmiştir. Ayrıca, yapılan simülasyon çalışmaları, deneysel olarak elde edilen spektrumlarla yüksek uyum göstermiştir. Örneklerde oluşan serbest radikallerin oda sıcaklığında kararlılıkları incelenmiş ve çoğu bileşikte radikal türlerinin birkaç ay boyunca stabil kaldığı belirlenmiştir. Bu durum, gama ışınlaması sonrası serbest radikal oluşumunun biyolojik sistemler, farmasötik ürünler ve gıda koruma süreçleri açısından uzun süreli etkiler yaratabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, bu çalışma, gama ışınlamasının organik bileşiklerde oluşturduğu serbest radikal türlerini anlamaya önemli bir katkı sağlamaktadır. Elde edilen veriler, biyomedikal araştırmalar, farmasötik formülasyonlar, radyasyon dozimetresi ve gıda endüstrisi gibi birçok alanda gama ışınlamasının etkilerini değerlendirmek açısından kritik bilgiler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aydın, M. (2010). Study of the structure of free radicals in gamma: irradiated amino acid derivatives. Brazilian Journal of Physics, 40, 429-431.
  2. Aydın, M., Halim Başkan, M., Yakar, S., Ulak, F. Ş., Aydinol, M., Aydinol, B., & Büyüm, M. (2008). EPR studies of gamma-irradiated L-alanine ethyl ester hydrochloride, L-arginine and alanyl-L-glutamine. Radiation Effects & Defects in Solids, 163(1), 41-46.
  3. Aydın, M., Şimşek, R., Gündüz, M. G., Şafak, C., & Osmanoğlu, Y. E. (2013). ESR study of some gamma irradiated amino acids and condensed 1, 4-dihydropyridines. Journal of Molecular Structure, 1035, 378-382.
  4. Başkan, M. H., & Aydın, M. (2013). Electron paramagnetic resonance studies of gamma-irradiated DL-alanine ethyl ester hydrochloride, L-theanine and L-glutamic acid dimethyl ester hydrochloride. Spectrochimica Acta Part A: Molecular and Biomolecular Spectroscopy, 112, 280-282.
  5. Başkan, M. H., Aydın, M., Osmanoğlu, Ş., & Topkaya, R. (2010). Electron paramagnetic resonance characterization of gamma irradiation damage centers in powder of L-(+)-tartaric acid, N-acetyl-L-alanine and 1-methyl-L-histidine. Radiation Effects & Defects in Solids: Incorporating Plasma Science & Plasma Technology, 165(12), 938-943.
  6. Dicle, I. Y., & Osmanoğlu, Ş. (2014). The effect of gamma radiation of amino acid derivatives in the solid state: an EPR study. Radiation Effects and Defects in Solids, 169(12), 989-993.
  7. McKelvey, R. D. (1987). Huckel MO theory and electron spin resonance in the spectroscopy course. Journal of Chemical Education, 64(6), 497.
  8. Morton, J. R. (1964). Electron spin resonance spectra of oriented radicals. Chemical Reviews, 64(4), 453-471.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Metroloji,Uygulamalı ve Endüstriyel Fizik

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

31 Ağustos 2025

Yayımlanma Tarihi

1 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

20 Şubat 2025

Kabul Tarihi

15 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Başkan, H. (2025). Gama ile Işınlanmış Alanin Türevlerinde EPR Parametrelerinin Literatür Tabanlı Karşılaştırmalı Çalışması. Journal of the Institute of Science and Technology, 15(3), 946-959. https://doi.org/10.21597/jist.1643562
AMA
1.Başkan H. Gama ile Işınlanmış Alanin Türevlerinde EPR Parametrelerinin Literatür Tabanlı Karşılaştırmalı Çalışması. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2025;15(3):946-959. doi:10.21597/jist.1643562
Chicago
Başkan, Halim. 2025. “Gama ile Işınlanmış Alanin Türevlerinde EPR Parametrelerinin Literatür Tabanlı Karşılaştırmalı Çalışması”. Journal of the Institute of Science and Technology 15 (3): 946-59. https://doi.org/10.21597/jist.1643562.
EndNote
Başkan H (01 Eylül 2025) Gama ile Işınlanmış Alanin Türevlerinde EPR Parametrelerinin Literatür Tabanlı Karşılaştırmalı Çalışması. Journal of the Institute of Science and Technology 15 3 946–959.
IEEE
[1]H. Başkan, “Gama ile Işınlanmış Alanin Türevlerinde EPR Parametrelerinin Literatür Tabanlı Karşılaştırmalı Çalışması”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 15, sy 3, ss. 946–959, Eyl. 2025, doi: 10.21597/jist.1643562.
ISNAD
Başkan, Halim. “Gama ile Işınlanmış Alanin Türevlerinde EPR Parametrelerinin Literatür Tabanlı Karşılaştırmalı Çalışması”. Journal of the Institute of Science and Technology 15/3 (01 Eylül 2025): 946-959. https://doi.org/10.21597/jist.1643562.
JAMA
1.Başkan H. Gama ile Işınlanmış Alanin Türevlerinde EPR Parametrelerinin Literatür Tabanlı Karşılaştırmalı Çalışması. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2025;15:946–959.
MLA
Başkan, Halim. “Gama ile Işınlanmış Alanin Türevlerinde EPR Parametrelerinin Literatür Tabanlı Karşılaştırmalı Çalışması”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 15, sy 3, Eylül 2025, ss. 946-59, doi:10.21597/jist.1643562.
Vancouver
1.Halim Başkan. Gama ile Işınlanmış Alanin Türevlerinde EPR Parametrelerinin Literatür Tabanlı Karşılaştırmalı Çalışması. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 01 Eylül 2025;15(3):946-59. doi:10.21597/jist.1643562