Hatay İli Patates Üretim Alanlarında Yonca Mozaik Virüsü (Alfalfa Mosaic Virus: AMV)’nün Araştırılması
Öz
Hatay ili patates alanlarında 2009 ve 2010 yıllarında yapılan çalışmalarda Yonca mozaik virüsü (Alfalfa
mosaic virus: AMV) ile enfekteli olabileceğinden şüphelenilen simptomlu patates bitkileri belirlenmiştir. Patates
alanlarında AMV’nin varlığı ve yaygınlığı ile diğer konukçularını belirlemek üzere 2014-2015 yıllarında farklı
çeşitlere ait patates tarlalarından şüpheli bitki örnekleri alınmıştır. İncelenen patates tarlalarında özellikle yabancı
otlar üzerinde yoğun olarak AMV potansiyel vektörü olan Aphis fabae Scopoli, A. gossypii Glover, A. solanella
Theobald, Myzus persicae (Sulzer), Macrosiphum euphorbiae (Thomas) ve Rhopalosiphum padi L. türleri
belirlenmiştir. Sarı desenler, lekeler ve daha sonra şiddetli kloroz gösteren patates yaprak örneği serolojik (DAS
ELISA: Double antibody sandwich-Enzyme linked immunosorbent assay) ve biyolojik indeksleme (mekanik
inokulasyon) yöntemleri ile incelenmiştir. Ülkemizde Hatay ilinde yetiştirilen patateste son birkaç yıldır AMV’nin
enfeksiyon oluşturduğu belirlenmiştir. Yabancı ot türlerinden Physalis angulata örneklerinde 2014 yılında %15.3
oranında AMV enfeksiyonu belirlenmiştir. Simptomlu patates bitkilerinde AMV enfeksiyonu 2014 ve 2015 üretim
dönemlerinde %5.4 ve %4.6 olarak bulunmuştur. AMV’nin patateste düşük seviyelerde enfeksiyon oluşturmasına
rağmen, özellikle Amik Ovası’nda yetiştirilen yonca, domates ve biber gibi diğer kültür bitkileri ile yabacı otlar
veya bu kaynaklardan patatese virüsün vektör yaprak bitleri ile taşınabilmesi nedeni ile Hatay ilinde patateste
AMV enfeksiyonu belirlenmesi önem taşımaktadır. Hatay ilinde patates bitkilerinde son birkaç yıldır görülmeye
başlayan AMV enfeksiyonu için il dışından gelen enfekteli tohumluk yumruların kaynak olduğu düşünülmektedir.
AMV’nin yıllara içinde patates alanlarındaki durumunu izlemek için patates, yabancı otlar ve diğer konukçuları ile
ilgili çalışmalar devam etmektedir
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adams JB and Kelley RA, 1950. Potato aphid control studies, 1946- 1949, at Woodstock, N.B., Canada. Am Potato J, 27:175-182.
- Al-Saleh MA, Amer MA, Al-Shahwan IM, Abdalla and OA, Shakeel MT, 2014. Molecular characterization of two alfalfa mosaic virus isolates infecting potato crop in central region of Saudi Arabia. Int. J. Agric. Biol.,16: 976-980.
- Bostan H and Haliloğlu K, 2004. Distribution of PLRV, PVS, PVX and PVY (PVYN, PVYO and PVYC) in the seed potato tubers in Turkey. Pakistan J. Biological Sciences. 7(7): 1140-1143.
- Brunt AA and Loebenstein G, 2001. The Main Viruses Infecting Potato Crops, In: Virus and Virus-like Diseases of Potatoes and Production of Seed- potatoes. Eds: Loebenstein G, Berger PH, Brunt AA and Lawson RH. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, The Netherlands: 65-134.
- Clark MF and Adams AN, 1977. Charecteristic of microplate method of enzyme-linked immunosorbent assay fordetection of plant viruses. J. Gen. Virol., 34: 475-483.
- Clark MF, 1981. Immunosorbent assay in Plant Patholgy. A. Rev. Phytopath., 19: 83-10.
- Çıtır A, 1982. Erzurum ve Çevresinde Tohumluk Patateslerdeki Virüs Hastalıkları ve Bunların Tanılanması Üzerinde Bazı Araştırmalar. Doğa Bilim Dergisi, Vet. Hayv. Orm., 6(3): 99-109.
- Eastop VF, 1977. Wordwide Importance of Aphids Virus Vectors. In: Aphids as Virus Vectors. Eds: Haris, KF and Maramorosch K., Academic Press, New York, USA: 3-61.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2017
Gönderilme Tarihi
19 Nisan 2016
Kabul Tarihi
10 Haziran 2016
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 7 Sayı: 1